Themelimi i celules së parë të arsimit në Kosovës

Me 3 shkurt 1990, në kohen kur arsimi shqip në Kosovë po përballej me një nga përiudhat më të rënda të historisë së tij, një grup arsimtarësh dhe drejtusish shkollash ndërmorren nismën historike për themelimin e Sindikatës së Pavarur të Arsimit të Kosovës (SPAK). Në një kohë kur regjimi serb po rrënonte institucionet e Kosovës, po cenonte të drejtat e shqiptarëve dhe po ushtronte presion të vazhdueshëm mbi mësimdhënësit, këta intelektualë vendosën të organizoheshin për ta mbrojtur shkollën shqipe dhe dinitetin e mësuesit.

Nismëtarët dhe bashkëthemeluesit e parë ishin:

● Sadri Rexhepi, professor i historiesë në Shkollën Fillore ,,Asim Vokshi” në Prishrinë;

● Kadri Zeqiri, professor i pedagogjisë dhe drejtor i Shkollës Fillore ,,Asim Vokshi”

● Shefki Krasniqi, professor i historiesë në Shkollën Fillore ,,Asim Vokshi”,

● Ali Rexha, prof i biologjisë në Skhkollën Fillore ,,Asim Vokshi”,

● Sylejman Salihu, professor i biologjisë dhe drejtor i Shkollës Fillore ,,Emin Duraku” në Prishtinë, Habib Aliu, professor i historiesë në Shkollën Fillore ,,Emin Duraku” Shaip Selimi, prof i fizikës.

● Rrahman Jashari, professor i historiesë dhe drejtor i Shkollës Fillore ,,Zenel Hajdini” në Prishtinë, si dy mësimdhënës nga Shkolla Fillore ,,Zenel Hajdini” qe fatkeqsisht emrat nuk ua dim.

Për të hedhur dritë mbi këtë ngjarje historike, biseduam me njërin nga iniciatorët e saj, Prof.Dr. Sadri Rexhepin.

Profesor Rexhepi, si lindi ideja për themelimin e celulës së parë të Sindikatës së Pavarur të Arsimit të Kosovës?

Pergjigjja: Fundi i viteve të 80-ta ishte tepër gjendje e rëndë për shqiptarët e Kosovës. Pas shfuqizimit të autonomiesë me 23 mars 1989 filloi një fushatë e organizuar kundër arsimit shqip. Së kënejmi, mësimdhënësit përballeshin çdo ditë me presione, kërrcnime dhe diskriminim. Në ato rrethana e kuptuam se duhej të organizoheshim në mënyrë të pavarur për të mbrojtur të drejtat tona profesionale dhe për të garantuar vazhdimësinë e shkollës shqipe. Kështu më lindi ideja për themelimin e celules së parë të Sindikatës së Pavarur të Arsimit në Kosovë.

Thuhet se ju frymëzoi libri ,,Solidarnost,, i Leh Walences. Sa ndikim pati ai?

Përgjigja: Po, ai libër na bëri shumë përshtypje. Atë libër e pata lexuar në vitet e 80-ta të shek. të kaluar mirëpo pas ripushtimit të katertë të Kosovës me 23 mars 1989 e rilexova prapë dhe në ditarin tim ditor shenova disa pika. Lëvizja ,,Solidarnost,, dëshmoi se një organizim sindikal mund të bëhej zëri i lirisë dhe i dinjitetit njerëzor edhe përballë një regjimi shtypës, gjakatar sebosllav e antishqiptar. Së këndejmi, ne nuk synonim konflikt, por mbrojtjen demokratike të të drejtave tona që duhej të na takonin si gjithë popujve tjerë në Ballkan dhe Evropë. Në të vërtet përvoja polake na dha besim se organizimi dhe uniteti mund të mposhtnin, frikën përballë kanibalizmit sebosllav.

Në çfarë rrethanash u zhvillua kjo nismë?

Përgjigjja: Ishin rrethana jashtëzakonisht të vështira. Administrata serbe po largonte kuadro shqiptare po impononte masa diskriminuese dhe po përpiqej ta shndërronte shkollën në instrument të politikës së saj. Çdo ditë rrezikonim vendin e punës dhe lirinë përsonale dhe kolektive. Megjithatë, përgjegjësia ndaj nxënësve dhe ndaj popullit tonë ishte më e madhe se frika, se jeta me të vetmin qëllim se çdo gje do të japim në mbrojtje të shkollës shqipe dhe ardhmerisë kombëtare shqiptare.

A ishit të vetëdijshëm për rrezikun që po merrnit mbi vete?

Përgjigjja: Plotësisht.Ishim të vetëdijshëm se mund të mirreshim në pyetje, të ndiqeshim nga organet e sigurimit, të përjashtoheshim nga puna apo edhe të përballeshim me pasoja të tjera deri edhe me vdekje. Por askush nuk u terhoq. E dinim se mbrojtja e arsimit shqip ishte detyrë kombëtare.

Kush ishin iniciatorët e parë të kësaj nisme?

Përgjigjja: Në këtë nismë u bashkuan professorë dhe drejtorë shkollash me përvojë e autoritet. Së bashku me mua ishin Kadri Zeqiri, Shefki Krasniqi, Ali Rexha, Sylejman Salihu, Habib Aliu, Shaip Selimi, Rrahmon Jashari, dhe dy koleg të tjerë emrat e të cilëve nuk i di, të cilët, me përgjegjësi të lartë qytetare e kombëtare, hodhën themelet e organizimit të pavarur sindikal të arsimit në Kosovë.

Cili ishte misioni i Sindikatës së Pavarur të Arsimit?

Përgjigjja: Misioni ynë ishte mbrojtja e shkollës shqipe e mësimdhënësit dhe e të drejtës së çdo fëmije shqiptar për tu arsimuar në gjuhën amtare. Sindikata nuk ishte vetëm një organizatë profesionale. Ajo u shndërrua në një shtyllë të fuqishme të rezistencës paqësore dhe të mbijetesës së arsimit shqiptar gjatë viteve të represionit, kur ishim në një gjendje të jashtëzakonshme kur regjimi policoro-ushtarak serbosllav insistonte me çdo kusht ta kishte nën kontrollë çdo institucion shqiptarë.

-Si e vlerësoni sot atë nismë historike?

Përgjigjja: Me kalimin e kohes është dëshmuar se themelimi i Sindiktës së Pavarur të Arsimit ishte një nga aktet më të rëndësishme të organizimit qytetar në Kosovë. Ajo bashkoi mijëra mësimdhënës, mbrojti dinjitetin e tyre dhe ndihmoi në ruajtjen e sistemit arsimor shqip edhe në vitet më të vështira të okupimit.

Çfarë mesazhi do t”u jepnit brezave të rinj?

Pergjigjja: Brezi i ri duhet ta dijë se shkolla shqipe nuk u ruajt rastësisht. Ajo u mbrojt me guxim, sacrifice dhe përkushtim nga mijëra mësues e profesorë që nuk pranuan të nënshtroheshin. Arsimi ishte dhe mbetet themel i lirisë, i identitetit kombëtar dhe i së ardhmes së Kosovës. Ruajtja e kësaj trashegimie është detyrim për secilin brez.

Protesta e sivjetme e nisur si e bukura e dheut me emrin “Flamingo” dhe që aktualisht po udhëton në rrugë e më shumë mendje si “Protesta studentore”, edhe ky një emërtim tërheqës për shoqërinë, në vetvete…

Lajmi se Vuçiqi i humbi zgjedhjet, e ka tronditur Ramën. Ne plot 14 vite jemi mësuar vetëm të korrim fitore, i shkruan Rama, Vuçiqit. Basti ynë se cili do binte i pari, më nxori fitues. Taktika jote (që të ma punosh mua) të zgjidhesh…

Zhvillimet politike dhe protestat në Shqipëri, aktgjykimi i Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të UÇK-së, si dhe çështjet e pazbardhura nga periudha e luftës në Kosovë, janë ndër temat për të cilat ka folur Dritan…

Barazia gjinore mes djalit dhe vajzës duhet të mësohet në shtëpi dhe të përsëritet në kopsht, në shkollë dhe në fakultet. Burri shqiptar duhet të mësojë se pa dashuri, pa drejtësi dhe pa barazi, nuk ka as familje…

Kur një universitet drejtohet nga një njeri që, sipas interesit të çastit, sillet si prokuror, si avokat, si gjykatës apo si ligjvënës, atëherë akademia rrezikon të shndërrohet në një aparat burokratik, ku procedura…

Urdhri i gjykatës, aktakuza dhe ndalimi nuk e shpëtuan Arlinda Zekajn. Hallkat që dështuan janë prokuroria dhe policia, por zhurma politike po drejtohet kryesisht te Ministria e Drejtësisë. Dorëheqja e një ministreje nuk ndreq zinxhirin që…

Serbia ka që nga korriku një dialog strategjik me Shtetet e Bashkuara. Kosova, aleatja më e sinqertë e Amerikës në Ballkan, e ka të pezulluar të sajin që nga shtatori i vitit 2025. Të premten e kaluar Ambasada amerikane në Prishtinë e tha…

Karakteri i hapur i demokracive përbën forcën e tyre, por përcakton edhe dobësinë e tyre. Ato janë të ndjeshme ndaj ndikimit nga kundërshtarët që mund të thirren në hapësirën dhe lirinë që ofron demokracia dhe nuk…

Ka njerëz që hyjnë në politikë për t’i shërbyer atdheut. Ka të tjerë që hyjnë në atdhe për t’i shërbyer vetvetes. Të parët e shohin pushtetin si përgjegjësi; të dytët si mundësi…

Lista Studentore do ta vazhdojë dialogun me Kosovën, të zhvilluar gjatë qeverisjes së mëparshme. Kjo nënkupton edhe zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë, të…

Bota Sot shkroi se pas humbjes së Aleksandar Vuçiqit, Lista Serbe në Kosovë mbeti pa patron. Por Vuçiqi nuk humbi vetëm aleatin e tij në veri të Kosovës. Ai humbi edhe zërin e partnerit më të afërt që kishte në…

Historiografia e një kombi nuk shkruhet vetëm me bojën e dokumenteve zyrtare apo me gjakun e fushëbetejave; ajo frymëzohet dhe merr jetë mbi të gjitha në shpirtin e miteve dhe legjendave që trashëgohen brez pas brezi. Këto rrëfime…

Për më shumë se një dekadë, në veriun e Kosovës politika e serbëve është bërë nga Beogradi. Lista Serbe nuk ka qenë thjesht një parti e komunitetit serb. Ka qenë dega e Partisë Përparimtare Serbe të Aleksandar…

A i duhet Shqipërisë një frymë e re? I dashur lexues, Kur një shoqëri përfshihet nga tensionet politike, protestat dhe pakënaqësitë qytetare, pyetja kryesore nuk duhet të jetë vetëm kush ka të drejtë në…

Ndryshimet politike në Serbi dhe pjesëmarrja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës në zgjedhjet parlamentare e rikthejnë në vëmendje një çështje që nuk mund të trajtohet vetëm përmes numrave të…

Pa njohjen e së kaluarës, pa drejtësi për viktimat dhe pa normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, pajtimi i qëndrueshëm në Ballkan mbetet një sfidë e madhe. Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi kanë…

Në cilësinë e përfaqësuesit të shoqërisë civile, e konsideroj të nevojshëm hapjen e një debati të gjerë publik mbi dorëheqjen e qeverisë Rama dhe mundësinë e një zgjidhjeje institucionale që garanton…

Dëmi më i madh që Edi Rama i ka shkaktuar shoqërisë shqiptare nuk matet vetëm me problemet ekonomike, korrupsionin apo dobësimin e institucioneve. Ai qëndron edhe në deformimin e sistemit të vlerave, në përmbysjen e hierarkisë së…

Të dielën mbrëma, ndërsa në Beograd festohej rënia e Aleksandar Vuçiqit, disa qindra të rinj qëndronin sërish para Kryeministrisë në Tiranë, duke kërkuar dorëheqjen e Edi Ramës. Të hënën, në…

Të dielën, 25 tetor, Serbia bëri atë që shumëkush në rajon e mendonte të pamundur: e largoi nga pushteti Aleksandar Vuçiqin përmes kutisë së votimit. Sipas rezultateve paraprake, Lista Studentore mori rreth 52.5 për qind të…

Të dielën në mbrëmje, Aleksandar Vuçiqi bëri atë që shumëkush në Prishtinë nuk e besonte: pranoi humbjen. Sipas projeksioneve të para, Lista Studentore merr rreth 52 për qind të votave dhe shumicën në Kuvendin e…

Në Hungari, pas 16 vitesh pushteti të pandërprerë, Orban humbi zgjedhjet. Në Serbi, pas më shumë se një dekade kontrolli pothuajse absolut, Vuçiçi pranoi mbrëmjen e së dielës humbjen ngase Lista e Studentëve kishte fituar…

Në orën 20 të mbrëmjes së djeshme në Serbi u mbyllën qendrat e votimit dhe ish-presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiq, njoftoi paraprakisht se diku nga ora 11.00 e asaj mbrëmjeje do të komunikonte fitoren e partisë së tij…

Në dy shkrimet e mia paraprake, kam bërë një analizë më të detajuar lidhur me ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për Dhomat e Specializuara, kurse tani do të përmendi një arsye komplementare se, a do të mund të zbatohet ky ligj,…

Dje në Serbi, fituesi i madh i zgjedhjeve parlamentare ishte lëvizja opozitare studentore, e njohur si “Lista e Studentëve”. Ajo e mundi kampin politik radikal-nacionaliste të Aleksandar Vuçiçit, i cili në pushtet është që nga viti…

Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi, me humbjen e kampit të Aleksandar Vuçiqit dhe fitoren e listës së udhëhequr nga studentët sipas rezultateve paraprake, hapin një kapitull të ri politik për Beogradin. Ky zhvillim nuk…

Në Ballkanin Perëndimor, ku demokracia, sundimi i ligjit dhe integrimi evropian vazhdojnë të përballen me sfida të rëndësishme, debati mbi përqendrimin e pushtetit dhe tiparet autoritare të udhëheqjes politike mbetet thelbësor. Në…

Fitorja e aleancës studentore në Serbi më 25 tetor 2026 ishte një dëshmi e re se serbët e grekët, përgjithësisht popujt e tjerë, kanë patriotizëm e nacionalizëm me zemra, bindje, vepra, vota…! Ndërsa tek ne, shumica e popullit…

Humbja e partisë së Aleksandër Vuçiqit në Serbi pas 14 vitesh në pushtet, është e mirëseardhur. Nuk do të thotë se pritet shumë ndoshta edhe nga Lista Studentore, por kjo mbetet të shihet. Mendja më thotë se duhet të…

Sa herë që Austria feston Ditën e saj Kombëtare, më vjen ndërmend Princi Eugen, ai që e mbrojti këtë vend të bukur dhe vetë civilizimin europian. Ashtu siç bëri më parë Gjergj Kastrioti, "Athleta Christi",…

Me qeverisjen dhe udhëheqjen e tanishme, Kosova nuk mund të integrohet në Bashkimin Europian dhe as të anëtarësohet në NATO. Kjo ndodh sepse, me njerëz që trurin e tyre e kanë të lidhur me ideologjinë islamike dhe shohin ëndrra…

Rënia e Aleksandar Vuçiqit pas 14 vjetësh në pushtet u prit me lehtësim në shumë kryeqytete të rajonit. Por për shqiptarët – si për ata të Luginës së Preshevës, ashtu edhe për Kosovën – pyetja nuk…

Serbia hyri natën e së dielës në një epokë të re politike. Pas 14 vjetësh pushtet të pandërprerë të Partisë Përparimtare Serbe (SNS), Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, duke ia…

Më 24 tetor, dita e dymbëdhjetë e protestës studentore në Tiranë u mbyll me 23 persona që kërkuan ndihmë mjekësore: trembëdhjetë protestues, gjashtë policë, tre gazetarë dhe një deputet. Një i ri u operua…

Humbja e atdhetarit Osman Osmani, birit të Kosovës dhe të kombit shqiptar, nga Morina e Gjakovës, është e thellë dhe e dhimbshme, veçanërisht për ata prej nesh që patën fatin ta njihnin personalisht, të punonin me të dhe ta…

Një ditë para se të përballej me votuesit e vet, Aleksandar Vuçiqi gjeti kohë të mbronte Edi Ramën nga protestuesit në Tiranë. Kjo nuk ishte rastësi. Për më shumë se një dekadë, kryeministri shqiptar dhe lideri serb…

Në kuadrin e operacionit të OKB-së “Alba”, Turqia kishte dislokuar në Zall-Herr, Shqipëri, 900 trupa. Zonat e veprimit ishin në mbrojtje të aeroportit të Rinasit, të zonës perëndimore të Tiranës dhe të aksit rrugor…

Edi Rama, pushteti nuk është pronë private dhe Shqipëria nuk është pronë e askujt. Karriget e pushtetit mund të duken të përjetshme për ata që janë ulur gjatë në to, por historia ka treguar se asnjë pushtet nuk…

Të shtunën, Tirana përjetoi ditën më të rëndë të protestave që nga mesi i tetorit. Ministria e Shëndetësisë raportoi 13 të lënduar: protestues, disa prej tyre me dëmtime në sy, policë, dy gazetarë dhe…

Sot, Erjon Vishkulli është fytyra e vërtetë kurajoze dhe frymëzuese e djalërisë shqiptare, që nuk pranon të heshtë edhe kur përballet me jetën nga një rregjim autokrat, represiv dhe gjakatar, si kjo e një sundimtari patologjik,…

Revolta masive dhe protestat studentore kanë treguar se zgjedhjet parlamentare të së dielës mund të jenë vendimtare për të ardhmen e Serbisë. Sipas analistëve serbë, ekziston një forcë e re politike, e përfaqësuar nga…

Serbia voton nesër, më 25 tetor, në zgjedhje të parakohshme parlamentare që mund ta trondisin pushtetin katërmbëdhjetëvjeçar të Aleksandar Vuçiqit. Për herë të parë pas shumë vitesh, rezultati nuk dihet…

Edhe Josip Broz Tito, një nga udhëheqësit më të njohur komunistë të shekullit XX, e kuptonte rëndësinë e rinisë dhe rolin e saj për të ardhmen e ish RSFJ-së. Ky gjatë protestave studentore të vitit 1968, e pati pranuar…

1. Hyrje Historia e albanologjisë evropiane dëshmon se zhvillimi i studimeve shqiptare është ndërtuar në një dialog të vazhdueshëm ndërmjet studiuesve shqiptarë dhe atyre të huaj. Nga Johann Georg von Hahn, Gustav Meyer dhe Norbert Jokl…

Universiteti i Tiranës, i themeluar më 1957, ka një histori të rëndësishme në zhvillimin e arsimit dhe të shkencës shqiptare. Për shumë dekada, ai ka formuar specialistë, studiues dhe personalitete që kanë kontribuar në…

Ka pamje që të tronditin, skena që të lëndojnë shpirtërisht dhe momente që të bëjnë të pyesësh me dhimbje: Ku po shkon Shqipëria dhe çfarë të ardhmeje po ndërtojmë për brezat që…

1. Operacioni „Veles”: Manovra nëntokësore prapa pozicioneve ruse Sipas një njoftimi të Korpusit të Dytë të Gardës Kombëtare të Ukrainës, të njohur si „Khartia”, ushtarët ukrainas kanë përshkuar…

Në zgjedhjet parlamentare të djeshme në Serbi, studentët e mposhtën qeverinë radikal-nacionaliste të Aleksandar Vuçiçit

Zgjedhjet e 25 tetorit në Serbi, si ato të 14 majit 2025 në Shqipëri!

Çka po ndodhë me Ligjin për Dhomat e Specializuara!?

Protestat/ Rënia e autokratëve pas Orbanit dhe Vuçiçit, radha e autokratit tjetër: Edi Rama

Një popull i vogël, një krizë e madhe morali

Kur një grua kërkon mbrojtje, por nuk gjen siguri

Kur të gjithë t’i heqin maskat, dhuna ka me u ndie me marre…!

Diskriminimi nis dhe mësohet në shtëpi

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Aktorja e njohur Jennifer Lawrence ka zbuluar se ka kryer një ndërhyrje kirurgjikale në gjoks, pasi ndjeu se trupi i saj nuk ishte…

Këngëtari i njohur britanik Elton John dhe bashkëshorti i tij, David Furnish, janë përfshirë në diskutimet rreth…