Pse nuk funksionoi binomi Kurti–Osmani?

Në politikë, aleancat krijohen mbi interesa, vizione dhe objektiva të përbashkëta. Megjithatë, jo çdo partneritet politik arrin të ruajë kohezionin e fillimit. Një rast i tillë është edhe binomi politik ndërmjet Albin Kurti dhe Vjosa Osmani, i cili dikur simbolizonte shpresën për ndryshim, ndërsa sot paraqitet më shumë si një bashkëjetesë institucionale sesa si një partneritet i fuqishëm politik.

Fitorja e tyre e përbashkët në vitin 2021 u perceptua si triumf i një gjenerate të re politike, e cila premtonte reforma, luftë kundër korrupsionit dhe një qasje të re në qeverisjen e vendit. Mbështetja qytetare ishte e jashtëzakonshme dhe pritjet ishin të larta. Mirëpo, me kalimin e kohës, u dëshmua se rruga drejt pushtetit ishte më e lehtë sesa ruajtja e harmonisë brenda tij.

Një nga arsyet kryesore të zbehjes së këtij partneriteti duket të jetë ndryshimi i roleve dhe prioriteteve institucionale. Kryeministri udhëheq ekzekutivin dhe bart përgjegjësinë e vendimmarrjes politike, ndërsa presidentja ka mision kushtetues të përfaqësojë unitetin e popullit dhe të mbrojë funksionimin demokratik të institucioneve. Këto role shpesh kanë prodhuar qasje të ndryshme ndaj çështjeve të rëndësishme shtetërore.

Vjosa Osmani, e cila erdhi në Presidencë me një kapital të madh politik dhe qytetar, është përballur me një sfidë të veçantë: si të ruajë pavarësinë e institucionit që drejton, pa krijuar perceptimin e distancimit nga forcat politike që e mbështetën. Në këtë aspekt, ajo shpesh ka zgjedhur një pozicion më të kujdesshëm dhe më diplomatik, veçanërisht në raport me partnerët ndërkombëtarë. Kjo qasje është interpretuar nga mbështetësit si përgjegjësi institucionale, ndërsa nga kritikët si mungesë e një profili politik më të qartë dhe më të vendosura.

Kritika më e shpeshtë ndaj Presidentes Osmani nuk lidhet me integritetin e saj personal apo me përfaqësimin ndërkombëtar të Kosovës, por me faktin se ende nuk ka arritur ta shndërrojë popullaritetin e fituar në një projekt politik të qartë dhe afatgjatë. Për një pjesë të opinionit publik, ajo vazhdon të perceptohet më shumë si një figurë e formuar nga rrethanat politike sesa si bartëse e një platforme të veçantë politike me identitet të konsoliduar.

Një tjetër element që ka ndikuar në raportet Kurti–Osmani është mënyra e ndryshme e komunikimit me bashkësinë ndërkombëtare. Ndërsa Kurti shpesh ka zgjedhur një qasje më të drejtpërdrejtë dhe më sfiduese ndaj faktorëve ndërkombëtarë, Osmani është përpjekur të ruajë një profil më konsensual dhe më diplomatik. Këto dallime nuk janë domosdoshmërisht negative, por ato kanë krijuar perceptimin e mungesës së koordinimit institucional në momente të rëndësishme për vendin.

Megjithatë, do të ishte e pasaktë të thuhej se kemi të bëjmë me një konflikt të hapur politik. Vetë protagonistët kanë deklaruar në disa raste se dallimet janë të tejkalueshme dhe se interesi shtetëror duhet të jetë mbi çdo mospajtim individual apo institucional.

Në fund, mosfunksionimi i plotë i binomit Kurti–Osmani nuk duhet parë si dështim i individëve, por si pasojë e natyrshme e evolucionit të dy figurave politike që sot mbajnë përgjegjësi të ndryshme shtetërore. Megjithatë, mbetet fakt se pritjet e qytetarëve për një bashkëpunim më të ngushtë dhe më efektiv nuk janë përmbushur në nivelin e dëshiruar.

Kosova ka nevojë për institucione që bashkëpunojnë, jo për institucione që konkurrojnë. Historia politike do t’i gjykojë të dy liderët jo vetëm për sukseset individuale, por edhe për aftësinë e tyre për të ndërtuar ura bashkëpunimi në shërbim të interesit shtetëror. Pikërisht këtu qëndron sfida më e madhe e lidershipit politik, të vendosësh shtetin mbi egon dhe interesin publik mbi kalkulimet politike.