Nga provokimi i Daçiqit te vrasja e Drinit: Çfarë tha komandanti për Shtabin e Përgjithshëm, Prizrenin dhe Mitrovicën?

Në një intervistë ekskluzive për “Bota sot”, më 19 janar 2000, Ekrem Rexha – Komandant Drini, deklaroi se Prizreni ishte çliruar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Ai kritikoi gjithashtu mungesën e vendosmërisë në Mitrovicë, duke ngritur një pyetje që mbetet aktuale edhe pas 27 vjetësh: A mund të ishte shmangur ndarja e qytetit? Tre muaj e 19 ditë pas kësaj interviste, Drini u vra në Prizren.

Deklarata e Ivica Daçiqit, më 7 tetor 2026, në një tubim elektoral në Rashkë, se “herët a vonë flamuri serb do të valëvitet mbi Prizren”, ka rikthyer në vëmendje pretendimet e Beogradit ndaj Kosovës.

Por kjo deklaratë sjell në kujtesë edhe një histori nga qershori i vitit 1999, të cilën vetë njëri prej komandantëve të UÇK-së e rrëfeu publikisht vetëm shtatë muaj pas përfundimit të luftës.

Më 19 janar 2000, gazeta “Bota sot” botoi intervistën ekskluzive me Ekrem Rexhën – Komandant Drinin, me titullin:

“Prizrenin e kemi çliruar pa urdhër të Shtabit të Përgjithshëm”.

Intervista u paralajmërua edhe në ballinën e gazetës. Ajo përmbante një dëshmi të drejtpërdrejtë për vendimet ushtarake në Prizren dhe një kritikë ndaj mënyrës se si ishte vepruar në Mitrovicë.

Më 9 qershor 1999, Marrëveshja e Kumanovës përcaktoi tërheqjen me faza të forcave jugosllave dhe serbe nga Kosova, brenda 11 ditëve. Ndërkohë, KFOR-i po përgatitej të hynte në territorin e Kosovës.

Në ato ditë vendimtare, sipas dëshmisë së Komandant Drinit, ekzistonte rreziku që forcat serbe të shkaktonin shkatërrime dhe viktima të tjera në Prizren përpara tërheqjes.

Drini vendosi të ndërmerrte veprime ushtarake pa pritur miratimin e Shtabit të Përgjithshëm.

Në intervistën për “Bota sot”, ai deklaronte:

“Plani për çlirimin e Prizrenit është bërë pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm”.

Vendimin e shpjegonte me përgjegjësinë që ndiente ndaj qytetit dhe popullsisë së tij.

“ Si shqiptar dhe si prizrenas nuk munda të qëndroj duarkryq dhe ta shoh nga shpati shkatërrimin e qyte tit”, shprehej ai.

Në vijim, Drini tregonte për lëvizjet e njësive të tij drejt qytetit, në një kohë kur forcat serbe po tërhiqeshin dhe trupat ndërkombëtare po hynin në Kosovë.

Sipas vlerësimit të tij, veprimet e ndërmarra ndikuan në përshpejtimin e largimit të forcave serbe nga Prizreni.

Por pohimi se operacioni ishte zhvilluar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm ngrinte një çështje më të gjerë: Pse një komandant në terren e konsideroi të nevojshme të vepronte pa miratimin e udhëheqjes qendrore ushtarake?

A kishte dallime në vlerësimin e situatës, mungesë koordinimi apo hezitim për të ndërmarrë veprime përpara hyrjes së KFOR-it?

Këto pyetje marrin rëndësi të veçantë kur dëshmia e Drinit krahasohet me atë që ai tha për Mitrovicën.

Në të njëjtën intervistë, Komandant Drini nuk u kufizua te rrëfimi për çlirimin e Prizrenit.

Ai bëri një krahasim të drejtpërdrejtë me Mitrovicën, ku zhvillimet e qershorit 1999 kishin krijuar një realitet krejt tjetër.

“Sa i përket Mitrovicës, mendoj se flamuri kombëtar është dashur të valëvitet në Lesha k”, deklaronte ai, duke e lidhur këtë qëndrim me përvojën e Prizrenit dhe me veprimet e eprorëve në terren.

Më pas shtonte fjalinë që “Bota sot” e vendosi edhe në ballinën e saj:

“Po të kishim qenë më të vendosur, besoj se sot nuk do ta kishim problemin e Mitrovicës”.

Kjo ishte një kritikë e qartë ndaj mënyrës se si ishte menaxhuar situata ushtarake në veri të Kosovës.

Drini besonte se një vendosmëri më e madhe mund të kishte ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve.

Në Prizren, ai kishte marrë iniciativën pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm. Në Mitrovicë, sipas vlerësimit të tij, mungesa e vendosmërisë kishte ndikuar në krijimin e një problemi që më pas mori përmasa politike dhe territoriale.

Natyrisht, zhvillimet në Mitrovicë ndikoheshin edhe nga faktorë të tjerë, përfshirë praninë e KFOR-it francez, strukturat serbe dhe rrethanat e veçanta të qytetit.

Por kjo nuk e zvogëlon rëndësinë e pyetjes së Drinit.

A mund të ishte parandaluar konsolidimi i ndarjes së Mitrovicës nëse drejtuesit ushtarakë shqiptarë do të kishin vepruar ndryshe në ditët e para të pasluftës?

Dhe, mbi të gjitha, kush i mori vendimet që përcaktuan veprimet në terren?

Kritika e Drinit nuk lidhej vetëm me vendimet ushtarake.

Në intervistën e 19 janarit 2000, ai foli edhe për mënyrën se si përfaqësuesit shqiptarë ishin përgatitur për takimet dhe proceset me faktorin ndërkombëtar.

Ai përshkruante një kontrast domethënës: ndërkombëtarët paraqiteshin me dokumentacion të përgatitur, ndërsa përfaqësuesit shqiptarë, sipas tij, shkonin të papërgatitur, “me duar në xhepa”.

Kjo dëshmi e zgjeronte kritikën përtej fushëbetejës.

Në qershor 1999 nuk po vendosej vetëm përfundimi i operacioneve ushtarake. Po përcaktoheshin edhe marrëdhëniet me praninë ndërkombëtare, demilitarizimi i UÇK-së dhe mënyra e administrimit të Kosovës pas luftës.

Pikërisht në atë periudhë, dokumentacioni, përgatitja dhe aftësia për të përfaqësuar interesat e Kosovës kishin rëndësi të jashtëzakonshme.

Në këtë kontekst, deklarata e Drinit ngre një pyetje tjetër: A ishin strukturat udhëheqëse shqiptare të përgatitura jo vetëm për përfundimin e luftës, por edhe për sfidat politike dhe institucionale që do të pasonin?

Rasti i Mitrovicës e bën këtë pyetje veçanërisht të rëndësishme.

Më 8 maj 2000, Ekrem Rexha – Komandant Drini, u vra në Prizren.

Vrasja e tij mbeti e pazbardhur përfundimisht, pavarësisht hetimeve dhe procedurave gjyqësore gjatë viteve.

Intervista e botuar në “Bota sot” është një dokument i rëndësishëm historik, sepse dëshmon se Drini kishte shprehur publikisht qëndrime kritike ndaj vendimeve dhe përgatitjes së strukturave udhëheqëse.

Megjithatë, nuk ka prova të mjaftueshme që vetëm mbi bazën e kësaj interviste të përcaktohet motivi apo përgjegjësia për vrasjen e tij.

Ajo që mbetet është dëshmia e një komandanti që foli hapur për çlirimin e Prizrenit dhe për vendimet që, sipas tij, mund të kishin ndryshuar fatin e Mitrovicës.

Njëzet e shtatë vjet pas përfundimit të luftës, Ivica Daçiqi flet sërish për flamurin serb mbi Prizren.

Deklarata e tij është pjesë e retorikës politike të Beogradit që vazhdon ta kundërshtojë pavarësinë e Kosovës.

Por intervista e Komandant Drinit rikthen në vëmendje edhe një çështje që nuk lidhet drejtpërdrejt me deklaratat e sotme të politikanëve serbë: vendimet që u morën në ditët vendimtare të qershorit 1999.

Në Prizren, Drini deklaroi se kishte vepruar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm.

Për Mitrovicën, ai la një vlerësim kritik për mungesën e vendosmërisë.

Dhe për përballjen me ndërkombëtarët, ai foli për mungesë përgatitjeje.

Përballë deklaratës së Daçiqit, intervista e Drinit rikthen dy çështje që meritojnë shqyrtim: pse ai e konsideroi të nevojshme të vepronte në Prizren pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm dhe mbi çfarë përvoje e mbështeste bindjen se më shumë vendosmëri mund ta kishte ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve në Mitrovicë?

Në arkivin e “Bota sot”, më 19 janar 2000, Drini dha versionin e tij. Përgjegjësia sot është që kjo dëshmi të ballafaqohet me dokumentet dhe dëshmitë e tjera, për të sqaruar vendimet e atyre ditëve dhe përgjegjësitë që buronin prej tyre.

Kosova shmangu zgjedhjet e reja, PDK-ja siguroi miratimin e ndryshimeve të Ligjit për Dhomat e Specializuara, ndërsa Albin Kurti siguroi votat për presidente. Por, pas kompromisit politik të natës së 6-7 tetorit, beteja më e vështirë sapo fillon: a…

Kuvendi i Kosovës miratoi në lexim të parë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara me 91 vota pro. Vetëvendosje dhe Albin Kurti i mbështetën ndryshimet, ndërsa LDK-ja nuk mori pjesë në votim. Por përtej debatit për…

PDK-ja e ka bërë ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara kusht për marrëveshjen mbi presidentin. Bedri Hamza ka thënë se ndryshimet duhet të miratohen plotësisht para se partia të hyjë në zgjidhjen përfundimtare të…

Vizita e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Prishtinë më 1 tetor 2026, erdhi në një moment kur Kosova po përballet me pasoja të rëndësishme politike dhe shoqërore të aktgjykimit të Gjykatës Speciale…

Kosova po hyn në një javë vendimtare për funksionimin e institucioneve. Data 6 tetor 2026 nuk është thjesht një afat politik, por kufiri kushtetues brenda të cilit Kuvendi duhet ta zgjedhë presidentin e Republikës. Këtë afat e ka…

Miratimi i deklaratës së Kuvendit të Kosovës lidhur me aktgjykimin e Gjykatës Speciale ka hapur një debat që shkon përtej fatit juridik të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Ai prek raportin ndërmjet…

E emëruar në drejtimin e AKI-së gjatë debatit Thaçi–Vuçiq për ndryshimin e kufijve, e shkarkuar nga Osmani dhe Kurti, e më pas e vendosur nga Edi Rama në krye të inteligjencës shqiptare. Ndërkohë, institucionet e…

Protestat kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale po zhvillohen nën motot “Jo në emrin tim” dhe “Liria ka emër”. Në sheshet e Prishtinës janë vendosur fotografitë e Hashim Thaçit, Kadri Veselit dhe ish-drejtuesve…

Aktgjykimi i shkallës së parë nuk është vendim kundër UÇK-së dhe as nuk i ka zbardhur vrasjet e pasluftës. Por gjetjet për shënjestrimin e kundërshtarëve politikë, përfshirë njerëz të lidhur me LDK-në…

Në politikën ndërkombëtare, një vendim gjyqësor nuk jeton vetëm në faqet e aktgjykimit. Ai hyn në tekstet e historisë, në debatet diplomatike dhe në duart e kundërshtarëve të një shteti. Prandaj pyetja nëse…

Deklaratat e ditëve të fundit nuk mund të kalojnë më si shpërthime emocionale. Kur një deputet kërkon armatosjen e qytetarëve dhe figura të tjera paralajmërojnë se “kallet Kosova e krejt shqiptaria”, publiku ka të…

Në fillim të këtij shtatori ishte në Shqipëri i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan, Donald Trump, për Partneritetet Globale, Paolo Zampolli. Ai u shfaq papritmas fillimisht në kryegjyshatën e Bektashinjve në Tiranë në…

Kushtetuta si kufi i pushtetit Në Republikën e Shqipërisë, çdo analizë mbi marrëdhënien ndërmjet parasë, krimit dhe politikës duhet të nisë nga parimi themelor kushtetues se e drejta përbën bazën dhe kufijtë e…

Sot, 28 vjet pas Prekazit, Prokuroria Speciale e Kosovës ka vendosur para drejtësisë një dosje që për dekada ka rënduar mbi kujtesën e Kosovës. Aktakuza është ngritur në mungesë ndaj 35 personave, të cilët akuzohen…

Distancimi nga Baton Haxhiu, Berat Buzhala dhe nga përpjekjet për ta orientuar LDK-në drejt një blloku me PDK-në mund të shënojë fillimin e një kthese. Por deklaratat duhet të pasohen me veprime politike. Intervista e fundit e Lumir Abdixhikut…

Aktakuza e Prokurorisë Speciale ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh nuk hap vetëm një çështje penale ndaj një individi. Ajo ngre një pyetje shumë më të madhe: a kemi të bëjmë me një përpjekje të…

Hyrje 58 jetë të humbura në vetëm shtatë muaj në aksidente rrugore në Kosovë nuk janë thjesht një statistikë. Pas çdo numri qëndron një familje e tronditur, fëmijë që mbeten pa prindër, prindër…

Beteja për Presidentin e Kosovës mund të mos jetë vetëm garë për një emër apo një post. Pas saj po afrohet një ndryshim i madh institucional: në gusht të vitit 2027 përfundojnë mandatet e pesë gjyqtarëve të…

Ky hulumtim shkencor është hartuar mbi bazën e dokumentacionit të ruajtur në Österreichisches Staatsarchiv (ÖStA) në Vienë, posaçërisht në Haus-, Hof- und Staatsarchiv (HHStA), Politisches Archiv (PA), si dhe, për kufirin…

Më 7–8 korrik 2026, Ankara do të jetë mikpritëse e Samitit të 36-të të NATO-s, ku liderët e vendeve anëtare do të diskutojnë sfidat më të rëndësishme të sigurisë euroatlantike dhe prioritetet strategjike…

1.Ballkani në prag të një rikonfigurimi të ri ekonomik dhe strategjik Ballkani Perëndimor po hyn në një fazë të re të rivalitetit ekonomik dhe gjeostrategjik, ku infrastruktura e transportit nuk përfaqëson më vetëm një…

Dosja përfundimtare e Prokurorisë në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit nuk është vendim gjykate dhe nuk përbën në vetvete dëshmi të fajësisë. Ajo është…

Luftërat e shekullit XXI po dëshmojnë se konceptet tradicionale të fuqisë ushtarake po ndryshojnë me ritme të jashtëzakonshme. Në të kaluarën, epërsia në fushëbetejë matej me numrin e tankeve, avionëve luftarakë,…

Historia e një vajze të re nga Drenica që përballë kohëve të rënda dhe mungesës së lirisë la pas ëndrrat e saj për t’u bërë pjesë e luftës për Kosovën. Historia e saj mbetet dëshmi…

Incidenti i fundit në Rumani, ku një dron i lidhur me operacionet ushtarake ruse goditi një ndërtesë banimi në territorin e një shteti anëtar të NATO-s, paraqet një nga momentet më serioze të sigurisë euroatlantike që nga fillimi…

Partitë jo-parlamentare luajnë një rol të rëndësishëm, edhe pse të kufizuar, në zhvillimin e demokracisë. Ka kohë që në viset e banuara me shqiptarë në Ballkan, për shkak të vështirësive për kalimin…

Sot mbushen 53 vite kur u zhvillua Revolta e famshme antikomuniste e Spaçit me 21 maj 1973 , të burgosurit politikë, të dërmuar nga punët e rënda , kushtet e këqija, ushqimi i mangët, dhuna fizike, psikologjike dhe shkatrimi i orientuar e i komanduar i…

Nëse lufta shpërthen në Evropë brenda 3 viteve të ardhshme, armiku më i madh i NATO-s nuk do të jenë vetëm raketat ruse. Do të jetë burokracia evropiane. Imagjinoni këtë skenar: Një kolonë tankesh që niset nga…

Konflikti diplomatik SHBA – EU së pari filloi me me tarifat doganore, u zgjerua me NATON dhe financimin e saj, kurse ky konflikt tash u zgjerua dhe po merr dimension të ri, me sulmin amerikan ndaj Iranit. Konfliktit i parapriu kërkesa e presidentit Trump, në angazhimin e…

Bisedimet për paqe apo armëpushim ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit dështojnë jo për mungesë diplomacie, por për mungesë vullneti real politik. Ato nuk janë negociata për paqe të qëndrueshme, por…

Në diskursin politik, ajo që nuk thuhet është shpesh po aq e rëndësishme sa ajo që thuhet. Intervista e ish-presidentit Hashim Thaçi nga Haga, për gazetën gjermane "Frankurter Allgemeine Zeitung", paraqet një rast studimor të…

Nga fillimi i invazionit rus, më 24 shkurt 2022 ndaj Ukrainës e deri në fund të vitit 2025, në Serbi janë regjistruar afërsisht 100 mijë rusë të ardhur. Shumica e tyre janë larguar nga represaljet, dhuna dhe për të mos u rekrutuar,…

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), e themeluar në vitin 1949, përfaqëson aleancën më të fuqishme politico-ushtarake në historinë moderne, e ndërtuar mbi parimin themelor të mbrojtjes kolektive dhe solidaritetit…

Pa “harruar” tendencën subjektiviste, hershëm e qartësisht ca proedramiste dhe me dozë “jugosllavizmi” të komisioneres Europiane për Zgjerim, Marta Kos si dhe debatin më 20 prill në Parlamentin Europian për përfoljet rreth…

Për ata që nuk i njohin, po sqaroj fillimisht se termat “vogjëli” (vegjëli) dhe “pari”, të përdorura në krye, janë terma të huazuara nga e Drejta Kanunore Shqiptare. Pari nënkupton klasën drejtuese, kurse Vogjëli…

Nga Isuf Bajraktari – analizë Ky shkrim argumenton se, në shumë vende të Ballkanit, emocionaliteti politik ka zëvendësuar debatin e arsyetuar, duke dobësuar kulturën e dialogut dhe cilësinë e vendimmarrjes. Duke shqyrtuar faktorët…

Ka një paradoks të madh në botën tonë moderne: ndërsa popuj të tërë përpiqen të mbijetojnë mes krizave ekonomike, korrupsionit dhe institucioneve të dobëta, një pjesë e elitave që kanë ushtruar pushtet mbi ta…

Sigurisht, po e ndjek me vëmendje të shtuar dinamikën e luftës në Iran, ngjarje që vijon të mbetet në “top lajmet” të Kancelarive dhe Institucioneve të Sigurisë. Në pamundësi për përgjigje të dedikuar ndaj…

Kur flitet për degradimin shpirtëror të individit, preket njëra nga temat më të rëndësishme të qenies njerëzore. Degradimi shpirtëror është një proces, në të cilin individi humbet ata orientues themelorë dhe…

Një fotografi nga një takim jo shumë i sqaruar publikisht po rikthehet sërish në qarkullim dhe po ngre pyetje të reja për zhvillimet politike që pasuan në Kosovë. Në këtë fotografi shihen disa nga figurat që kanë rol…

Debati për zgjedhjen e presidentit të Kosovës po hyn në orët vendimtare, ndërsa afati kushtetues po përfundon. Në këtë moment kritik, një analizë e publikuar nga këshilltari i kryeministrit Albin Kurti, Jeton Zulfaj, në rrjetet…

Kanalet më të fuqishme televizive të globit, së bashku me agjencitë e shumta të lajmeve nga e gjithë bota, vazhdojnë të transmetojnë pamje tronditëse ose shokuese nga Lindja e Mesme, ku gjuajtësit ose bombarduesit amerikanë dhe…

Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme sinjalizojnë një fazë të re dhe tejet të rrezikshme të konfrontimit ndërmjet Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Iranit. Një sulm i drejtpërdrejtë amerikan ndaj objektivave iraniane –…

Hajdutët kadastralë janë individë ose grupe të organizuara që kryejnë mashtrim duke ndryshuar, falsifikuar ose manipuluar në mënyrë të paligjshme të dhënat publike të tokës (kadastrat) për të vjedhur pronën,…

Në kohën kur vëmendja globale dominohet nga demonstrimet klasike të fuqisë ushtarake – aeroplanmbajtëse, sisteme raketore dhe deklarata ultimative politike – një dimension tjetër, shumë më i heshtur por potencialisht më vendimtar,…

I. Nga miti i dijes tek realiteti i analfabetizmit funksional Një nga paradokset më të mëdha të shoqërive shqiptare gjatë shekullit XX është kontrasti midis retorikës së lavdërimit të arsimit dhe realitetit të prodhimit…

Konferenca e 62-të e Sigurisë, që u zhvillua fundjavën e kaluar në Mynih, Gjermani, jo vetëm u ndoq me interes të shtuar, por dhe vijon të mbetet në “top të lajmeve” si dhe analizave për kancelaritë, institutet dhe…

Hamza, Thaçi dhe paradoksi i PDK-së: simbol po, rival jo?

Kurti mbështeti ndryshimet për Specialen, por pse heshti për vrasjet politike?

Marrëveshja e mesnatës: PDK mori Specialen, Kurti presidentin – por çfarë ndryshon në Hagë?

Gjashtëshja nuk e çoi vendin në zgjedhje – por çfarë ndryshoi pas rrëzimit të Sejdiut?

Cilët janë “miqtë” (armiqtë) që Edi Rama i solli Shqipërisë?!

Kosova nuk mund të integrohet në familjen europiane me mendësinë e miletit

Kur populizmi kalon në patriotizëm të rrejshëm?

Bashkimi elektoral dhe përgjegjësia politike për të ardhmen e Luginës së Preshevës

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Aktorja e njohur amerikane Scarlett Johansson tërhoqi vëmendjen në premierën e filmit të saj të ri thriller,…

Ylli amerikan thuhet se kontaktoi ekipin e Sky Sports para garës në Singapor, për të shmangur një tjetër moment të…