Frika ka emër – ajo quhet zonja propaganda rrencajka

Në Kosovë është zhvilluar vitet e fundit një teori politike aq origjinale, saqë, në të vërtetë, nuk do të duhej të trajtohej në një koment politik, por në ndonjë manual mbi mrekullitë e natyrës politike.

Ajo thotë përafërsisht kështu:

Nëse një ish-komandant i UÇK-së dënohet në Hagë, pavarësia e Kosovës është në rrezik.

Sipas kësaj logjike të jashtëzakonshme, Republika e Kosovës funksionuaka mbi një sistem biologjik tejet të ndjeshëm:

Një njeri dënohet – shteti merr temperaturë.

Një njeri lirohet – shteti shërohet.

Ndoshta, për këtë arsye, herën tjetër Kushtetutës duhet t’i shtohet edhe një nen i ri:

“Republika e Kosovës nuk mund të funksionojë pa ish-komandantin X.”

Kurrë nuk i dihet. Ndoshta herën tjetër kur të jepet një aktgjykim në Hagë, në Prishtinë na fiket edhe rryma.

TA NDAJMË, SË PARI, NJERIUN NGA SHTETI

Problemi juridik fillon me një dallim që, në të vërtetë, është aq i thjeshtë, saqë gati të vjen turp që duhet shpjeguar:

Përgjegjësia penale është individuale.

Dhomat e Specializuara në Hagë gjykojnë persona konkretë për akuza konkrete penale. Ato kanë sqaruar shprehimisht se bëhet fjalë për përgjegjësi individuale penale – jo për dënimin e UÇK-së, të një populli, të një bashkësie etnike apo të Republikës së Kosovës.

Kjo do të thotë:

Një ish-president nuk është Republika e Kosovës.

Një ish-kryeministër nuk është Republika e Kosovës.

Një ish-komandant nuk është UÇK-ja.

Dhe – ky është ndoshta lajmi më i rëndësishëm – asnjëri prej tyre nuk është shteti i Kosovës.

Mund ta çosh një njeri para gjykatës.

Mund ta lirosh një njeri.

Mund ta dënosh një njeri.

Por nuk mund ta shndërrosh automatikisht një njeri në shtet.

Të paktën jo në një sistem juridik që merret seriozisht.

Edhe e drejta penale ndërkombëtare e ka kuptuar këtë mrekulli prej kohësh. Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë ndiqte penalisht individë për përgjegjësinë e tyre individuale – jo shtete, popuj apo grupe etnike.

Kjo nuk është filozofi e ndërlikuar.

Është themeli i drejtësisë moderne penale.

DHE PASTAJ PROPAGANDA SHPIK MATEMATIKËN E SAJ JURIDIKE

Këtu fillon pjesa e dytë e mrekullisë:

Nga aktakuza bëhet papritur aktgjykim.

Dhe nga një aktgjykim i mundshëm bëhet menjëherë fundi i Republikës së Kosovës.

Por juridikisht kjo nuk funksionon kështu.

Aktakuza përmban akuzat e prokurorisë. Ajo nuk është vendim gjyqësor për fajësinë.

I akuzuari prezumohet i pafajshëm derisa fajësia e tij të provohet. Barra e provës bie mbi prokurorinë. Para Dhomave të Specializuara zbatohet standardi i provës përtej dyshimit të arsyeshëm.

Prandaj:

Aktakuza nuk është fajësi.

Por tani vjen pjesa që gjithashtu nuk duhet harruar:

Lufta nuk është pafajësi.

Një medalje nuk është aktgjykim.

Një uniformë nuk është imunitet penal.

Një post i mëparshëm shtetëror nuk është helmetë juridike.

Dhe e famshmja ADN politike e UÇK-së nuk është aspak provë juridike.

MERITAT E LUFTËS NUK ZHDUKEN NGA NJË AKTGJYKIM

Këtu duhet bërë edhe një dallim po aq të qartë.

Nëse dikush ka luftuar për çlirimin e Kosovës, merita e tij historike nuk zhduket vetëm sepse ai është akuzuar.

Por, në të kundërtën, as një meritë historike nuk mund të krijojë imunitet penal.

Këto janë dy nivele të ndryshme.

Një njeri mund të ketë merita historike dhe, njëkohësisht, të jetë objekt i një procedure penale.

Dhe vetëm gjykata mund të përcaktojë nëse përgjegjësia penale është provuar.

Prandaj:

Aktakuza nuk e shndërron automatikisht heroin në kriminel.

Por:

Heroizmi nuk e shndërron automatikisht njeriun në një individ të pafajshëm.

Të dyja mund të jenë të vërteta njëkohësisht.

Dhe pikërisht për këtë ekzistojnë gjykatat.

PO KOSOVËS ÇFARË I NDODH PASTAJ?

Këtu vjen pyetja e madhe me të cilën industria e frikës ushqen publikun:

Nëse dënohet një njeri, pse duhet të shembet një shtet?

Nëse dënohet një ministër për korrupsion, a dënohet bashkë me të edhe ministria?

Nëse një deputet kryen vepër penale, a dërgohet edhe Kuvendi në burg?

Nëse dënohet një kryetar komune, a shpërbëhet edhe komuna?

Natyrisht që jo.

Sepse:

Njeriu nuk është institucioni.

Dhe:

Institucioni nuk është shteti.

Prandaj, i njëjti parim duhet të vlejë edhe për Hagën.

Nëse përgjegjësia penale nuk provohet, personi duhet të lirohet.

Nëse ajo provohet, personi duhet të përgjigjet sipas ligjit.

Në asnjërin prej këtyre dy rasteve Republika e Kosovës nuk zhduket.

Kjo nuk është shkencë raketash.

Është shtet ligjor.

HISTORIA KA NJË LAJM TË KEQ PËR INDUSTRINË E FRIKËS

Historia, për fat të keq, është mjaft e pasjellshme me propagandën në këtë çështje.

Pas Luftës së Dytë Botërore, udhëheqësit kryesorë të Gjermanisë naziste u nxorën para drejtësisë dhe u dënuan në Nuremberg.

Gjermania nuk u zhduk.

Përkundrazi.

U krijua një rend i ri politik dhe juridik, dhe Gjermania e pasluftës më vonë u shndërrua në një prej demokracive më të qëndrueshme dhe ekonomive më të fuqishme të botës.

Edhe në Japoni, pas luftës, figura të larta politike dhe ushtarake u nxorën para drejtësisë.

Edhe Japonia nuk u zhduk.

Prandaj pretendimi se

“Nëse përgjegjësit nxirren para drejtësisë, shteti zhduket”

nuk është ndonjë ligj i historisë.

Është më tepër produkt i asaj dege politike që tek ne, me sa duket, është ngarkuar me prodhimin dhe shpërndarjen e frikës.

DHE PASTAJ ËSHTË EDHE REPUBLIKA SRPSKA

Tani vijmë te një shembull veçanërisht i shëmtuar dhe njëkohësisht interesant.

Republika Srpska vazhdon të ekzistojë si entitet brenda Bosnjë-Hercegovinës, ndonëse gjykatat ndërkombëtare kanë konstatuar se në Srebrenicë është kryer gjenocid dhe shumë persona janë dënuar për përgjegjësinë e tyre individuale për krimet e kryera atje.

Njerëzit u dënuan.

Entiteti nuk u zhduk.

Kjo, natyrisht, nuk do të thotë se përgjegjësia penale individuale dhe përgjegjësia e shtetit janë e njëjta gjë.

Përkundrazi:

Pikërisht dallimi ndërmjet tyre është vendimtar.

Edhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ka bërë dallimin ndërmjet përgjegjësisë së shtetit dhe përgjegjësisë individuale të personave që kanë kryer krime.

Prandaj, në drejtësi duhet të dimë gjithmonë, së pari:

Çfarë po gjykohet?

Kush po gjykohet?

Dhe për çfarë lloj përgjegjësie?

Propaganda i përzien të gjitha.

Drejtësia i ndan.

Ky është dallimi.

DHE KËTU FILLON PROBLEMI I PDK-së

Nëse PDK-ja vërtet pretendon se e bart ADN-në politike të UÇK-së, atëherë ajo do të duhej të ishte ndër forcat e para që kërkon:

një proces të drejtë, prova të qëndrueshme dhe një vendim të bazuar në ligj.

Sepse, nëse akuzat nuk provohen, të akuzuarit duhet të lirohen.

Por, nëse përgjegjësia e tyre penale provohet, ligji duhet të vlejë edhe për ta.

Për secilin.

Për komandantin.

Për kryeministrin.

Për presidentin.

Për deputetin.

Për partinë.

Për të gjithë.

Kjo nuk është tradhti ndaj luftës.

Përkundrazi.

Kjo është ideja e shtetit ligjor për të cilin, siç pretendohet, është luftuar.

NË FUND, FRIKA KA NJË EMËR

Problemi nuk është Haga.

Problemi është ideja se një njeri i vetëm mund të jetë aq i madh, saqë shteti fillon të dridhet sapo ai të dalë para drejtësisë.

Këtë mënyrë të të menduarit duhet ta refuzojmë.

Kosova nuk është njeri.

UÇK-ja nuk është njeri.

PDK-ja nuk është Kosova.

Dhe pavarësia e Kosovës nuk guxon kurrë të varet nga fati juridik i një individi.

Një shtet serioz nuk thotë:

«“Mos e prekni. Është njëri prej nesh.”»

Një shtet serioz thotë:

«“Është njëri prej nesh. Prandaj ka të drejtë për një proces të drejtë. Por, nëse përgjegjësia e tij penale provohet, ligji vlen edhe për të.”»

Kjo nuk e dobëson shtetin.

Kjo është pikërisht ajo që e bën një shtet shtet.

Prandaj, kur sektori propagandistik i PDK-së na thotë se një aktgjykim ndaj një individi mund ta rrezikojë Republikën e Kosovës, përgjigjja është:

Mos e nënvlerësoni Kosovën.

Sepse, nëse një shtet mund të shembet nga një aktgjykim ndaj një njeriu të vetëm, atëherë problemi nuk është në Hagë.

Problemi është se dikush e ka zvogëluar shtetin deri në përmasat e një njeriu.

Dhe një shtet i zvogëluar në përmasat e një njeriu nuk është shtet i fortë.

Është një njeri me flamur.

Dhe tani le ta ruajmë flamurin.

Por jo duke vendosur askënd mbi ligjin.