Sheqeri në gjak në mëngjes: Cilat vlera janë normale dhe çfarë ndodh nëse keni ngrënë para analizës?
Një filxhan kafe, një biskotë apo një mëngjes i lehtë mund të ndikojnë në matjen e glukozës. Mjekët shpjegojnë kur rezultatet sinjalizojnë prediabet ose diabet dhe përse një analizë e vetme nuk mjafton gjithmonë për diagnozë
Jeni nisur drejt laboratorit për të kontrolluar nivelin e sheqerit në gjak, por rrugës kujtoheni se keni pirë kafen e mëngjesit, keni ngrënë një biskotë apo madje keni konsumuar mëngjesin. A do të thotë kjo se analiza nuk është më e vlefshme dhe duhet ta përsërisni?
Po aq e rëndësishme është të dini sa duhet të jetë niveli normal i sheqerit në gjak në mëngjes dhe kur vlerat e tij mund të paralajmërojnë prediabetin ose diabetin.
Matja e glukozës është një nga analizat më të thjeshta për të vlerësuar mënyrën se si organizmi e rregullon sheqerin në gjak. Megjithatë, saktësia e rezultatit varet edhe nga përgatitja para marrjes së mostrës.
Për matjen e glukozës esëll kërkohet që personi të mos konsumojë ushqim apo pije me kalori për të paktën tetë orë. Gjatë kësaj periudhe lejohet vetëm uji i zakonshëm.
Sa duhet të jetë sheqeri në gjak në mëngjes?
Sipas kritereve të Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA), vlerat e glukozës në plazmën e gjakut, të matura esëll, interpretohen kështu:
Organizata Botërore e Shëndetësisë përdor një kufi tjetër të poshtëm për glukozën e çrregulluar esëll, përkatësisht 6,1 mmol/L.
Prandaj, interpretimi mund të ndryshojë sipas kritereve të përdorura. Te personat pa simptoma karakteristike, një rezultat i vetëm i rritur nuk mjafton për të konfirmuar diabetin. Nevojitet një analizë konfirmuese.
Çfarë ndodh nëse keni ngrënë para marrjes së gjakut?
Pas konsumimit të ushqimit, veçanërisht karbohidrateve, glukoza përthithet dhe kalon në qarkullimin e gjakut.
Pankreasi përgjigjet duke sekretuar insulinë, hormonin që ndihmon qelizat të shfrytëzojnë glukozën dhe të ruajnë ekuilibrin e saj.
Nëse keni ngrënë bukë, produkte brumi apo keni pirë kafe të ëmbëlsuar, niveli i glukozës mund të rritet përkohësisht.
Rritja varet nga sasia dhe përbërja e ushqimit, koha e kaluar nga vakti dhe aftësia e organizmit për të rregulluar glukozën.
Edhe një kafshatë e vogël mund t'i prishë kushtet e nevojshme për analizën esëll.
Nëse keni ngrënë pa dashje, njoftoni personelin e laboratorit përpara marrjes së gjakut. Analiza mund të shtyhet, ndërsa rezultati pas ushqimit nuk duhet të krahasohet me kufijtë diagnostikues të glukozës esëll.
A ndikon kafja pa sheqer në rezultat?
Shumë njerëz mendojnë se kafja e zezë, pa sheqer dhe qumësht, nuk ndikon në analizë.
Megjithatë, kafeina mund të ndikojë në rregullimin e glukozës te disa persona.
Për të shmangur paqartësitë, para analizës rekomandohet të konsumoni vetëm ujë.
Duhet të shmangen edhe çamçakëzët, duhani dhe aktiviteti fizik intensiv, sipas udhëzimeve të laboratorit.
Personat që përdorin insulinë ose barna të tjera për diabetin nuk duhet të ndryshojnë vetë terapinë apo të anashkalojnë vaktet, pa u këshilluar paraprakisht me mjekun.
Çfarë tregojnë studimet për sheqerin e rritur në mëngjes?
Glukoza e rritur esëll mund të jetë ndër shenjat e para të çrregullimit të metabolizmit të sheqerit, edhe kur nuk ekzistojnë simptoma.
Një studim i rëndësishëm, i botuar në revistën shkencore The New England Journal of Medicine, përfshiu 3.234 persona me rrezik të shtuar për diabetin e tipit 2.
Gjatë një ndjekjeje mesatare prej 2,8 vjetësh, pjesëmarrësit që përmirësuan ushqyerjen, shtuan aktivitetin fizik dhe punuan për uljen e peshës trupore patën 58 për qind më pak raste të reja të diabetit, krahasuar me grupin që mori placebo.
Studimi dëshmoi se zbulimi i hershëm i prediabetit krijon mundësi të rëndësishme për parandalimin ose shtyrjen e zhvillimit të diabetit të tipit 2.
A mjafton vetëm kontrolli i sheqerit në mëngjes?
Jo gjithmonë. Disa persona mund të kenë glukozë normale esëll, ndërkohë që ekziston çrregullim i metabolizmit të saj.
Prandaj, mjeku mund të rekomandojë edhe analizën e hemoglobinës së glikuar (HbA1c), e cila pasqyron nivelin mesatar të glukozës gjatë dy deri në tre muajve të fundit.
Për HbA1c nuk kërkohet që personi të jetë esëll. Në raste të caktuara rekomandohet edhe testi oral i tolerancës ndaj glukozës (OGTT).
Një rezultat nuk e tregon gjithmonë gjithë të vërtetën
Vlerat e glukozës duhet të interpretohen duke marrë parasysh moshën, simptomat, historinë shëndetësore dhe kushtet në të cilat është realizuar analiza.
Një rezultat i rritur nuk do të thotë domosdoshmërisht diabet, por as një vlerë normale në mëngjes nuk e përjashton gjithmonë çrregullimin e metabolizmit të glukozës.
Përgatitja e saktë për analizën, interpretimi profesional dhe kontrolli në kohë janë vendimtarë për zbulimin e hershëm të diabetit. /Telegrafi/
