Pse populli ynë i përsërit gabimet historike?

Kur zbërthejmë anatominë e rrënimit shoqëror dhe politik në trojet tona, pyetja më e dhimbshme që shtrohet është ajo mbi shkaqet e brendshme psikologjike dhe historike: Pse populli ynë, pas aq shumë shekujsh vuajtjeje, bie sërish në të njëjtat gracka? Pse ripërtëriten instinktet "haxhiqamiliste" të rebelimit analfabet kundër traditës sonë perëndimore dhe pse ky popull bëhet aq shpesh armik i vetvetes, duke u strukur në pluhurin e harresës otomane?

Për të kuptuar këtë gjendje, duhet ta jetësojmë parimin e madh „Njih veten!“ jo vetëm te individi, por te mbarë shpirti kolektiv shqiptar. Diagnoza e kësaj amnezie dhe prapambetjeje mbështetet mbi katër shtylla kryesore psikologjike dhe filozofike:

Kompleksi i skllavit të llastuar dhe Sindroma e Stokholmit

Nga pikëpamja psikologjike, pesë shekuj nën pushtimin otoman lanë pas një traumë të thellë transgjeneracionale: tjetërsimin e vetëdijes. Kur një popull mbahet për një kohë të gjatë në errësirë, pa arsim laik, pa shkencë dhe nën dhunën e dogmave të ideologjisë islamike, tek ai zhvillohet ajo që në psikologji njihet si Sindroma e Stokholmit — identifikimi me xhelatin, me pushtuesin.

"Haxhiqamilizmi" nuk ishte thjesht një lëvizje politike e vitit 1914; ajo është një kod psikologjik i prapambetjes dhe primitivizmit.

Ky është instinkti i skllavit që ka frikë nga liria e vërtetë, nga përgjegjësia për t'u bërë zot i vetvetes. Ky lloj mentaliteti e sheh shtetin modern, laicitetin, shkencën dhe emancipimin europian si "të huaja" dhe "të rrezikshme", sepse ato kërkojnë mendim kritik dhe punë aktive. Prandaj, sa herë që populli ynë i Kosovës dhe mbarë populli shqiptar përballet me sfidat e lirisë, një pjesë e tij ikën me vrap drejt rehatisë së rreme të dogmave ideologjike islamike të ish-pushtuesit, duke preferuar pluhurin e zymtë të Lindjes përpara dritës sfiduese të Perëndimit.

Kriza e karakterit dhe Mungesa e busullës morale

Siç dihet, aty ku mungon e vërteta, triumfon gënjeshtra, hipokrizia dhe maskat politike. Popullit tonë sot i mungon një bërthamë e fortë morale e konsoliduar. Tranzicioni i gjatë, i udhëhequr nga politikanë narcisistë dhe të vetëdashuruar, ka krijuar një shoqëri pa busull.

Kur pushtetarët dëbojnë njerëzit e urtë e vizionarë dhe rrethohen vetëm me servilë, populli fillon të imitojë këtë sjellje. Mungesa e meritokracisë e bën masën të besojë se rruga drejt suksesit nuk kalon nga dituria dhe veprat e mira, por nga nënshtrimi, thashethemet apo përgojimet dhe koketimi me axhendat radikale islamike. Në këtë vakum moral, helmi ideologjik islamik zë vend me shumë lehtësi. Populli bëhet frikacak, i pavendosur dhe lëkundës — pikërisht si njerëzit e pavendosur të Gëtes, të cilët luhaten mes opsioneve dhe lejojnë që rrethanat e jashtme apo manipulimet fetaro-politike t'u përcaktojnë drejtimin.

Injoranca si truall i plleshëm për infiltrimin ideologjik

Aty ku mungon dituria, mbretëron mashtrimi. Arsyeja pse njerëzit frekuentojnë mendësitë regresive dhe xhamitë politike të stilit otoman që financohen për të zhbërë laicitetin, qëndron te analfabetizmi funksional dhe kulturor.

Kur një shoqëri nuk e njeh trashëgiminë e Pal Engjëllit, të Pjetër Bogdanit, të Gjergj Fishtës apo vizionin europian të Ibrahim Rugovës, ajo mbetet pa mbrojtje intelektuale. Injoranca e kthen popullin në një masë të paaftë për të bërë një ekzaminim kritik të forcave dhe pasojave. Njerëzit gënjehen nga "temjani i rremë" i predikuesve radikalë islamik dhe nga premtimet e politikanëve hipokritë, pa e kuptuar se duke pranuar këto dogma helmuese, ata po presin degën e pemës mbi të cilën qëndrojnë. Ata kthehen në armiq të vetvetes sepse luftojnë kundër rrënjëve kombëtare, identitetit europian, laicitetit dhe institucioneve të lira — pikërisht kundër atyre shtyllave që garantojnë mbijetesën dhe dinjitetit tonë si komb.

Tradhtia ndaj Urës së Gjergj Kastriotit dhe izolimi nga familja Europiane

Gjergj Kastrioti nuk na la thjesht një kujtim historik; ai na ndërtoi urën dhe vendin tonë të sigurt në qytetërimin europian. Europa është trualli natyror i shpirtit arbnor, është pema e përbashkët ku ne kemi degët tona më antike.

Megjithatë, për të qenë pjesë e gjallë e kësaj familjeje të civilizuar, njeriu duhet të jetë i denjë, duhet të ketë një ndërgjegje të pastër dhe të udhëhiqet nga arsyeja, shkenca dhe shteti i së drejtës. Kur populli ynë lejon që pushtetarët të dhjamosen moralisht në kolltukët e tyre dhe të bëjnë pazar med substancën tonë kombëtare, ai është duke tradhtuar këtë amanet. Izolimi aktual dhe gjendja e mjerë vijnë pikërisht nga kjo shkëputje: ne kemi mbetur të bllokuar në mes të rrugës, sepse një pjesë e jona vazhdon të shikojë prapa drejt Lindjes, duke refuzuar të ecë përpara me guxim dhe integritet mbi urën e Kastriotit.

Për një Rilindje të ndërgjegjes kombëtare

Populli ynë është në këtë gjendje sepse ende nuk ka guxuar të zbatojë me plotëni parimin: „Njih veten!“ Të njohësh veten do të thotë të zgjohesh nga gjumi i harresës otomane, të flakësh helmin e dogmave fetaro-politike dhe të refuzosh klasën e politikanëve oportunistë që e duan popullin të paditur për ta qeverisur më gjatë.

Pse debati për 250 mijë leje qëndrimi dhe 85 mijë vende pune duhet të shndërrohet në debat për politika ekonomike, migrim qarkullues dhe zhvillim kombëtar. Debati i fundit ndërmjet deputetes së LDK-së, Hykmete Bajrami, dhe kryeministrit…

Presidenti Donald Trump ka propozuar prej muajsh një ligj të quajtur “No Invasion of Our Country Act” (Akti i Jo-Invazionit të Vendit Tonë), me të cilin synon ta bëjë “ligjërisht të pamundur” që presidentët e…

Lajmi se Akademia Ushtarake "Gjeneral Mihailo Apostollski" në Shkup nuk ka pranuar këtë vit asnjë kadet shqiptar ka ndezur një përplasje që shqiptarët e Maqedonisë së Veriut e njohin mirë. BDI-ja fajëson VLEN-in dhe…

Gjykata Speciale në Hagë duhet ta përfundojë mandatin e saj, ndërsa Kosova duhet të dëshmojë se ka vullnetin, kapacitetin dhe guximin institucional për ta ushtruar drejtësinë brenda vendit. Çështja e Gjykatës Speciale nuk…

Në pak javë, dy partitë që e kanë ndërtuar shtetin e Kosovës, LDK dhe PDK, janë futur njëkohësisht në krizë udhëheqjeje. Mund të duket si punë e brendshme e tyre. Nuk është. Në LDK, tre deputetë…

Nuk kam lexuar asnjëherë dhe nuk kam dëgjuar kurrë që një shqiptar jashtë Shqipërisë ta urrejë Shqipërinë apo ta quajë shtetin shqiptar narkoshtet. Ndoshta ka edhe ndonjë të tillë. Nuk e përjashtoj. Ben Blushi…

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, e ka hedhur sërish publikisht idenë e një fronti të përbashkët opozitar. Në një intervistë televizive të enjten mbrëma, ai ftoi me emër drejtuesit e tri partive më të reja…

Ligji që u premtoi shpëtim ish-drejtuesve të UÇK-së në Hagë rrezikon tani ta kthejë Kosovën pas në rrugën drejt BE-së, pa u dhënë atyre atë që premtoi. Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos,…

Çfarë është një shoqëri e drejtë? Sa larg mund të shkojë shteti? Kur është legjitim një ligj? Filozofia politike ngre pyetjet më themelore në lidhje me bashkëjetesën, pushtetin dhe lirinë. Është…

Raporti vjetor i Komisionit Evropian për Maqedoninë e Veriut, i përbërë prej 111 faqesh dhe i publikuar më 4 nëntor 2026, paraqet një analizë gjithëpërfshirëse të gjendjes politike, juridike, ekonomike dhe institucionale të…

Çdo shtet evropian që i respekton vlerat e Bashkimit Evropian mund të aplikojë për anëtarësim në BE. Procesi i anëtarësimit fillon kur vendet anëtare të BE-së i japin një shteti statusin e kandidatit, pas konsultimeve me…

Para se të japë vlerësimin tim kritik socio psikologjik mbi vrasjen e femrave (grave), më lejoni të shpalos një uverturë mbi vendin dhe rolin e femrës në etnopsikologjine shqiptare. Femra gjatë gjithë historisë dhe traditës së…

Bota po kalon një periudhë të rrezikshme të rikonfigurimit të rendit ndërkombëtar. Rivalitetet ndërmjet fuqive të mëdha, konfliktet rajonale, gara për armatim strategjik dhe dobësimi i mekanizmave tradicionalë të sigurisë po…

Kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas, e tha qartë këtë javë: takimi i nivelit të lartë mes Kosovës dhe Serbisë po përgatitet dhe pret vetëm formimin e qeverisë së re në Beograd. Me fjalë të tjera, ora ka nisur. Pyetja…

Pas më shumë se një jave kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, reagoi nga Brukseli për zgjedhjet e zhvilluara në Republikën e Serbisë. Ky rreagim erdhi si rezultat i pyetjes që gazetarja në intervistë i bëri atij me kërë…

Njohuritë juridike, verifikimi rigoroz i fakteve, respektimi i etikës profesionale, mbrojtja e viktimave dhe kontrolli i emocioneve janë ndër shtyllat themelore të raportimit profesional në kronikën e zezë dhe në situatat me ndjeshmëri të…

Shqipëria po përjeton një nga periudhat më të rënda të besimit të qytetarëve te shteti, drejtësia dhe institucionet publike. Padrejtësia, korrupsioni, klientelizmi, abuzimi me pushtetin dhe pandëshkueshmëria janë bërë…

Komisioni Evropian e publikoi sot raportin vjetor për Kosovën. Mesazhi i tij është i qartë. Në drejtësi nuk ka përparim. Kundër korrupsionit ka rezultate të kufizuara. Dy vite krizash politike i kanë dobësuar institucionet. Shqipëria…

Ndërsa debati publik në Kosovë përqendrohet te apeli i ish-drejtuesve të UÇK-së dhe te ligji i ri për Specialen, në Hagë ka nisur pothuajse në heshtje një procedurë tjetër: ajo për dëmshpërblimin e viktimave…

Audioincizimi i Fehim Salit në Kosovë dhe kallëzimi penal ndaj drejtorit të BIA-s, Vladimir Orliq, në Serbi, nxjerrin në pah angazhimin e raportuar të inteligjencës serbe në mbledhjen e votave për SNS-në. Të dy rastet ngrenë…

Në sistemin komunist synohej krijimi i të ashtuquajturit «njeri i ri», një individ që duhej të mishëronte idealet dhe normat e ideologjisë së kohës. Ai duhej të ishte besnik ndaj partisë, të pranonte vijën zyrtare, të…

Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të mbajtura më 3 nëntor 2026, kanë prodhuar një ndryshim të rëndësishëm në skenën politike amerikane, duke rikonfiguruar ekuilibrat institucionalë në…

Evropa dhe veçanërisht Ballkani Perëndimor po përjetojnë një periudhë të rëndësishme të transformimit të marrëdhënieve ndërmjet qytetarëve, institucioneve shtetërore dhe elitave politike. Protestat,…

Amerika votoi dhe peizazhi në Uashington ndryshoi brenda një nate. Demokratët rimorën Dhomën e Përfaqësuesve dhe, sipas Associated Press, edhe Senatin. Ata fituan ulëse që republikanët i mbanin prej vitesh, nga Teksasi e Ohajo deri te Karolina e…

Rezultatet që po dalin nga zgjedhjet amerikane të 3 nëntorit japin një sinjal të fuqishëm për demokratët. Fitoret në disa zona të mbajtura nga republikanët hapin rrugën drejt ndryshimit të shumicës në Dhomën e…

Ekziston një paradoks i dhimbshëm në historinë politike shqiptare, të cilin duket se bota shqiptare ende nuk ka guximin ta analizojë deri në fund. Shqiptarët shpesh janë solidarizuar me pushtetin, edhe kur ai pushtet ka qenë në kundërshtim…

Është interesante se, sa herë që kaloj kufirin e RMV-së, shpirtërisht më duket vetja si i huaj: i huaj në Serbi, i huaj në Greqi, i huaj në Kosovë, i huaj në Shqipëri. Sapo kalojmë kufijtë e shteteve përreth dhe…

Më 3 nëntor 1443, historia e Arbërisë dhe e mbarë Europës ndryshoi rrjedhën e saj përgjithmonë. Ajo nuk ishte thjesht një ditë rebelimi, por një moment i gdhendur në amshim, ku një plan gjenial, i thurur në skutat më…

Më shumë se një javë pas fitores së Listës Studentore në Serbi, Edi Rama zgjodhi Brukselin për mesazhin e tij më të qartë mbi Beogradin e ri. Nga Samiti i Zgjerimit që organizon Euronews, kryeministri i Shqipërisë…

ANALIZË – Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara nuk e vendosin presidentin, por mund ta ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si ai qeveris. Donald Trump do të mbetet në Shtëpinë e Bardhë deri në janar të vitit 2029….

Historia politike e Kosovës gjatë tri dekadave të fundit përfaqëson një proces kompleks transformimi shoqëror, institucional dhe politik, i cili përfshin disa etapa thelbësore: rezistencën ndaj represionit dhe mbijetesën kolektive gjatë…

Qeveria e Kosovës miratoi të hënën buxhetin më të madh në historinë e vendit: 4.27 miliardë euro. Ai parasheh rritje pagash, pagën e 13-të, shtesa më të larta për fëmijë dhe, për herë të parë, mbi…

Javën e kaluar, në Brvenicë të Tetovës u mbajtën zgjedhje të jashtëzakonshme lokale. Fitoi Arkin Jahii, i mbështetur nga koalicioni AKI. Ky koalicion këtë fitore e festoi me një ndjenjë të madhe triumfalizmi, megjithëse…

Ndërsa Budapesti bën publike bashkëpunëtorët e diktaturës, Tirana mbetet e vetmja, që nuk ka bërë dekomunistizimin Më 4 nëntor 2026 Hungaria hap zyrtarisht dosjet e Sigurimit komunist. Qeveria e Péter Magyar dhe partia Tisza, atë…

Sa herë të përmenden OJQ-të (organizatat joqeveritare), një gjë mos e harroni kurrë: nuk ka asgjë më qeveritare sesa një organizatë joqeveritare. Sa herë të ketë padrejtësi në hapësirën publike dhe ka fonde…

Ky Kuvend i Kosovës e ka votuar këtë Kushtetutë që e kemi sot, me të cilën jemi shtet laik. Athua, a e kuptojnë këta/këto deputetë e deputete se çfarë nënkuptojmë me shtet laik? Nëse jo, atëherë duhet…

Të dielën në mbrëmje, në ditën e 20-të radhazi, të rinjtë marshuan sërish nga Ministria e Arsimit drejt Kryeministrisë, pa asnjë incident. Një ditë më parë, po në ato rrugë, kishte gurë, molotovë e…

Kemi shkruar edhe më parë se shoqëria Kosovare është në krizë të identitetit të saj, në krizë të moralit njerëzor dhe në krizë të ndërtimit të shtetit. Kosova u shndërrua në një hajpak të…

Që nga themelimi i Dhomave të specializuara, nuk kanë pushuar pyetjet dhe kritikat në opinion se, pse u formua Gjykata Speciale me seli në Hagë dhe me staf profesional ndërkombëtar, e jo një Gjykatë Speciale në Kosovë. Që në…

Zhvillimet e fundit politike në Serbi, pas zgjedhjeve të 25 tetorit 2026, kanë shënuar një kthesë të rëndësishme në skenën politike të vendit, duke i dhënë fund dominimit 14-vjeçar të Partisë Progresive Serbe dhe…

Ekzistojnë periudha në historinë e arsimit që nuk dallohen vetëm për mënyrën e organizimit të studimeve, por edhe për kulturën e dijes që krijojnë. Krahasimi ndërmjet studentit të viteve ’80 dhe studentit të…

Po Bashkimi Evropian po i ashpërson kërkesat e saj ndaj vendeve kandidate sepse zgjerimi nuk është më vetëm çështje ekonomike dhe institucionale, por ajo është edhe çështje e sigurisë, e ndikimit politik dhe e pozitës…

Në një demokraci, humbja në zgjedhje kërkon reflektim, jo kurth. Kryeministri Hristijan Mickoski zgjodhi rrugën e dytë. Pas fitores së Arkin Jahijit në Bërvenicë, ai nuk foli për arsyet pse kandidati i tij nuk bindi mjaftueshëm…

At Shtjefën Gjeçov Kryeziu është njëra ndër figurat më të ndritura të kombit shqiptar, i shquar në radhë të parë për veprimtarinë e tij patriotike, arësye për të cilën edhe u vra nga serbët. Ai…

Vota popullore përbën një nga instrumentet themelore të demokracisë përfaqësuese dhe burimin kryesor të legjitimitetit politik të institucioneve shtetërore. Ajo nuk është vetëm shprehje numerike e preferencave elektorale të…

Njëzet e shtatë vjet pas çlirimit, Kosova ka arsye ta shtrojë një pyetje themelore: si mund të ruhet siguria e çdo komuniteti, duke i dhënë Republikës aftësinë për t’u reformuar? Një kushtetutë demokratike duhet…

Një javë pas zgjedhjeve që i dhanë fund sundimit 14-vjeçar të Aleksandar Vuçiqit, vëmendja e Prishtinës dhe e Brukselit është përqendruar te pyetja e madhe: çfarë do të bëjë Serbia e re me Kosovën? Por…

Fitorja e studentëve në Beograd dhe krizat politike në Tiranë e Prishtinë

Krijimi i njeriut të ri: Nga ideologjia komuniste te kultura e përfitimit në Shqipërinë e sotme!

Tërmeti politik në Uashington, çfarë ndryshon për Amerikën dhe Kosovën?

Si u përfshi BIA në mbledhjen e votave për SNS-në në Kosovë dhe Serbi?

Pse populli ynë i përsërit gabimet historike?

Nga listat e mbyllura te deformimi i shtetit: Kur politika i zë vendin meritokracisë.

Masakra e Tivarit nën dritën e institucioneve të Malit të Zi

Agim Vuniqi: Emigracioni nuk është vetëm largim, por edhe mundësi zhvillimi për Kosovën

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Ylli australian i muzikës pop, Kylie Minogue, ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj elegante në eventin e koleksionit Cruise…

Këngëtarja e njohur amerikane, Billie Eilish, duket se nuk ka ndërmend ta mbajë gjatë pamjen e saj të re bionde, pasi…