Presidentja duhet të trokasë në Vatikan: Njohja e Kosovës si akt paqeje
Presidentja e Kosovës duhet të kërkojë një audiencë me Papa Leonin XIV dhe t’i paraqesë Selisë së Shenjtë kërkesën për njohjen e Republikës së Kosovës. Kjo nismë meriton të jetë ndër përparësitë e politikës së jashtme të mandatit të saj. Pas kaq vitesh pritjeje, Kosova duhet ta shndërrojë afrimin me Vatikanin në një angazhim të përgatitur juridikisht, të mbështetur politikisht dhe të ndjekur me këmbëngulje diplomatike.
Zgjedhja e Justina Shiroka-Pulës krijon një mundësi për t’i dhënë shtysë këtij angazhimi. Në Vatikan ajo do të përfaqësonte një republikë laike, qytetarët e së cilës kanë besime të ndryshme dhe të drejta të barabarta. Përkatësia personale fetare mund ta lehtësojë komunikimin; pesha e kërkesës buron nga përgjegjësia e saj si kryetare e shtetit.
Kosova ka arsye t’i drejtohet Papës me besim, por edhe me argumente. Origjina amerikane e Leonit XIV ka një simbolikë të veçantë për një popull që e lidh lirinë e vet me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara. Megjithatë, kërkesa për njohje duhet t’i drejtohet misionit të tij universal: mbrojtjes së dinjitetit njerëzor, lirisë së ndërgjegjes dhe paqes ndërmjet popujve.
Marrëdhënia ka tashmë themele institucionale. Më 5 shtator 2018, Papa Françesku e ngriti Administraturën Apostolike të Prizrenit në Dioqezën Prizren–Prishtinë, drejtpërdrejt të varur nga Selia e Shenjtë. Ky vendim ishte akt kishtar dhe nuk përbënte njohje diplomatike. Por ai dëshmon një angazhim të qëndrueshëm ndaj jetës katolike në Kosovë, mbi të cilin mund të ndërtohet një marrëdhënie më e plotë shtetërore.
Edhe kanali politik ekziston. Më 25 shtator 2025, Presidenca njoftoi takimin e Vjosa Osmanit me kryeipeshkvin Paul Gallagher, sekretar për Marrëdhëniet me Shtetet të Selisë së Shenjtë, duke përmendur hapjen e misionit të Kosovës në Vatikan dhe angazhimin për hapa drejt njohjes. Presidentja e re duhet ta marrë këtë punë si trashëgimi institucionale dhe ta çojë përpara. Diplomacia bëhet më e besueshme kur shteti ruan vazhdimësinë përtej mandateve.
Argumenti i Kosovës duhet të mbështetet te bashkëjetesa që ekziston dhe te siguria juridike që duhet të forcohet. Katolikët shqiptarë janë pjesë e pandashme e historisë dhe jetës së vendit. Përkatësia e tyre qytetare ndaj Kosovës bashkëjeton natyrshëm me lidhjen shpirtërore me Papën. Kjo përvojë i jep përmbajtje idesë se besimi dhe qytetaria demokratike mund ta mbështesin njëri-tjetrin.
Pjesëmarrja e imzot Dodë Gjergjit në takime me përfaqësues të Kishës Ortodokse Serbe dhe të Bashkësisë Islame është dokumentuar nga KFOR-i. UNMIK-u e ka vlerësuar angazhimin e tij për besim, tolerancë dhe bashkëjetesë. Këto përpjekje dëshmojnë se dialogu mund të vazhdojë edhe kur mosmarrëveshjet politike mbeten të thella. Selia e Shenjtë ka arsye ta mbështesë këtë përvojë edhe përmes afrimit diplomatik me Kosovën.
Marrëdhënia me Kishën Ortodokse Serbe kërkon të njëjtën qartësi. Kosova i garanton kësaj kishe mbrojtje të posaçme ligjore, ndërsa ajo ka mbajtur qëndrimin se Kosova është pjesë e Serbisë. Kjo mospërputhje politike është reale. Megjithatë, liria fetare duhet mbrojtur pavarësisht qëndrimeve ndaj shtetësisë; njëkohësisht, autonomia kishtare nuk krijon sovranitet territorial dhe nuk e përjashton veprimtarinë e saj nga ligji i vendit.
Kosova ka edhe një dëshmi konkrete për t’ia paraqitur Vatikanit. Më 14 mars 2024, përfaqësuesit e QUINT-it dhe të Bashkimit Evropian konfirmuan përfundimin e regjistrimit të tokës së Manastirit të Deçanit, në zbatim të vendimit kushtetues të vitit 2016. Vonesa shumëvjeçare meriton kritikë. Por zbatimi i vendimit dëshmon se institucionet kosovare mund të sigurojnë mbrojtje juridike për pronën kishtare. Kjo duhet të bëhet praktikë e qëndrueshme për të gjithë.
Mbrojtja e trashëgimisë ortodokse serbe dhe njohja e Kosovës janë të pajtueshme. Formalizimi i statusit të Kishës Ortodokse Serbe, i parashikuar edhe në nenin 7 të marrëveshjes së normalizimit të vitit 2023, duhet t’i shërbejë sigurisë juridike, ruajtjes së monumenteve dhe besimit ndërmjet komuniteteve. Njohja nga Selia e Shenjtë mund ta përforcojë këtë drejtim.
Një precedent nga diplomacia e vetë Selisë së Shenjtë meriton vëmendje. Më 26 qershor 2015, ajo nënshkroi marrëveshjen gjithëpërfshirëse me Shtetin e Palestinës. Në atë rast, kryeipeshkvi Gallagher e lidhi marrëveshjen me shpresën për paqe dhe me garancitë juridike për Kishën Katolike. Kosova dhe Palestina kanë histori e rrethana juridike të ndryshme. Megjithatë, ky precedent tregon se njohja mund të shërbejë si kontribut për paqen edhe kur konflikti politik ende nuk ka marrë zgjidhje përfundimtare.
Kosova duhet ta ndërtojë kërkesën mbi rrethanat e veta. Mendimi këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i 22 korrikut 2010 konstatoi se deklarata e pavarësisë nuk shkeli të drejtën ndërkombëtare. Ai nuk vendosi detyrim për njohje dhe as të drejtë të pakufizuar shkëputjeje. Ky saktësim e forcon dosjen kosovare, sepse një kërkesë serioze diplomatike mbështetet te ajo që dokumentet thonë.
Edhe brenda vendit kërkohet punë. Më 7 shtator 2026, Avokati i Popullit konstatoi mungesën e një mekanizmi efektiv për regjistrimin dhe fitimin e personalitetit juridik të bashkësive fetare. Kosova duhet ta zgjidhë këtë mangësi për BIK-un, Kishën Katolike dhe bashkësitë e tjera, mbi kritere objektive dhe jodiskriminuese. Barazia juridike e bën më bindëse kërkesën për mbështetje ndërkombëtare.
Prandaj presidentja, në koordinim me Qeverinë dhe Ministrinë e Punëve të Jashtme, duhet të kërkojë audiencën dhe të paraqesë një memorandum për njohje. Paralelisht, Kosova mund të propozojë bisedime për një marrëveshje bashkëpunimi me Selinë e Shenjtë mbi lirinë fetare, institucionet katolike, arsimin dhe trashëgiminë, në përputhje me Kushtetutën dhe barazinë e bashkësive. Kjo do t’i jepte kërkesës një përmbajtje konkrete për shqyrtim.
Puna duhet të ketë përgjegjës institucionalë, afate për veprimet kosovare dhe ndjekje të rregullt me Sekretarinë e Shtetit të Selisë së Shenjtë. Një audiencë krijon mundësi; një proces diplomatik i qëndrueshëm mund ta afrojë vendimin. Njohja duhet të kërkohet shprehimisht, pa e ngatërruar me simbolikën e një vizite apo me një marrëveshje teknike.
Presidentja duhet të trokasë në Vatikan me dinjitetin e një shteti që kërkon vendin e vet dhe merr përgjegjësi për të gjithë qytetarët. Papa Leoni XIV ka mundësinë ta shqyrtojë njohjen e Kosovës si një akt që përforcon lirinë, sigurinë dhe pajtimin në Ballkan.
Paqja fiton kur liria e një populli dhe mbrojtja e çdo bashkësie gjejnë mbështetje në të njëjtin vendim.
Personaliteti më kontrovers dhe i dyshimtë në politikën shqiptare, i cili përmes aventurave dhe skenave politike të një artisti spikat padyshim si Edi Rama. Fatkeqësisht, Edi Rama po luan me fatin e shqiptarëve në të gjitha trojet etnike, duke…
Po e shoh se ç’po ndodh këto ditë në Shqipëri. Jam i lumtur që lashë një pasardhës të tillë, shoku (dhe pse mos të të quaj vëllai) Rama. Nga armiqtë e popullit as unë nuk e kisha lehtë, po ua shqiptoja…
Dokumentet themeluese përcaktojnë kufijtë e ndërhyrjes së Kuvendit në Dhomat e Specializuara. Çdo ndryshim duhet të kalojë provën e Kushtetutës, marrëveshjes me BE-në dhe mbrojtjes së të drejtave të njeriut. Ligji…
Kjo fundjavë, duhet të jetë dita "D" e realizimit të ndryshimeve në Shqipëri, jetësimit të kauzës së shenjtë të rinisë e të studentëve shqiptarë dhe ndarja përfundimtare e vendit nga neokomunizmi, akt…
Në letër, po. Në letër po, ka Bashkim Europian, si formalitet. Por si përmbajtje si veprim, si bashkim, nuk shoh se ka Bashkim Europian. Po, se në letër kemi BE. Fatmirlsisht, apo fatkeqësisht, letra po mban gjithçka që gjithkush shkruan….
Patriotizëm është besnikëri ndaj shtetit tënd, e jo ndaj qeverisë sate. Bëhu qytetar i mirë, e jo shërbëtor i verbër,ka shkruar Mark Tuen. Rinia shqiptare është vlerësuar shumë në çdo pikëpamje, sepse…
Intelektual të bën jo vetëm dija që ke, librat që ke shkruar dhe titujt akademikë që mban, por edhe qëndrimi yt kur shoqëria vuan. Intelektuali i vërtetë nuk hesht përballë padrejtësisë, nuk i shërben verbërisht…
Thënë troç, me kë je tani, me ata që rrahin apo me ata që rrihen? Kjo është pyetja më alarmante, sipas meje, mes alarmeve dhe sirenave të makinave të shumta të policisë, që shkarkojnë policë në rrugë, po…
E trishtueshme kjo pamje! Aty, te dera e Ministrisë së Arsimit, ju e prangosët dhe e kryqëzuat si Krishtin. E trishtueshme është edhe pamja jote, o polic mjeran, simbol i një pushteti që mendon se mund ta nënshtrojë dinjitetin njerëzor me…
Ngjarjet dhe pamjet që vijnë nga Shqipëria zgjojnë shqetësim të thellë qytetar dhe kërkojnë reflektim serioz mbi marrëdhëniet ndërmjet pushtetit, institucioneve shtetërore dhe shoqërisë. Kur protestat studentore…
Më në fund, këto tre ditët e fundit sikur filluan dhe u zgjuan intelektualët, profesorët dhe akademikët shqiptarë,por për 135 ditë proteste ata nuk u dukën gjëkundi, por tani po duken këta “patriotë”…
Sot kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama tha se sa here Shqipëria shkon drejt majës, atë e ndjek nga pas mallkimi. U përpoq të thotë se mallkimi është opozita. Ndërsa ai është „engjëlli“ i Shqipërisë. Por…
Një vend nuk ndërtohet duke heshtur rininë, por duke e dëgjuar atë. Shqipëria ka nevojë për institucione që japin llogari, për arsim cilësor dhe për një qeverisje që e vendos interesin publik mbi çdo interes…
Situatë e tmerrshme po përjeton shteti amë, Shqipëria! Pamjet që po vijnë nga Tirana janë tronditëse, të dhimbshme dhe të rënda për çdo shqiptar, kudo që jeton. Është e vështirë të qëndrosh i…
Më 16 tetor 1908 ka lindur ddiktatoori komunist Enver Hoxha, njeriu që do ta mbante Shqipërinë nën sundimin e tij diktatorial për afër gjysmë shekulli. Për kombin shqiptar, trashëgimia e tij nuk mund të ndahet nga burgjet, pushkatimet,…
A e mendon vërtet Edi Rama se është më i mençuri, më i zgjuari dhe më i afti, dhe se pa të Shqipëria dorëzohet, institucionet paralizohen dhe vendi nuk ecën përpara? Në një demokraci, askush nuk është i…
Edi Rama të shkoi në dreq të mallkuar me të gjithë ata “shqiptarët e të njëjtës ngjyrë” të cilët janë duke ia nxi jetën shtetit dhe kombit, ndërsa shqiptarët e vëmendshëm si gjithënjë,…
Shqipëria po zien. Kush garanton se nuk do të përsëritet e ´97. A mund të lejojmë që edhe njëherë të fillojmë nga zeroja. Ai që duhet të reflektonte dhe t´u përgjigjej kërkesave të popullit e rinisë, po…
Prej shumë vitesh, ashtu si mijëra publicistë e studiues të tjerë e si miliona qytetarë, kam pasur si bashkudhëtarë dyshimin dhe pyetjen nëse Marksi dhe Lenini ishin viktima të gabimeve subjektive në vizione dhe llogari të afërta e…
– Ah si nuk e kam një grusht të fuqishëm, / T’i bie m’u në zemër malit që s’bëzanë! Ky varg i fuqishëm nga Migjeni ynë, më erdhi ndërmend vetiu, ndërsa po ndiqja zhvillimet nga prostesta studentore e së…
Protesta është një e drejtë e qytetarit, por mënyra se si protestohet është dëshmi e kulturës, e ndërgjegjes dhe e pjekurisë së një shoqërie. Duke ndjekur nga televizioni zhvillimet e fundit politike, tensionet dhe protestat e…
Prej 4 ditësh, rinia studentore në Shqipëri po proteston fuqishëm, pas 135 ditësh proteste paqësore të rinisë dhe të elitës qytetare patriotike shqiptare. Por tashmë këto protesta janë shndërruar në mosbindje civile, pasi u…
Zhvillimet politike në Shqipëri dhe Kosovë, në vjeshtën e vitit 2026, ofrojnë një mundësi të rëndësishme për të krahasuar dy modele të pushtetit, të cilat, megjithëse kanë dallime të dukshme historike,…
Presidentja përballet me një vendim që tejkalon dekretimin e një ligji: a do të mbizotërojë përgjegjësia kushtetuese apo pritshmëria e partive që e zgjodhën? Marrëveshja politike e 6 tetorit i dha Kosovës një presidente…
Duke i përcjellë me vëmendje protestat e ditëve të fundit në Shqipëri, përplasjet ndërmjet protestuesve dhe policisë, dhunën, tensionet dhe gjuhën e ashpër politike, më erdhi ndër mend thënia e njohur që i…
Shumë analistë politikë perëndimorë dhe vendas analizojnë skenarë të ndryshëm për mënyrën se si do të duket realiteti politik dhe shoqëror në Serbi pas zgjedhjeve parlamentare, të cilat pritet të mbahen më 25…
Universiteti shqiptar nuk po vuan vetëm nga kriza e dijes, por edhe nga uzurpimi politik i katedrave, ku militantizmi, bindja partiake dhe servilizmi po përpiqen të zëvendësojnë meritën, integritetin dhe lirinë akademike. Ka një tragjedi që nuk…
Gjendja e krijuar në Tiranë është tepër shqetësuese dhe kërkon reflektim serioz politik e qytetar. Pamjet e pasurisë publike dhe private duke u dëmtuar, të institucioneve duke u sulmuar dhe të pronës së përbashkët duke u…
Ajo që po ndodh në Tiranë dhe në Shqipëri na dhemb të gjithëve, veçanërisht neve që jetojmë larg atdheut, por që e kemi Shqipërinë gjithmonë në zemër. Pamjet e përplasjeve mes protestuesve dhe policisë,…
Ballkani Perëndimor vazhdon të mbetet një hapësirë ku e kaluara historike, interesat gjeopolitike dhe projektet e papërfunduara shtetërore ndikojnë fuqishëm në politikën e së tashmes. Përkundër proceseve të integrimit…
Rinia, studentët dhe i gjithë kombi sot, më shumë se kurrë, duhet të protestojnë në emër të lirisë, patriotizmit, moralit, dinjitetit, drejtësisë, humanitetit dhe unitetit, si dhe të realizojnë porositë dhe amanetin e…
Unë jam vetëfm një shqiptaro-amerikan dhe nuk flas në emër të askujt. Por ndonëse në moshë, gjithnjë kam një zë si qytetar i lirë i këtij vendi të madh e demokratik, dhe si i tillë, atë zë do ta përdori,…
Tirana edhe sot është në flakë! Kështu shkruajnë shumica e medieve botërore! Është e dhimbshme kur sheh skenat me tymnaja nëpër rrugët e kryeqytetit shqiptar nga Prishtina, por, njëkohësisht, është edhe një lloj…
Shqipëria dhe Kosova janë të rraskapitura dhe të tradhtuara nga pabesitë e Ramës. Shqipëria nuk mund t’ia falë kurrsesi Ramës privatizimin e shtetit për veten dhe oligarkët e tij; njollosjen e imazhit të vendit me akuzat për…
Në një raport të ri të hetojmë se sa fort janë të ankoruar mbikëqyrësit demokratikë Kosovës. Ne hartojmë dobësitë ligjore, organizative dhe financiare të nëntëmbëdhjetë mbikëqyrësve…
Dëgjo Edi, pasi Zoti e shikoi videon tënde në Facebook, autorizoi Këshillin Hyjnor që nëpërmjet Lis Bukurocës, të përgjigjet në emër të tij. Ai tha: „Edi, të kam bërë të gjatë për…
O Shqipëri, tokë e ëndrrave të mëdha, e sakrificave të panumërta dhe e shpresave që brezat i kanë mbajtur gjallë edhe në ditët më të vështira. Pse duhet të të shohim përsëri të lënduar, me…
Shqipëria është më e madhe se çdo parti, më e rëndësishme se çdo mandat dhe më e çmuar se çdo pushtet! Partitë vijnë e ikin, mandatet fillojnë e mbarojnë, pushtetet ngrihen e bien, por Shqipëria dhe populli…
Arsimi është themeli mbi të cilin ndërtohet e ardhmja e një shoqërie. Cilësia e tij përcakton jo vetëm nivelin e përgatitjes profesionale të brezave të rinj, por edhe aftësinë e një shteti për të zhvilluar…
Është pritur se do na gjej kjo ditë. Unë pas shumë përpjekjesh, kalkulimeve dhe netëve pa gjumë, e dhashë dorëheqjen. Po luftoi dhe mbetem me shpresë se tash e tutje do të emërohem si kryeministër. Ti miku im ende je në…
Natën e 6 me 7 tetor, pak pas betimit, Justina Shiroka Pula u tha qytetarëve se do të jetë presidente e të gjithëve. Ishte premtimi i duhur për një presidente të zgjedhur nga një marrëveshje e kontestuar. Një javë më vonë,…
Dje Tiranës iu vu flaka. Protestuesit, kryesisht studentë, duke parë se protesta e flamingove po dobësohej vazhdimisht, vendosën që të protestojnë ndryshe. Në kuptimin simbolik kryeqytetit iu vu flaka, sepse kudo që u shpërndanë…
Me 13 tetor 2026 filloi protesta e tretë e madhe studentore, pas asaj të parë të dhjetorit 1990 dhe asaj të dytës të vitit 2018. Të tria kanë si kauzë “Poshtë komunizmi”, demokracinë, “Shqipërinë etnike”,…
Edi Rama ka vetëm një mundësi të tregojë lidership. Duhet të dorëhiqet. Kombi i ndarë shqiptar, pas sulmit dinak të Speciales kundër UÇK-së dhe Kosovës, është në betejë me rëndësi dhe Edi Rama duhet…
Katedra universitare duhet të jetë tempulli i dijes, i mendimit të lirë dhe i kërkimit shkencor, jo një territor i mbyllur, i ndarë mes grupeve të interesit dhe i administruar sipas logjikës së pushtetit. Por kur interesat personale, lidhjet…
Për të kuptuar thellësinë e pengesave aktuale që bllokojnë ecjen e natyrshme europiane të Dardanisë dhe Arbërisë, është e domosdoshme të kthehemi te modeli i parë dhe më i rëndësishëm i shtetbërjes…
Serbia, një ishull i izoluar jashtë hapësirës euroatlantike
Tetë ditë për një nënshkrim
“Si janë shqiptarët? Njashtu si i don hasmi”- At Gjergj Fishta
Ngjashmëritë dhe sfidat e protestave popullore në Kosovë dhe Shqipëri
Presidentja duhet të trokasë në Vatikan: Njohja e Kosovës si akt paqeje
Demokracia përtej ndërrimit të sistemit
Autokratët e veshun me gunën e demokratit kanë emër dhe mbiemër!
Ku është zëri i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë? Kur shoqëria plagoset, heshtja e intelektualëve nuk duhet të jetë përgjigje
Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar
Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore
24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar
I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë
“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes
Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari
10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën
Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore
Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…
U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…
Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…
Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….
Ylli i muzikës u shfaq me një fustan blu të çelët nga Dior dhe prezantoi modelin e ri të flokëve në…
Ylli televiziv la pas mantelin e gjelbër të spektaklit “Celebrity Traitors” për një paraqitje elegante në…
