Kur injoranca veshet me drita dhe dija mbetet në errësirë

Ka ardhur një kohë e çuditshme, kur peshorja e vlerave është thyer, por askush nuk nxiton ta riparojë. Në njërën anë qëndron mësuesi, me vite të tëra sakrifice, me duar që kanë shfletuar libra dhe me një zë që përpiqet të zgjojë mendjen e brezave. Në anën tjetër qëndron një spektakël tri minutësh, dy fjalë të përsëritura, një klip i mbështetur te zhveshja dhe një zhurmë që, për një natë, mund të vlejë sa një vit i tërë i jetës së edukatorit. Dhe çuditërisht, shoqëria duartroket. Jo gjithmonë talentin. Jo domosdoshmërisht artin. Shpesh, vetëm atë që i shfaqet para syve, atë që e trazon çastin dhe atë që tregu ia servir si sukses. Mësuesi ndërton njeriun, ndërsa industria e banalitetit e shet çastin. Por tregu e ka gjetur çmimin e çastit dhe shoqëria ende nuk po e gjen çmimin e njeriut.

Këtu fillon tragjedia jonë intelektuale.

Nuk është më vetëm çështje parash. Paraja, në vetvete, nuk është fajtore. As kënga, as skena, as artisti që e meriton duartrokitjen. Tragjedia fillon atëherë kur suksesi shkëputet nga përgjegjësia, kur fama nuk kërkon më përmbajtje dhe kur pamja bëhet argumenti më i fortë i një bote që ka filluar të lodhet nga mendimi. Atëherë, tri minuta (banalitet) mjaftojnë për të krijuar një idhull, ndërsa tri dekada përkushtimi mund të mos mjaftojnë për t'i dhënë një mësuesi vendin që meriton. Libri pret në heshtje. Klasa vazhdon punën. Mësuesi hyn çdo mëngjes në të ardhmen e një kombi, pa e ditur nëse shoqëria do t'ia njohë ndonjëherë madhështinë. Ndërkohë, disa ekrane prodhojnë fytyra të reja, emra të rinj dhe "yje" që ngrihen aq shpejt saqë askush nuk pyet se çfarë drite mbartin brenda vetes. Sepse ne kemi filluar ta ngatërrojmë ndriçimin me dritën. Një projektor mund ta ndriçojë një skenë, por nuk mund ta ndriçojë një mendje. Një duartrokitje mund ta ngrejë një njeri mbi turmë, por nuk mund t'i japë atij thellësi.

Një milion klikime mund ta bëjnë dikë të njohur, por nuk mund ta shndërrojnë automatikisht në vlerë kulturore.

Jo çdo emër që jehojnë altoparlantët është zë i kulturës. Jo çdo fytyrë që pushton ekranin është fytyrë e artit. Dhe jo çdo njeri që paguhet shtrenjtë i shërben shtrenjtë shoqërisë. Kemi hyrë në epokën kur profesioni shpesh ngatërrohet me famën, aftësia me reklamën dhe vlera me çmimin. Në këtë pazar të madh të vëmendjes, mësuesi duhet të dëshmojë çdo ditë pse ekziston, ndërsa mediokriteti nganjëherë mjafton të shfaqet për t'u shpallur fitues. Por një shoqëri nuk mund të jetojë përgjithmonë duke konsumuar pamje dhe duke lënë pas dore përmbajtjen. Ajo mund të argëtohet për një natë, por nuk mund ta ndërtojë të ardhmen vetëm me argëtim. Mund të prodhojë mijëra yje, por pa arsim nuk do të dijë as t'i kuptojë, as t'i gjykojë dhe as t'i dallojë ata që ndriçojnë nga ata që vetëm shkëlqejnë përkohësisht.

Dhe pastaj dëgjojmë ankesa: pse po rritet injoranca, pse po humbet kultura, pse brezat po largohen nga libri, pse mendimi i thellë po bëhet i rrallë?

Përgjigjja nuk fshihet në ndonjë traktat të vështirë filozofik. Ajo qëndron para nesh, në mënyrën se si shpërndajmë vëmendjen, si përcaktojmë suksesin dhe si i shpërblejmë njerëzit që ndikojnë në jetën tonë. Injoranca nuk triumfon vetëm kur njerëzit nuk dinë. Ajo triumfon edhe kur shoqëria pushon së respektuari dijen. Kjo është arsyeja pse një mësues i nënvlerësuar nuk është vetëm një njeri i paguar pak. Ai është një paralajmërim për një shoqëri që rrezikon të harrojë themelet e veta. Sepse në çastin kur edukimi shihet si shpenzim, ndërsa banaliteti si investim fitimprurës, ne nuk kemi ndryshuar vetëm shijet: kemi filluar të ndryshojmë drejtimin e qytetërimit tonë.

Një komb nuk rrënohet gjithmonë nga luftërat.

Nganjëherë rrënohet në heshtje, kur fëmijët mësojnë se fama vlen më shumë se formimi, se dukja vlen më shumë se mendimi dhe se pasuria është matësi i vetëm i suksesit. Dhe kjo është një humbje që nuk matet me para. Sepse një këngë mund të zgjasë tri minuta. Një klip mund të harrohet pas tri ditësh. Një "yll" mund të shuhet pas tri sezonesh. Por një mësues i mirë mund të jetojë për dekada në ndërgjegjen e një nxënësi, në mendimin e një studiuesi, në veprën e një shkrimtari dhe në vendimin e një njeriu që zgjedh të mos e shesë të vërtetën për duartrokitje. Ky është ndryshimi mes atij që konsumon vëmendjen dhe atij që formon ndërgjegjen. Prandaj, nuk kam asgjë kundër këngës që prek shpirtin, as kundër artistit që e nderon talentin e vet. Përkundrazi, arti i vërtetë është pasuri e njerëzimit. Por kam arsye të ngre zërin kur banaliteti shpallet kulturë vetëm sepse sjell fitim, kur provokimi zë vendin e krijimtarisë dhe kur njeriu që formon breza duhet të heshtë përballë një tregu që e ka humbur ndjenjën e masës.

Sepse jo gjithçka që shitet ka vlerë dhe jo gjithçka që ka vlerë shitet.

Ndoshta pikërisht këtu duhet të fillojë kthesa: jo duke ndaluar këngën, por duke ngritur dijen; jo duke sulmuar artistin, por duke kërkuar përgjegjësi nga industria; jo duke u ankuar për injorancën, por duke refuzuar ta ushqejmë atë me indiferencën tonë. Dhe kur të vijë ajo ditë, kur një mësues të vlerësohet për ndikimin që ka në jetën e mijëra njerëzve, kur libri të mos jetë më mysafir i rrallë në shtëpi dhe kur suksesi të mos matet vetëm me paratë që sjell, atëherë do të mund të themi se shoqëria ka filluar të shërohet. Deri atëherë, le të mos habitemi nga ajo që po ndodh. Sepse një shoqëri që e lë dijen në heshtje dhe e paguan zhurmën me ar, një ditë mund të ketë para për të blerë çdo spektakël, por të mos ketë më mendje të mjaftueshme për të kuptuar çfarë po humbet. Dhe kur të fiket skena, kur të heshtin altoparlantët dhe kur duartrokitjet të treten në ajër, do të mbetet pyetja që asnjë çek, asnjë klikim dhe asnjë famë nuk mund t'i japë përgjigje: kush e ndërtoi vërtet të ardhmen tonë — ai që na argëtoi për tri minuta, apo ai që na mësoi të mendojmë për gjithë jetën? Sepse qytetërimet nuk mbahen gjallë nga zhurma që prodhojnë, por nga dija që lënë pas. Dhe një komb që harron mësuesin e vet, herët a vonë, rrezikon të bëhet nxënës i injorancës së vet. Nuk e besoj se pajtohet as ai që bën “këngë”, në të cilat sheh më shumë lakuriqësi, vetura luksoze, alkool e plot gjëra të tjera të këqija, ndërsa tekstet e këngëve përbëhen nga vetëm tri fjalë.

Deklarata se flamuri serb do të valojë një ditë mbi Prizren rikthen në vëmendje pretendimet territoriale ndaj Kosovës dhe ngre pikëpyetje serioze për përkushtimin e Beogradit ndaj paqes dhe normalizimit të marrëdhënieve. Deklarata…

Në një intervistë ekskluzive për “Bota sot”, më 19 janar 2000, Ekrem Rexha – Komandant Drini, deklaroi se Prizreni ishte çliruar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Ai kritikoi gjithashtu…

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, shpesh mburret me frazën e tij “Kam sjellë miq për Shqipërinë”! Këtë frazë ai e përdor për të evokuar dy elementë: – Së pari, për të treguar se përmes…

Neni 8 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës përcakton qartë se: „Republika e Kosovës është shtet laik dhe neutral në çështjet e besimeve fetare.“ Megjithatë, praktika politike e viteve të fundit…

Pritej dhe paraqitej në rrjetet sociale dhe gjatë deklarimeve publike të disa “azganëve” të OVL–ve (Gucati) si dhe disave nga rradhët e deputetëve të PDK-së se nëse dënohen nga ana e Dhomave Speciale të…

“Jepuni shpresë”. Kjo është këshilla e Linda Liukas, shkrimtare finlandeze, për edukimin digjital të fëmijëve në Kosovë. Në një kohë kur teknologjia dhe zhvillimet e saj, për gjeneratat e reja, në…

Bashkimi i partive politike shqiptare nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja në një listë të përbashkët zgjedhore për zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të 25 tetorit 2026, e ka rikthyer në qendër të debatit publik një…

Pa shqiptarët nuk ka stabilitet të qëndrueshëm, demokraci funksionale dhe integrim të sigurt evropian. Historia e Maqedonisë së Veriut nuk mund të shkruhet duke i lënë shqiptarët në margjinat e vendimmarrjes, as e ardhmja e saj nuk mund…

Në Shkupin e vjetër, ku shteti nuk ndërtohet me ekonomi e rrugë, por me përralla e mitologji, kryeministri Hristijan Mickoski ka gjetur profesionin e tij të vërtetë: historian folklorik i shekullit të X-të. Është vërtet…

Marrëveshja e minutave të fundit shmangu zgjedhjet e reja, por hapi një provë tjetër për shtetin: a do të veprojnë institucionet sipas përgjegjësive kushtetuese edhe kur kjo bie ndesh me interesat e partive që i mundësuan…

Ata të katër u dënuan më 16 shtator. Katër ditë para, më 12 shtator, u bë një protestë paradhënie. Në sheshet e Prishtinës dolën qytetarët për t’u soludarizuar me Thaçin, Veselin, Krasniqin dhe Selimin,…

Vërtetë jemi dëshmitarë të hidhëruar tej mase, me sjelljet e Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, por jo për Shqipërinë dhe shqiptarët e bashkuar si komb në tanësi! Pse bëri koketime me armikun më të…

Këtu arrijmë te thelbi. Nëse duam të ndryshojmë Shqipërinë, duhet të fillojmë nga arsimi. Por jo nga fasada e arsimit. Jo nga numri i universiteteve. Jo nga numri i diplomave. Jo nga statistikat administrative. Jo nga ceremonitë. Jo nga…

„Çka i bën njeriu vetes, s’ia bën askush.“ Vendi fenomenal në të cilin unë, së bashku me familjen time, jetoj dhe veproj që nga viti 1992, kur u përndoqëm politikisht nga regjimi fashist serbo-çetnik i Millosheviqit (e…

Z.nj Urime për zgjedhjen tuaj në kreun e Presidencës së Republikës së Kosovës. Me rastin e zgjedhjes suaj në detyrën më të lartë dhe tejet të rëndësishme shtetërore Z.nj Presidente e kam nderin të ju…

Kombi është një fis i madh, është si një familje e madhe.Qeveria dhe politika duhet të sillen me përgjegjësi humane dhe prindërore, të jenë shërbëtorë dhe të punojnë për të mirën kombëtare,…

Tani PDK-ja e mori pikërisht atë që nuk e dëshironte: lejen e Albin Kurtit për të rënë, e qetë dhe pa nxitim, në kurthin që ia kishte ngritur vetë Albinit. Prandaj i bëja thirrje Kurtit të mos e prishte. Ta linte…

Ana Roch, ish-presidente e Grand Conseil-it të Gjenevës në një intervistë për “Bota sot”, flet për lidhjen e saj të veçantë me Kosovën, kontributin e diasporës shqiptare në Zvicër dhe rëndësinë e…

Periudha nga 9 shkurti i vitit 2025 e deri më 6 tetor 2026 do të kujtohet në historinë e Kosovës si kohë krize institucionale e shkaktuar nga inatet politike dhe personale politikanëve të saj. Zgjedhjet e 9 shkurtit të vitit të kaluar nuk prodhuan…

Bota po hyn në një periudhë të ndryshimeve të thella strategjike. Rendi ndërkombëtar, i cili për dekada u mbështet në një ekuilibër të caktuar të fuqive, në aleanca tradicionale dhe në institucione…

Në prag të zgjedhjeve parlamentare, “Bota sot” sjell një intervistë me kandidaten e “Koalicionit Shqiptar”, Amina Nuraj, e cila vjen nga Sanxhaku. Ajo thotë se kandidimi i saj nuk është vetëm një angazhim personal, por një…

Demonstratat e ditëve të fundit kundër vendimeve të Gjykatës Speciale duhet të na bëjnë të reflektojmë më shumë sesa të na shtyjnë drejt zemërimit. Sepse, pavarësisht bindjeve tona për Gjykatën Speciale dhe…

Reforma territoriale nuk është thjesht një çështje e ndarjes së hartës administrative të vendit. Ajo është, në thelb, një çështje e organizimit të jetës së njerëzve në territor, e shpërndarjes…

Presidentin e Kosovës duhat ta zgjedhë populli, verdikti i tij, REFERENDUMI ,dhe jo “vullneti” pazar i kryebajraktarëve tw partive politike dhe i disa deputetëve. Kjo është zgjidhja e cila pamundëson kriza. Pse nuk interesohet politika kosovare…

Zgjedhja e Presidentes dhe proceset për Dhomat e Specializuara të Republikës së Kosovës me seli në Hagë, e shpërfaqën sërish rrezikun e tregtimit të institucioneve për interesa të ngushta. Kur karrigia e kryetarit të…

E humbët rastin të ngriheni në nivelin e duhur, por jeni aq naivë saqë do t’i kushtojë votuesit të ndershëm të LDK-së së Dr. Ibrahim Rugovës. E humbët hapin me fajin tuaj, duke rënë në mënyrë drastike…

Më në fund, Kuvendi i Kosovës bëri atë që duhej të kishte bërë prej kohësh: zgjodhi Presidenten e Republikës. Justina Shiroka-Pula mori 81 vota dhe, me këtë votim, Kosova shmangu një tjetër përplasje institucionale dhe…

Nga Atifete Jahjaga te Vjosa Osmani dhe tash te Justina Shiroka-Pula, Kosova po shkruan një kapitull të ri në historinë e saj institucionale. Kosova po përjeton një moment me peshë të veçantë në historinë e shtetndërtimit….

Gjithçka fillon me ambicien politike të një shteti për t’u bërë pjesë e Bashkimit Evropian. Kjo ambicie shndërrohet më pas në një kërkesë zyrtare për anëtarësim. “Kërkesa formale për…

Me zgjedhjen e Justina Shiroka – Pula, Presidente e RK, mësimi nuk është që Shqipëria duhet të gjejë “një Justina tjetër”. Mësimi është shumë më i thjeshtë: Shqipëria duhet të ndërtojë…

Njerëzit janë qenie shoqërore, sepse jetojnë në grupe dhe varen nga njëri-tjetri për mbijetesën e tyre, dhe janë qenie natyrore sepse varen nga një ekosistem që nuk i përket askujt, dhe për këtë arsye u përket të…

Historia politike dhe shoqërore e shqiptarëve dëshmon se përçarja e brendshme nuk ka qenë vetëm pasojë e rrethanave të jashtme, por shpesh edhe produkt i rivaliteteve, ambicieve dhe konflikteve të brendshme. Në periudha kur shqiptarët…

Vizita e Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Tiranë dhe mesazhi i saj për Shqipërinë nuk duhet të trajtohen si një tjetër episod diplomatik. Ato janë një sinjal politik: Evropa është më afër, por…

Historia e shqiptarёve ka shёnuar ngjarje epokale,ka shёnuar dhe ka nxjerrё filozofё, shkrimtarё dhe letrarё tё Rilindjes Kombёtare ,ka shёnuar dhe nxjerrё luftёtarё , trima e prijёsa, ideologё,diplomatё e burra tё kombit,kontributorё tё pёrkushuar dhe frymёzues…

kur nisi të qarkullonte emri i tij si ambasador i mundshëm në Shqipëri dhe, më masivisht e më fort, pas kalimit në dy dhomat e Kongresit Amerikan dhe pas miratimit përfundimtar, në Shqipëri dhe në Diasporën tonë, kanë marrë…

Nuk duhet të fiksohemi te karakteri i udhëheqësve individualë por gjithashtu të marrim parasysh veprimet dhe retorikën e grupeve të politikanëve, nëpunësve civilë dhe figurave të tjera publike që shoqërohen me ta në nivele…

Nuk ka dilemë se një numër i mbeturinave të ashtuquajtur gazetarë, redaktorë e përfaqësues të disa mjeteve të informimit, mbrëmë, pas zgjedhjes së Presidentes së Republikës së Kosovës, e treguan fytyrën e…

Miratimi me 88 vota ishte fitore politike për përkrahësit e ndryshimeve, por jo domosdoshmërisht fitore juridike. Përpara se ligji të prodhojë pasoja mbi dënimet dhe proceset në Hagë, ai mund të përballet me Presidenten, Gjykatën…

Pas zgjedhjes së Justina Shiroka-Pulës presidente, Hykmete Bajrami rikujtoi qëndrimin e saj se “gjashtë deputetë të LDK-së nuk e çojnë vendin në zgjedhje”. Në fund, Kosova vërtet nuk shkoi në zgjedhje. Por rruga që…

Që nga 16 shtatori, pas aktgjykimit ndaj ish-pjesëtarëve të UÇK-së, Kosova po kalon një nga ato situata kur një komb sprovohet jo vetëm nga ajo që i ndodh, por edhe nga mënyra se si zgjedh të reagojë ndaj problemit. Në…

Urime, zonja Presidente Justina Shiroka-Pula! Vendi ynë ka pasur vërtet nevojë që në krye të shtetit të ketë një figurë të tillë, të cilën bota perëndimore e pranon dhe e nderon natyrshëm si pjesë të trupit…

Zgjedhja e Justina Shiroka-Pulës presidente e Republikës së Kosovës, në seancën e jashtëzakonshme të Kuvendit më 6 tetor 2026, shënon një moment të rëndësishëm për funksionimin institucional të shtetit. Me 81…

Sipas ideologjisë marksiste revolucionet monopolizohen. Ato u përkasin vetëm komunistëve. Po kështu luftërat, kryengritjet dhe çdo formë tjetër e revoltës popullore. Komunistët shqiptarë e privatizuan Luftën…

Urime Kosovës sonë të dashur, loçkës së shqiptarëve, për këtë kapitull të ri të rëndësishëm historik dhe politik! Zgjedhja e Presidentes së re, Justina Shiroka-Pula, me profesionalizmin dhe bagazhin e saj të…

Zgjedhja e Justina Shiroka-Pulës Presidente e Republikës së Kosovës shënon një moment të ri institucional për vendin. Më 6 tetor 2026, Kuvendi i Kosovës e zgjodhi atë me 81 vota, duke i dhënë fund pasigurisë rreth zgjedhjes…

Kosova shmangu zgjedhjet e reja, PDK-ja siguroi miratimin e ndryshimeve të Ligjit për Dhomat e Specializuara, ndërsa Albin Kurti siguroi votat për presidente. Por, pas kompromisit politik të natës së 6-7 tetorit, beteja më e vështirë sapo fillon: a…

Nëse udhëheqja e PDK-së do të ndiente vërtet dhimbje për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, para së gjithash do të duhej t’i rendiste në mënyrë logjike prioritetet e veta politike dhe…

A e kapërceu Kosova sfidën e integrimeve euro-atlantike?!

Ana Roch për “Bota sot”: Kosova dhe Zvicra, dy vende që i bashkon diaspora, historia dhe e ardhmja

Kurthi i PDK-së në të cilin nuk ra Albin Kurti

Bota në prag të një rendi të ri: 2030-a si pikë kthese për sigurinë globale

Thirrje: T’i mbështesim protestat: “Shqipëria e para”, “Shteti ligjor”, “Politika e Re” – këto kauza për triumfin e kombit

Kur injoranca veshet me drita dhe dija mbetet në errësirë

Çfarë do të ndodhte sikur zonja Justina Shiroka-Pula ta refuzonte ofertën për Presidente të Kosovës?

Prizreni në shënjestër të Daçiqit, retorika e vjetër serbe që rrezikon paqen në Ballkan

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Këngëtarja 44-vjeçare shprehet e hidhëruar për vitet kur thotë se nuk kishte lirinë të vendoste për…

Aktorja britanike Lily James ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj elegante dhe provokuese në premierën e filmit “The…