“Kosova duhet të krijojë një mjedis të qëndrueshëm politik”/ Ish-ushtaraku britanik flet për Hagën, KFOR-in dhe të ardhmen e FSK-së

Vendimi i fundit i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së ka rikthyer në vëmendje debatet për trajtimin ndërkombëtar të luftës së Kosovës dhe pasojat politike të këtij procesi.

Në një intervistë për “Bota sot”, Adrian Clewlow, i cili ka shërbyer në Kosovë gjatë periudhës së tranzicionit nga TMK-ja në FSK, shpreh qëndrime të forta për vendimin e Hagës dhe mënyrën se si, sipas tij, është trajtuar Kosova në raport me Serbinë.

Clewlow e cilëson Dhomat e Specializuara si një instrument me ndikim politik dhe thotë se vendimi nuk pasqyron plotësisht realitetin e luftës së Kosovës. Ai flet gjithashtu për rolin e KFOR-it, kapacitetet e FSK-së dhe nevojën që Kosova të krijojë një mjedis të qëndrueshëm politik.

Sipas tij, pa stabilitet politik, çdo përpjekje tjetër e Kosovës për të forcuar pozitën e saj mbetet e parëndësishme.

Intervista e plotë:

“Bota sot”: Kohët e fundit, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë dhanë vendimin e tyre në lidhje me ish-drejtuesit e UÇK-së. Si e pritët këtë vendim dhe çfarë përshtypjeje ju la?

Adrian Clewlow: Nuk u habita aspak kur erdhën vendimet. Gjykata është më pak e shqetësuar për ligjin dhe shumë më tepër për dhënien e një mesazhi politik. Dhomat e Specializuara janë të anshme kundër Kosovës dhe bashkësia ndërkombëtare e ka përdorur këtë për të ndëshkuar dhe armiqësuar më tej Kosovën në krahasim me qasjen e butë që është ndjekur ndaj Serbisë. Udhëheqësit e Kosovës, të cilët u detyruan të pranonin flamujt e Specialistëve, duhet ta mbajnë atë vendim të tmerrshëm me vete për gjithë jetën e tyre.

“Bota sot”: Duke marrë parasysh atë që keni parë dhe përjetuar gjatë kohës suaj në Kosovë, a besoni se vendimi i fundit pasqyron plotësisht realitetin e luftës së Kosovës?

Adrian Clewlow: Jo. Lufta është një çështje e rrëmujshme. Mungesa krahasuese e presionit të ushtruar ndaj Serbisë për personat e zhdukur, krimet e luftës dhe syri i verbër ndaj ndërhyrjes së Serbisë në punët e Kosovës gjatë viteve të fundit, nga BE-ja dhe bashkësia ndërkombëtare më e gjerë, përforcon bindjen e fortë se Dhomat e Specializuara janë një mjet politik me të cilin mund të gërryhet më tej sovraniteti i Kosovës.

“Bota sot”: Sipas mendimit tuaj, sa e rëndësishme është që dëshmitë dhe përvojat e personelit ndërkombëtar që ishte i pranishëm në terren të merren parasysh gjatë vlerësimit të ngjarjeve të luftës?

Adrian Clewlow: Gjykata gjithmonë do të arrinte në këtë vendim. Do të kishte qenë jashtëzakonisht e turpshme për bashkësinë ndërkombëtare që të ishte arritur çdo vendim tjetër.

“Bota sot”: A mendoni se vendimi i Hagës mund të ketë ndikim në marrëdhëniet politike dhe shoqërore të Kosovës, si dhe në marrëdhënien e saj me bashkësinë ndërkombëtare?

Adrian Clewlow: Vendimi është i keq për individët e përfshirë. Pamundësia e Kosovës për të krijuar një mjedis të qëndrueshëm politik është shumë më e dëmshme dhe e dëmshme për statusin dhe qëndrimin e Kosovës sesa çdo gjë tjetër.

“Bota sot”: Si e shihni rolin e NATO-s dhe bashkësisë ndërkombëtare në Kosovë sot, më shumë se dy dekada pas luftës?

Adrian Clewlow: NATO po kryen lëvizjet. Ata nuk po shtojnë asnjë vlerë. FSK-ja ka aftësi më të mëdha se KFOR-i në shumë fusha. KFOR-i nuk është gjë tjetër veçse një instrument politik me të cilin mund të përmbushet Rezoluta 1244 e OKB-së. Ka skaduar koha. Duhet të zvogëlohet në madhësi dhe FSK-ja duhet të jetë më e ngadaltë për të rritur natyrshëm aftësitë e saj. KFOR-i nuk do të parandalojë një inkursion ajror. E vetmja forcë me vullnetin politik për të mbajtur popullin e Kosovës të sigurt është FSK-ja. BE-ja dhe organizatat e tjera ndërkombëtare po e mbytin ngadalë jetën jashtë Kosovës.

“Bota sot”: Çfarë mendoni se duhet të bëjë Kosova sot për të ruajtur të vërtetën historike rreth luftës, duke respektuar njëkohësisht institucionet gjyqësore dhe procedurat ligjore?

Adrian Clewlow: Kosova duhet të krijojë një mjedis politik të qëndrueshëm. Pa një të tillë, çdo gjë tjetër është e parëndësishme.

“Bota sot”: Bazuar në përvojën tuaj personale, çfarë mesazhi do të dëshironit t’i përcillnit popullit të Kosovës gjatë kësaj periudhe të ndjeshme?

Adrian Clewlow: Pa një themel të qëndrueshëm politik, Kosova do të vazhdojë të shihet si një rast i dështuar nga ata që nuk e kuptojnë plotësisht kontekstin dhe çdo ditë që ka paqëndrueshmëri politike është një ditë tjetër pozitive për Serbinë.