Atdheu nuk është pronë, pushteti nuk është privilegj

Kur mbaron durimi i popullit dhe lind kërkesa për një demokraci të vërtetë.

Ka një çast në jetën e një shoqërie kur heshtja nuk është më durim, bindja nuk është më pajtim dhe frika nuk është më pengesë për të kërkuar ndryshim. Është çasti kur grumbullimi i padrejtësive e kapërcen kufirin e durimit qytetar dhe pakënaqësia shndërrohet në revoltë. Kur qytetarët ngrihen për të kërkuar ndryshim, kjo nuk ndodh gjithmonë sepse dikush i thërret. Ndonjëherë, ata ngrihen sepse nuk mund të vazhdojnë të jetojnë si më parë.

Shqipëria duket se po përballet me një pikë kritike të marrëdhënieve ndërmjet qytetarëve dhe pushtetit. Pakënaqësia e akumuluar ndër vite po kërkon të shndërrohet në zë, në qëndresë qytetare dhe në kërkesë për ndryshime të thella në mënyrën se si ushtrohet pushteti. Pas dekadash premtimesh, zhgënjimesh, shpresash të parealizuara dhe mundësish të humbura, pyetja nuk është më vetëm se kush duhet ta qeverisë Shqipërinë, por edhe në interes të kujt qeveriset ajo dhe kujt i përket, në të vërtetë, e ardhmja e saj.

Një vend mund të ndërtojë kulla, të hapë rrugë, të mbushë horizontin me vinça dhe të shpallë projekte madhështore, por nuk mund të konsiderohet i zhvilluar nëse qytetarët e tij nuk kanë mundësi të sigurojnë punë të denjë, banesë të përballueshme, arsim cilësor, shërbime shëndetësore të aksesueshme dhe sigurinë se e ardhmja do të jetë më e mirë se e tashmja.

Moderniteti nuk matet vetëm me lartësinë e ndërtesave, por edhe me cilësinë e jetës dhe dinjitetin e njerëzve që jetojnë në to.

1. Tridhjetë e pesë vjet tranzicion: ndryshuan pushtetet, por a ndryshoi jeta e qytetarit?

Tridhjetë e pesë vjet pas përmbysjes së sistemit komunist, Shqipëria duhej të kishte konsoliduar institucionet demokratike, të kishte ndërtuar një ekonomi prodhuese, të kishte krijuar mundësi më të barabarta për qytetarët dhe të kishte garantuar një sistem arsimor e shëndetësor që nuk i detyron njerëzit të kërkojnë jashtë vendit atë që nuk e gjejnë në atdhe.

Por cili është realiteti me të cilin përballemi?

Shoqëria shqiptare karakterizohet nga pabarazi të dukshme ekonomike e shoqërore. Një pjesë e qytetarëve zotëron pasuri të konsiderueshme, ndërsa shumë të tjerë përpiqen të përballojnë shpenzimet e përditshme. Të rinjtë studiojnë dhe diplomohen, por një pjesë e tyre, përballë vështirësive të punësimit dhe mungesës së perspektivës ekonomike, detyrohen të mendojnë për emigracionin. Familje të tëra punojnë për vite me radhë pa arritur të sigurojnë një banesë. Pensionistë të shumtë përpiqen të përballojnë shpenzimet për ushqime dhe ilaçe, ndërsa në të njëjtën hapësirë shoqërore shfaqen forma luksi që kontrastojnë dukshëm me vështirësitë e një pjese të popullsisë.

Kjo kontradiktë nuk mund të shpjegohet vetëm me vështirësitë e zhvillimit ekonomik. Ajo kërkon një analizë të mënyrës se si shpërndahen mundësitë, si administrohen pasuritë publike, si zbatohen ligjet dhe si ndërthuren interesat e politikës, biznesit dhe institucioneve shtetërore.

Problemi nuk qëndron te fakti që disa njerëz janë të pasur. Ai lind kur krijohet bindja se pasuria dhe pushteti janë shndërruar në burime privilegjesh, ku lidhjet politike mund të vlejnë më shumë se puna, aftësitë profesionale, konkurrenca e ndershme dhe respektimi i ligjit.

Një shoqëri nuk mund të konsiderohet demokratike vetëm sepse zhvillon zgjedhje. Demokracia kërkon gjithashtu mundësi reale për pjesëmarrje, barazi përpara ligjit, institucione funksionale dhe kushte që u mundësojnë qytetarëve të jetojnë me dinjitet e të ndikojnë në vendimet që përcaktojnë të ardhmen e tyre.

2. Shteti nuk është pronë e pushtetit

Një nga deformimet më serioze të demokracisë është krijimi i perceptimit se shteti dhe institucionet e tij janë vazhdimësi e partive politike që fitojnë zgjedhjet.

Në këtë logjikë, fitorja elektorale nuk shihet si marrje e një mandati të përkohshëm për administrimin e interesit publik, por si e drejtë për të kontrolluar institucionet, për të ndikuar mbi administratën dhe për të orientuar burimet ekonomike të vendit sipas interesave të pushtetit.

Por zgjedhjet nuk i japin askujt pronësinë mbi shtetin.

Qeveria merr mandatin për të qeverisur, jo për të sunduar. Parlamenti është institucioni i përfaqësimit politik të qytetarëve, jo një mekanizëm që duhet të miratojë automatikisht çdo vendim të shumicës. Administrata publike duhet t'u shërbejë qytetarëve dhe jo të shndërrohet në një strukturë shpërblimesh për militantët partiakë. Drejtësia duhet të zbatojë ligjin në mënyrë të pavarur dhe të paanshme, pa u orientuar nga interesat e atyre që ushtrojnë pushtet.

Kur këto parime dobësohen, demokracia mund të vazhdojë të ekzistojë në formë, por humbet një pjesë thelbësore të përmbajtjes së saj.

Përqendrimi i tepruar i pushtetit përbën një rrezik të veçantë për funksionimin demokratik të shtetit. Sa më shumë përqendrohet vendimmarrja, aq më të kufizuara mund të bëhen mundësitë e komuniteteve për të përcaktuar përparësitë e tyre. Sa më e dobët të jetë llogaridhënia, aq më i madh bëhet rreziku që interesi publik të zëvendësohet nga interesat partiake ose private.

Reforma administrative dhe territoriale duhej të sillte shërbime më cilësore, administrim më efikas dhe zhvillim më të balancuar të territorit. Nëse rezultatet konkrete tregojnë largim të shërbimeve nga komunitetet, dobësim të përfaqësimit vendor ose varësi të tepruar nga vendimmarrja qendrore, atëherë modeli duhet të vlerësohet dhe, kur është e nevojshme, të rishikohet.

Decentralizimi nuk është thjesht ndarja e territorit në njësi administrative. Ai nënkupton aftësinë reale të komuniteteve për të marrë vendime për çështjet që u përkasin, brenda kufijve të ligjit dhe duke mbajtur përgjegjësi për administrimin e burimeve të tyre.

Sovraniteti popullor nuk mund të reduktohet në një votë çdo katër vjet. Ai duhet të shprehet edhe në jetën e përditshme të qytetarëve.

3. Kur ekonomia prodhon ndërtesa, por jo mirëqenie

Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për investime. Ajo ka nevojë për investime që krijojnë vlerë të qëndrueshme, vende pune, prodhim vendas dhe mirëqenie të shpërndarë në të gjithë territorin.

Një ekonomi që mbështetet kryesisht te ndërtimi, konsumi, shërbimet me produktivitet të ulët dhe aktivitetet e përqendruara në pak zona rrezikon të krijojë një pamje zhvillimi që nuk pasqyron domosdoshmërisht përmirësimin e kushteve të jetesës për shumicën e popullsisë.

Çfarë vlere ka një kullë shumëkatëshe nëse një i ri me arsim të lartë nuk mund të përballojë qiranë e një apartamenti? Çfarë kuptimi ka zhvillimi urban kur fshatra të tëra humbasin banorët, shkollat mbyllen dhe toka bujqësore mbetet e papunuar? Çfarë përfiton ekonomia kombëtare kur prodhimet vendase nuk mbështeten mjaftueshëm dhe fermerët nuk arrijnë të sigurojnë të ardhura të qëndrueshme?

Këto janë pyetje që kërkojnë analiza ekonomike, të dhëna të verifikueshme dhe politika konkrete, jo vetëm slogane politike.

Bujqësia, industria përpunuese, energjia, teknologjia, kërkimi shkencor dhe sipërmarrja e vogël duhet të jenë pjesë e një strategjie të integruar zhvillimi. Politikat ekonomike duhet të nxisin prodhimin, inovacionin, konkurrencën e ndershme dhe krijimin e vendeve të punës me paga që mundësojnë një jetë të pavarur e dinjitoze.

Edhe politikat për investitorët strategjikë dhe nismat që synojnë zhvillimin e zonave malore duhet të vlerësohen mbi bazën e kritereve të qarta: transparencës, respektimit të pronësisë, mbrojtjes së mjedisit, përfitimit publik, punësimit të qëndrueshëm dhe shpërndarjes së drejtë të përfitimeve.

Investimet private janë të mirëpritura kur kontribuojnë në zhvillimin e vendit dhe respektojnë ligjin. Megjithatë, asnjë investim nuk mund të përdoret si justifikim për të anashkaluar interesin publik ose të drejtat e ligjshme të pronarëve.

Po kështu, çështja e pronësisë mbi tokën bujqësore, përfshirë pasojat e zbatimit të ligjit nr. 7501, datë 19.7.1991, duhet të trajtohet me seriozitet, drejtësi dhe respekt për të drejtat e qytetarëve. Problemet dhe konfliktet pronësore të pazgjidhura nuk mund të lihen të trashëgohen nga një brez te tjetri pa një zgjidhje ligjore të drejtë e të qëndrueshme.

Zhvillimi nuk është thjesht pasurimi i territorit në letër. Ai është përmirësimi i jetës së njerëzve që banojnë në të.

4. Drejtësia e re: shpresa që nuk duhet të shndërrohet në zhgënjim

Reforma në drejtësi u shoqërua me pritshmëri të mëdha shoqërore. Qytetarët shpresuan se institucionet e reja do të luftonin korrupsionin, do të rritnin përgjegjshmërinë e zyrtarëve dhe do të dëshmonin se askush nuk qëndron mbi ligjin.

Kjo shpresë ishte e ligjshme.

Megjithatë, besimi te drejtësia nuk mund të mbështetet vetëm te krijimi i institucioneve, ndryshimi i emërtimeve apo numri i çështjeve të regjistruara. Ai duhet të mbështetet te rezultatet e verifikueshme, paanshmëria, respektimi i procedurave ligjore dhe zbatimi efektiv i vendimeve gjyqësore.

Drejtësia duhet të jetë e pavarur nga qeveria dhe ndikimet e tjera të papërshtatshme, por njëkohësisht duhet të japë llogari për mënyrën se si ushtron kompetencat e saj. Pavarësia nuk është privilegj për t'iu shmangur përgjegjësisë ligjore. Ajo është garanci që vendimet të merren pa presion politik dhe mbi bazën e ligjit e të provave.

Edhe parlamenti duhet të kuptojë se shumica numerike nuk e shuan detyrimin për të dëgjuar argumentet e pakicës. Ndryshimet ligjore nuk mund të trajtohen si procedura mekanike, veçanërisht kur prekin institucionet e drejtësisë, të drejtat themelore ose ekuilibrat kushtetues.

Nga ana tjetër, opozita nuk mund ta kufizojë rolin e saj te denoncimi publik dhe kundërshtimi parlamentar. Ajo duhet të ofrojë alternativa të besueshme, të dëshmojë transparencë brenda strukturave të veta dhe të distancohet nga çdo sjellje që bie ndesh me interesin publik.

Nëse qeveria kërkon besimin e qytetarëve, duhet të dëshmojë përgjegjshmëri. Nëse opozita kërkon të marrë pushtetin, duhet të dëshmojë se është e aftë të qeverisë ndryshe.

Qytetarët nuk kanë nevojë vetëm për një rotacion të elitave politike. Ata kanë nevojë për një ndryshim thelbësor të marrëdhënies ndërmjet pushtetit dhe shoqërisë.

5. Kur pozita dhe opozita humbasin besimin e qytetarëve

Një demokraci mund të përballojë një qeveri të dobët. Mund të përballojë edhe një opozitë të dobët. Por e ka shumë më të vështirë të funksionojë shëndetshëm kur një pjesë e madhe e qytetarëve nuk sheh asnjë alternativë bindëse te forcat politike që konkurrojnë për pushtet.

Kur qeveria perceptohet si arrogante dhe e prirur të shmangë llogaridhënien, ndërsa opozita shihet si e paaftë për të përfaqësuar bindshëm interesat e qytetarëve, krijohet një krizë që shkon përtej një partie ose një mandati. Kjo është një krizë përfaqësimi politik.

Pakënaqësia e sotme nuk mund të shpjegohet vetëm me veprimet e një qeverie të vetme. Ajo lidhet edhe me zhvillimet e tranzicionit, me premtimet e parealizuara të qeverive të njëpasnjëshme dhe me dobësinë e mekanizmave që duhet të garantojnë llogaridhënien.

Asnjë forcë politike nuk mund të kërkojë pafundësisht mirëkuptimin e qytetarëve duke ua faturuar të gjitha dështimet kundërshtarëve.

Një politikë që ndryshon vetëm fytyrat, por ruan të njëjtat praktika, nuk përbën reformë. Një opozitë që premton drejtësi, por nuk zbaton standarde të njëjta brenda vetes, e ka të vështirë të ndërtojë besim. Një qeveri që flet për modernizim, por nuk garanton shërbime publike dinjitoze, nuk mund t'i zëvendësojë rezultatet konkrete me propagandë.

Kur qytetari humbet besimin te përfaqësuesit e tij, kriza nuk është më vetëm politike. Ajo merr përmasa morale, institucionale dhe shoqërore.

6. Arsimi dhe shëndetësia: dy prova të vërteta të drejtësisë shoqërore

Një shtet mund të shpallë strategji ambicioze, por mënyra se si trajton arsimin dhe shëndetësinë tregon se cilat janë përparësitë e tij reale.

Arsimi nuk është thjesht një shpenzim buxhetor. Ai është një investim themelor për të ardhmen e shoqërisë. Shëndetësia nuk mund të vlerësohet vetëm përmes statistikave administrative. Ajo është një nga garancitë kryesore që sëmundja të mos e zhysë një familje në varfëri dhe që qasja në kujdesin shëndetësor të mos varet vetëm nga mundësitë ekonomike të pacientit.

Nëse shkolla nuk i pajis të rinjtë me njohuritë dhe aftësitë që kërkon shoqëria moderne, atëherë ajo nuk e përmbush plotësisht misionin e saj. Nëse universiteti nuk garanton cilësi akademike, integritet shkencor dhe mundësi të barabarta, ai rrezikon të humbasë autoritetin shoqëror.

Nëse rekrutimi akademik ndikohet nga klientelizmi, nëse meritokracia zëvendësohet nga lidhjet dhe nëse titujt shkencorë nuk mbështeten në standarde të rrepta, atëherë dëmtohen jo vetëm universitetet, por edhe besimi i shoqërisë te dija.

Universiteti nuk duhet të jetë pronë e drejtuesve, strehë e interesave personale apo instrument i politikës. Ai duhet të jetë hapësirë e lirisë akademike, e debatit kritik, e kërkimit shkencor dhe e përpjekjes së vazhdueshme për të vërtetën.

Një shoqëri që nuk respekton dijen rrezikon, herët a vonë, të qeveriset nga padija, propaganda dhe mediokriteti.

Po kështu, shëndetësia kërkon financim të mjaftueshëm, menaxhim të përgjegjshëm, personel të motivuar dhe qasje të barabartë në shërbime. Mjekët dhe infermierët duhet të punojnë në kushte dinjitoze, ndërsa pacientët duhet të marrin kujdesin e nevojshëm mbi bazën e kritereve mjekësore dhe jo të mundësive të tyre ekonomike.

Çdo qeveri duhet të vlerësohet edhe mbi bazën e këtyre rezultateve: sa përmirësohet cilësia e arsimit, sa pacientë marrin shërbime shëndetësore cilësore dhe sa familje jetojnë me më pak pasiguri.

Një vend që nuk investon mjaftueshëm te njeriu mund të krijojë një pamje modernizimi, por nuk mund të ndërtojë një shoqëri të zhvilluar në kuptimin e plotë të fjalës.

7. Emigracioni: vota e heshtur e dëshpërimit

Emigracioni shqiptar nuk është thjesht një dukuri demografike. Ai është edhe një tregues i marrëdhënies ndërmjet qytetarit dhe shtetit.

Njerëzit largohen për shumë arsye: për paga më të mira, për arsim, për karrierë profesionale, për siguri dhe për të ardhmen e fëmijëve. Lëvizja jashtë vendit nuk duhet parë si tradhti ndaj atdheut. Ajo është një e drejtë dhe, në rrethana të caktuara, një mundësi për zhvillim personal.

Problemi lind kur largimi shndërrohet në alternativën e vetme që shumë qytetarë e konsiderojnë të arsyeshme për të ndërtuar një jetë më të mirë.

Kur një i ri nuk sheh mundësi punësimi sipas meritës, kur një çift nuk mund të sigurojë një banesë, kur një familje nuk ka besim te shërbimet publike dhe kur përparimi profesional duket se varet nga lidhjet politike, emigracioni mund të bëhet përgjigje ndaj mungesës së alternativave brenda vendit.

Pasojat nuk kufizohen vetëm te individët që largohen. Ato prekin familjet që mbeten, strukturën demografike, tregun e punës, zhvillimin ekonomik dhe potencialin shkencor e profesional të vendit.

Prandaj, sfida nuk është t'u kërkohet të rinjve të mos largohen. Sfida është të krijohen kushtet që ata të mund të zgjedhin lirisht të qëndrojnë. Ata kanë nevojë për punë të denjë, strehim të përballueshëm, arsim cilësor, institucione të besueshme dhe mundësi për të përparuar pa u detyruar të bëhen pjesë e marrëdhënieve klienteliste.

Një vend nuk i mban të rinjtë vetëm me fjalime patriotike. Ai i mban me drejtësi, mundësi dhe dinjitet.

8. Studentët dhe e drejta për të mos u larguar nga atdheu

Kur studentët dalin në rrugë për të kërkuar ndryshim, shoqëria duhet të ndalet dhe t'i dëgjojë.

Studenti nuk është vetëm një individ që kërkon diplomë. Ai është një qytetar në formim, bartës i shpresave të familjes së tij dhe pjesë e së ardhmes së vendit.

Nëse të rinjtë arrijnë në përfundimin se arsimimi nuk u siguron mundësi reale, se përparimi nuk varet nga aftësia dhe se e ardhmja është e rezervuar për ata që kanë pasuri ose lidhje, atëherë pakënaqësia e tyre është një sinjal serioz për të gjithë shoqërinë.

Një protestë studentore mund të nisë nga një kërkesë konkrete, por mund të shndërrohet në shprehje të një pakënaqësie më të gjerë kur brezi i ri kupton se problemet e tij nuk mund të zgjidhen të shkëputura nga mënyra se si funksionon shteti.

Për këtë arsye, zëri i studentëve nuk duhet as të nënvlerësohet, as të instrumentalizohet për interesa partiake.

Studentët kanë të drejtë të kërkojnë universitete më cilësore, tarifa të përballueshme, bursa të mjaftueshme, konvikte dinjitoze dhe mundësi punësimi. Kanë të drejtë të kërkojnë që diploma të ketë vlerë reale dhe që institucionet të mos e trajtojnë rininë si një burim votash të përkohshme.

Por kanë edhe një të drejtë themelore: të kërkojnë një Shqipëri ku të mos ndihen të huaj në vendin e tyre.

Çfarë kuptimi ka të flasim për dashurinë ndaj atdheut, nëse nuk u krijojmë të rinjve mundësinë të jetojnë dhe të zhvillohen në vendin e tyre?

Patriotizmi nuk është t'i kërkosh të riut të sakrifikojë të ardhmen e tij për vendin. Është të ndërtosh një vend që nuk e detyron atë të sakrifikojë të ardhmen për të mbijetuar.

9. Adoleshentët e zemëruar: kur dështimet shoqërore shfaqen në rrugë

Në çdo krizë shoqërore ekziston rreziku që zemërimi të marrë forma të pakontrolluara. Protesta paqësore është një e drejtë themelore, ndërsa dhuna, shkatërrimi i pronës dhe sulmet ndaj njerëzve nuk mund të justifikohen vetëm me pakënaqësinë politike.

Megjithatë, shoqëria nuk duhet të mjaftohet duke dënuar aktet e dhunshme pa u përpjekur të kuptojë edhe faktorët që mund të ndikojnë në shfaqjen e tyre.

Kur adoleshentët përfshihen në veprime shkatërruese, pyetja nuk duhet të jetë vetëm se kush i kreu ato, por edhe se çfarë marrëdhënieje kanë këta të rinj me shkollën, familjen, komunitetin dhe institucionet.

A kanë mundësi të merren me sport, art, muzikë dhe veprimtari kulturore? A gjejnë në shkollë një mjedis që i mbështet? A kanë hapësira publike ku mund të kalojnë kohën e lirë? A kanë të rritur që i dëgjojnë, i kuptojnë dhe i udhëheqin?

Varfëria nuk e shndërron automatikisht njeriun në individ të dhunshëm, as familjet në vështirësi ekonomike nuk janë domosdoshmërisht familje që nuk kujdesen për fëmijët e tyre. Përkundrazi, shumë prindër bëjnë përpjekje të jashtëzakonshme për t'u siguruar fëmijëve gjithçka munden, pavarësisht kufizimeve ekonomike.

Megjithatë, një shoqëri që nuk investon sa duhet në edukimin, kulturën, sportin dhe mbështetjen psikosociale të të rinjve rrezikon të lërë një pjesë të tyre pa orientim dhe pa besim te institucionet.

Fëmijët kanë nevojë për shkolla që edukojnë, biblioteka funksionale, qendra rinore, terrene sportive, teatro, kinema dhe veprimtari jashtëshkollore. Kanë nevojë për familje të mbështetura nga politikat sociale dhe për institucione që ndërhyjnë përpara se problemet të shndërrohen në kriza.

Dëmi i një xhami të thyer mund të riparohet. Një objekt i dëmtuar mund të rindërtohet. Por vitet e humbura për shkak të mungesës së edukimit, mbështetjes dhe perspektivës janë shumë më të vështira për t'u rikuperuar.

Kjo nuk e përjashton përgjegjësinë individuale për veprimet e kryera. Përgjegjësia personale dhe ajo shoqërore nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën.

Një shoqëri e përgjegjshme nuk zgjedh midis ndëshkimit të dhunës dhe parandalimit të saj. Ajo bën të dyja: mbron qytetarët dhe pronën, por edhe përpiqet të krijojë kushtet që të rinjtë të mos mbeten të braktisur nga institucionet dhe komuniteti.

10. Policia, ligji dhe kufiri midis autoritetit dhe dhunës

Në një shtet demokratik, policia ka një rol të domosdoshëm: të mbrojë jetën, sigurinë dhe të drejtat e qytetarëve, të ruajë rendin publik dhe të zbatojë ligjin.

Por autoriteti policor nuk është pushtet i pakufizuar. Ai është një përgjegjësi që duhet të ushtrohet me profesionalizëm, vetëpërmbajtje dhe respekt për dinjitetin njerëzor.

Gjatë protestave, punonjësit e policisë përballen me presion, lodhje dhe situata të vështira. Ata kanë familje, shqetësime dhe të drejta si çdo qytetar tjetër. Megjithatë, uniforma nuk e shfuqizon përgjegjësinë personale dhe profesionale.

Çdo përdorim i forcës duhet të jetë i ligjshëm, i domosdoshëm dhe proporcional me rrezikun që synon të përballojë. Urdhrat e paligjshëm nuk mund të shërbejnë si justifikim automatik për veprime që cenojnë të drejtat e qytetarëve.

Po kështu, protestuesit duhet të respektojnë jetën, sigurinë e të tjerëve dhe pronën publike e private.

Demokracia nuk nënkupton mungesë rregullash. Ajo nënkupton rregulla që zbatohen njësoj për të gjithë dhe institucione që japin llogari për mënyrën se si i zbatojnë ato.

Policia nuk duhet të jetë instrument i një partie politike apo mburojë e interesave të pushtetit. Ajo duhet të jetë institucion i shtetit, në shërbim të ligjit dhe të qytetarëve.

Forca e shtetit nuk matet me aftësinë për të heshtur protestuesit, por me aftësinë për të garantuar rendin publik pa cenuar të drejtat themelore.

11. Pushteti nuk është privilegj, por shërbim publik

Një nga keqkuptimet më të rënda të politikës është ideja se pushteti përbën një shpërblim për fituesin.

Në të vërtetë, pushteti demokratik është një mandat i kufizuar në kohë, i kufizuar nga ligji dhe i kushtëzuar nga përgjegjësia ndaj qytetarëve.

Deputeti është përfaqësues i qytetarëve dhe ka përgjegjësi të mbrojë interesin publik. Ministri nuk është pronar i institucionit që drejton. Kryetari i bashkisë nuk është pronar i qytetit. Rektori nuk është pronar i universitetit. Drejtuesi i një institucioni publik nuk është pronar i administratës dhe as i njerëzve që punojnë në të.

Të gjitha këto funksione ekzistojnë për të përmbushur një mision publik.

Prandaj, një deputet që përballet me një krizë të thellë besimi duhet të ketë kurajën të vlerësojë nëse ushtrimi i mandatit të tij po i shërben ende përfaqësimit qytetar. Dorëheqja, kur mbështetet në arsye parimore dhe shoqërohet me përgjegjësi të qartë politike, mund të përbëjë një akt me peshë morale.

Megjithatë, as dorëheqja e një deputeti dhe as largimi i një qeverie nuk mjaftojnë, në vetvete, për të ndryshuar sistemin.

Ndryshimi i vërtetë kërkon rregulla që kufizojnë konfliktin e interesit, transparencë në financimin e politikës, institucione të pavarura, administratë profesionale, kontroll parlamentar efektiv dhe mekanizma që u mundësojnë qytetarëve të kërkojnë llogari.

Kërkohet gjithashtu një kulturë e re politike, në të cilën humbja e zgjedhjeve pranohet si pjesë e demokracisë, ndërsa fitorja nuk interpretohet si leje për të bërë gjithçka.

Një politikan i përgjegjshëm nuk pyet vetëm: «Si mund ta ruaj pushtetin?». Ai pyet edhe: «A po i shërben vendit mënyra se si po e ushtroj këtë pushtet?».

12. Qeveria tranzitore: zgjidhje politike apo fillim i një ndryshimi real?

Në kushtet e një krize të thellë politike, mund të shtrohet kërkesa për krijimin e një qeverie tranzitore, me synimin për të krijuar kushte për zgjedhje të besueshme dhe për të rivendosur besimin te institucionet.

Por një qeveri tranzitore mund të ketë kuptim vetëm nëse mbështetet në një marrëveshje të qartë politike, ka objektiva të kufizuara dhe të matshme, respekton Kushtetutën dhe ligjet, garanton administrimin e paanshëm të procesit zgjedhor dhe i nënshtrohet kontrollit publik.

Ajo nuk duhet të shndërrohet në një marrëveshje për ndarjen e posteve ndërmjet palëve politike ose në një mekanizëm për të shtyrë përballjen me problemet reale të vendit.

Nëse ndryshojnë vetëm emrat e ministrave, ndërsa ruhen të njëjtat mekanizma klientelistë, të njëjtat dobësi institucionale dhe e njëjta mungesë llogaridhënieje, atëherë tranzicioni do të jetë thjesht një ndërprerje e përkohshme përpara krizës së ardhshme.

Prandaj, çdo propozim për qeveri tranzitore duhet të shoqërohet me një program konkret që përfshin garantimin e zgjedhjeve të lira e të ndershme, mbrojtjen e pavarësisë institucionale, transparencën e vendimmarrjes, parandalimin e abuzimit me burimet publike dhe krijimin e kushteve për konkurrencë të drejtë politike.

Njëkohësisht, vendi ka nevojë për një program afatmesëm që trajton problemet strukturore: punësimin, arsimin, shëndetësinë, strehimin, zhvillimin rural, emigracionin dhe pabarazitë territoriale.

Qëllimi nuk duhet të jetë vetëm zëvendësimi i një qeverie me një tjetër. Qëllimi duhet të jetë ndërtimi i mekanizmave që e bëjnë më të vështirë përsëritjen e abuzimeve, pavarësisht se kush qeveris.

Nuk mjafton të ndryshojnë njerëzit në krye të sistemit. Duhet të ndryshojnë edhe rregullat që përcaktojnë mënyrën e ushtrimit të pushtetit.

13. Rindërtimi i demokracisë fillon me qytetarin

Demokracia nuk është një dhuratë që partitë politike i bëjnë popullit. Ajo është një sistem që ndërtohet dhe mbrohet përmes pjesëmarrjes qytetare, sundimit të ligjit, debatit publik, kontrollit institucional dhe përgjegjësisë individuale e kolektive.

Qytetari nuk është thjesht votues. Ai është pjesëmarrës në jetën publike, taksapagues, punonjës, prind, student, profesionist dhe anëtar i një komuniteti.

Ai ka të drejtë të kërkojë informacion për përdorimin e fondeve publike, të kritikojë qeverinë, të protestojë paqësisht, të organizohet dhe të kundërshtojë vendimet që cenojnë interesin publik.

Por demokracia kërkon edhe përgjegjësi: respektimin e të drejtave të të tjerëve, refuzimin e dhunës, mbrojtjen e pronës dhe gatishmërinë për të dëgjuar argumentet e kundërta.

Protesta mund të hapë rrugën e ndryshimit, por nuk mund ta përshkojë e vetme të gjithë procesin e reformimit të shoqërisë. Pas protestës duhet të vijë organizimi qytetar. Pas zemërimit duhet të vijë programi. Pas denoncimit duhet të vijë prova. Pas kërkesës për ndryshim duhet të vijë kontrolli mbi ata që marrin përsipër ta realizojnë atë.

Shoqëria shqiptare ka nevojë për organizata qytetare të pavarura, media profesionale, sindikata funksionale, universitete të lira, institucione të besueshme dhe një kulturë publike që nuk e konsideron kritikën si armiqësi.

Ajo ka nevojë për qytetarë që nuk e shesin votën, për profesionistë që nuk pranojnë të bëhen pjesë e korrupsionit dhe për intelektualë që nuk e këmbejnë integritetin me privilegjet e pushtetit.

Një demokraci funksionale nuk ndërtohet vetëm mbi shpresën se në krye do të vijnë njerëz të ndershëm. Ajo ndërtohet edhe mbi institucione që funksionojnë sipas rregullave dhe nuk varen nga ndershmëria personale e një individi.

Njerëzit ndryshojnë. Qeveritë ndryshojnë. Partitë vijnë e ikin. Por institucionet e shëndosha duhet të qëndrojnë.

14. Një kontratë e re shoqërore për Shqipërinë

Shqipëria ka nevojë për një kontratë të re shoqërore, jo domosdoshmërisht në formën e një dokumenti të ri, por si një marrëveshje e qartë mbi parimet që duhet të udhëheqin jetën publike.

Një marrëveshje ku shteti garanton zbatimin e ligjit dhe qytetari respekton ligjin; ku taksat shndërrohen në shërbime cilësore; ku arsimi dhe shëndetësia trajtohen si përparësi; ku prona mbrohet dhe konfliktet zgjidhen me drejtësi; ku konkurrenca ekonomike është e ndershme; ku administrata rekruton sipas meritës; ku universitetet vlerësojnë dijen dhe integritetin; ku pushteti kontrollohet dhe qytetari dëgjohet.

Kjo kontratë duhet të mbështetet në disa angazhime themelore.

Së pari, transparencë në administrimin e pasurive dhe fondeve publike, të shoqëruar me mekanizma efektivë kontrolli dhe përgjegjësi ligjore kur konstatohen shkelje.

Së dyti, institucione të pavarura dhe funksionale, që veprojnë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjin, pa u nënshtruar ndaj interesave të shumicës parlamentare ose të individëve të veçantë.

Së treti, një ekonomi prodhuese, ku fermerët, punëtorët, sipërmarrësit e vegjël dhe profesionistët të kenë mundësi të konkurrojnë pa u penguar nga privilegjet e krijuara politikisht.

Së katërti, politika sociale efektive, që mbështesin familjet në vështirësi, mbrojnë fëmijët, ndihmojnë të moshuarit dhe u krijojnë të rinjve mundësi reale për pavarësi ekonomike.

Së pesti, reformë e thellë në arsim dhe në universitete, e mbështetur te cilësia, meritokracia, liria akademike, integriteti shkencor dhe përgjegjësia publike.

Së gjashti, zhvillim i balancuar territorial, që parandalon braktisjen e zonave rurale dhe nuk e përqendron të ardhmen e vendit vetëm në pak qytete.

Së fundi, një sistem politik që e trajton pushtetin si përgjegjësi publike, dhe jo si pronë të partisë fituese.

Këto nuk janë kërkesa utopike. Janë standarde themelore të një shteti që dëshiron të funksionojë në mënyrë demokratike dhe të fitojë besimin e qytetarëve.

15. Shqipëria nuk është e politikanëve. Është e shqiptarëve!

Në fund të çdo krize politike mbetet një pyetje themelore: kush është zot i fatit të vendit?

A janë politikanët, të cilët marrin mandate të përkohshme dhe drejtojnë institucionet për një periudhë të caktuar? Apo janë qytetarët, të cilët jetojnë, punojnë, paguajnë taksa, rrisin fëmijët dhe përballojnë pasojat e vendimeve politike?

Në një demokraci, përgjigjja duhet të jetë e qartë: Shqipëria nuk është pronë e asnjë partie, qeverie, parlamenti, oligarku apo individi. Shqipëria u përket qytetarëve të saj.

Politikanët janë të përkohshëm. Shteti duhet të jetë i qëndrueshëm. Qeveritë ndërrohen, por interesi publik mbetet. Mandatet përfundojnë, por përgjegjësia për të ardhmen e vendit vazhdon.

Prandaj, çdo protestë që kërkon më shumë drejtësi, transparencë dhe dinjitet duhet të dëgjohet me seriozitet. Megjithatë, ajo duhet të mbetet e orientuar drejt ndryshimit demokratik, paqësor dhe institucional.

Asnjë shkatërrim prone nuk zëvendëson një program reformash. Asnjë akt dhune nuk zëvendëson drejtësinë. Asnjë slogan nuk zëvendëson institucionet. Dhe asnjë udhëheqës, sado popullor të jetë, nuk duhet të fitojë pushtet të pakufizuar në emër të revoltës kundër pushtetit të mëparshëm.

Qëllimi nuk është të krijojmë një sundimtar të ri, por të ndërtojmë një demokraci ku askush të mos ketë mundësi të sundojë pa kontroll.

Shqipëria ka nevojë për një brez të ri politik, por edhe për një shoqëri që nuk i jep askujt një çek të bardhë. Ka nevojë për intelektualë që mbrojnë të vërtetën, pedagogë që mbrojnë dijen, gazetarë që kërkojnë prova, gjyqtarë e prokurorë që zbatojnë ligjin, punonjës policie që mbrojnë qytetarët dhe të rinj që besojnë se e ardhmja mund të ndërtohet në vendin e tyre.

Ka nevojë për një shtet ku fëmija i një familjeje me të ardhura të pakta të ketë mundësi reale për arsimim dhe përparim, njëlloj si fëmija i një familjeje të pasur. Ku studenti të vlerësohet për dijen dhe aftësitë e tij. Ku punëtori të jetojë me dinjitet nga puna e vet. Ku fermeri të mos ndihet i braktisur. Ku pensionisti të mos e kalojë pleqërinë në pasiguri. Ku qytetari të mos ketë arsye të besojë se lidhjet politike vlejnë më shumë se ligji.

Kjo është Shqipëria që duhet të ndërtojmë.

Jo një Shqipëri që mat suksesin vetëm me numrin e kullave, por me cilësinë e jetës së qytetarëve.

Jo një Shqipëri që i kërkon rinisë të largohet dhe më pas ankohet për emigracionin, por një vend që u jep të rinjve arsye për të qëndruar.

Jo një Shqipëri ku qytetari kujtohet vetëm gjatë fushatave zgjedhore, por një shtet që i shërben atij çdo ditë.

Atdheu nuk është vetëm territori brenda kufijve. Ai është edhe drejtësia që gjejmë, shkolla ku mësojnë fëmijët tanë, spitali ku marrin shërbim të afërmit tanë, puna me të cilën sigurojmë jetesën, banesa që mund të përballojmë dhe shpresa që na lejon të planifikojmë të ardhmen.

Kur këto mungojnë, nuk mjafton t'u kërkohet qytetarëve të kenë durim. Nevojitet ndryshim në politikat publike, në funksionimin e institucioneve dhe në mënyrën se si ushtrohet pushteti.

Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për ndryshim qeverie. Ajo ka nevojë për një ndryshim të thellë të kulturës politike, të marrëdhënies ndërmjet shtetit dhe qytetarit dhe të vetë kuptimit të demokracisë.

Historia nuk shkruhet vetëm nga ata që qeverisin. Ajo shkruhet edhe nga qytetarët që refuzojnë të pajtohen me padrejtësinë, nga të rinjtë që kërkojnë një të ardhme më të mirë dhe nga njerëzit që, pavarësisht zhgënjimeve, nuk heqin dorë nga besimi se vendi i tyre mund të bëhet më i drejtë.

Prandaj, sfida e sotme nuk është thjesht largimi i një pushteti apo fitorja e një force politike. Sfida është që, pas çdo ndryshimi, qytetari të mos gjendet përsëri në të njëjtën pozitë: i papërfaqësuar, i pasigurt dhe i detyruar të largohet.

Shqipëria është e shqiptarëve. Pushteti është mandat, jo pronë. Pasuria publike u përket qytetarëve. Drejtësia nuk është privilegj. Dinjiteti nuk është luks. Dhe e ardhmja e vendit nuk mund të jetë peng i interesave të një pakice.

Koha kërkon përgjegjësi, guxim qytetar dhe një vizion të ri për demokracinë.

Jo dhunë, por qëndresë qytetare.

Jo hakmarrje, por drejtësi.

Jo propagandë, por transparencë.

Jo pushtet të pakufizuar, por institucione të forta.

Jo premtime boshe, por mirëqenie të matshme.

Jo një Shqipëri që u përket politikanëve, por një Shqipëri që u shërben shqiptarëve.

Sepse atdheu nuk është pronë e atyre që e qeverisin përkohësisht. Ai është trashëgimia e atyre që jetojnë në të, përgjegjësia e atyre që e drejtojnë dhe e ardhmja e brezave që do të vijnë pas nesh.

Ta dinë se pa Qeverinë Kurti nuk ka shtet me SOVRANITET, e as pa hajni dhe korrupsion. Këtë nuk e them unë, por të gjitha mediat më të besueshme në rajon dhe Evropë. Ata që manipulohen nga ata që dikur ishin në pushtet, mbase e…

Për më shumë se një dekadë, Kosova e ka shpjeguar ngecjen e saj me një emër: Aleksandar Vuçiq. Shpjegimi ka pasur bazë. Banjska, lobimi kundër anëtarësimit tonë në organizatat ndërkombëtare dhe kërcënimet e…

Evropa dhe Ballkani Perëndimor po përjetojnë një periudhë të veçantë të tensioneve politike, sociale dhe institucionale, e cila po shfaqet përmes protestave masive, mobilizimit të gjeneratave të reja, kundërshtimit të…

Diktaturat kanë shumë gjëra të ngjashme, por edhe dallime të mëdha. Megjithatë, një gjë e kanë plotësisht të përbashkët dhe të sigurt: rrëzimin dhe fundin e tyre. Mënyrat e shembjes janë të ndryshme….

Gjashtë ditë pas humbjes historike në zgjedhjet e 25 tetorit, Aleksandar Vuçiqi zgjodhi temën me të cilën do të rikthehej në skenë: Milan Radoiçiqin. Në një deklaratë për media serbe, të raportuar sot,…

Vrasja e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës ka tronditur Kosovën dhe me të drejtë ka nxjerrë qytetarët në rrugë. Një grua që bëri gjithçka që i kërkonte ligji, që denoncoi dhunën, kërkoi…

Shqipëria nuk ka nevojë për riciklimin e krizave partiake, por për një përgjegjësi të re politike dhe kombëtare. Zhvillimet e fundit në Tiranë, ku studentët kanë refuzuar bashkimin me deputetët e Partisë Demokratike, duke…

Dorëheqja e drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Kosovës, kolonel Gazmend Hoxha, më 30 tetor 2026, pas vrasjes tragjike të Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, përbën një zhvillim me rëndësi të…

Një javë pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, Kosova ende nuk ka gjetur gjuhën e duhur për të folur për të. 49-vjeçarja kishte trokitur në çdo derë institucionale: kishte denoncuar…

Ka javë kur politika e një vendi tregon më shumë sesa në vite të tëra. Për Shqipërinë, kjo është e tillë. Të enjten, Kuvendi miratoi me 84 vota ligjin e ri për Bankën e Shqipërisë. Sipas nenit 72,…

Përpjekjet për largimin e Albin Kurtit dhe Donika Gërvallës nga pushteti nuk janë të sotme. Ato datojnë që nga ardhja e tyre në pushtet, me votën plebishitare të qytetarëve. Mes drejtësisë, sovranitetit dhe interesave të…

Arlinda Zekaj kërkoi ndihmë me shkrim disa herë, deri pak ditë para se ta vrisnin. Pesë ditë pas vrasjes, shteti ka pranuar zyrtarisht se me shumë gjasë ajo mund të ishte shpëtuar. Të premten, drejtori i Përgjithshëm i Policisë,…

Letra e dy kongresmenëve amerikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, drejtuar Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, nuk duhet parë thjesht si një zhvillim diplomatik apo si një tjetër deklaratë që do të kalojë pa lënë gjurmë…

Vrasja e Arlindës në Kosovë nuk është vetëm një tragjedi familjare, ajo nxjerr në pah një plagë shumë më të thellë të shoqërisë sonë, tolerancën e fshehtë dhe mbështetjen e heshtur që…

Afrim Gashi dha një përgjigje shumë të qëlluar dhe diplomatike lidhur me zgjedhjet për Komunën e Bërvenicës. Mesazhi i tij, i shprehur me fjalët: „Le të zgjidhet më i miri!“, përmban një parim të…

Renditjet ndërkombëtare të universiteteve nuk janë thjesht tabela statistikore ku institucionet arsimore vendosen në pozicione të ndryshme. Ato janë një instrument për të vlerësuar cilësinë e arsimit të lartë, kapacitetin…

Që në ish- Jugosllavi R e Maqedonisë sipas kushtetutës federale, po dhe shtetërore nuk ka qenë vetëm e maqedonasve, por edhe e shqiptarëve dhe turqëve, që të jemi më decid, derisa Serbia, Kroacia, Sllovenia dhe Mali i Zi ishin shtete…

Mosfunksionimi i sundimit të ligjit është në prag nëse marrëdhëniet e brishta të besimit midis qeverisë dhe qytetarëve, dhe midis vetë qytetarëve, nuk përmirësohen." Këshilli i shtetit paralajmëron për…

Shteti ynë i ngjan një ndërtese, të cilën banorët e saj e kanë ndotur pa pushim për vite me radhë, por që tani janë mbledhur para hyrjes për të protestuar kundër erës së keqe. Askush nuk e pranon…

Vrasja e Arlinda Zekajt në Pejë nuk mund të kuptohet thjesht si një tragjedi familjare. Pas saj qëndron një histori e dhimbshme e konfliktit për përkujdesjen ndaj fëmijës, shfrytëzimin e pasurisë së përbashkët dhe…

Ballkani nuk është thjesht një hapësirë gjeografike në hartën e Evropës. Por është një rajon me histori të trazuar, me kujtesë të rëndë kolektive, me plagë që ende nuk janë mbyllur dhe me ëndrra…

Natyrisht, janë një tufë burimesh, faktorësh, forcash… që kanë ndezur dhe mbajnë në veprim krizat, trazirat, destabilitetin, protestat… në vendet kryesore të BE-së. Të brendshme e të jashtme. Të hershme e të reja apo…

Mospranimi eventual i kërkesave për dorëheqjen e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, pas protestave të 28 dhe 29 tetorit 2026, mund të shndërrohet në një…

Dhuna familjare – dukuri shoqërore dhe rrezik kriminal Nga këndvështrimi sociologjik dhe kriminologjik, vrasjet në kuadër të dhunës familjare nuk janë raste të izoluara, por pasoja të një dukurie që kërkon parandalim, trajtim…

Është vrarë me sëpatë nga kunati i saj, edhe pse kishte pasur nga Gjykata e Pejës një urdhër mbrojtës. U vra me sëpatë në shtëpinë e saj. Dyshohet se ky krim makabër ka ndodhur edhe në praninë e…

Në një demokraci, zbatimi i ligjit nga policia nuk është përgjegjësi personale e ministrit të Drejtësisë apo e ministrit të Brendshëm, aq më pak në kuptimin që ata të ndërhyjnë në vendimet e organeve të…

Katër ditë pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, institucionet e Kosovës më në fund lëvizën. Policia pezulloi njëmbëdhjetë zyrtarë, mes tyre drejtuesin e rajonit të Pejës dhe komandantin e…

Vrasja e Arlinda Zekajt e ka tronditur Kosovën. Një grua që kishte trokitur në dyert e drejtësisë dhe kishte kërkuar mbrojtje, përfundoi viktimë e asaj prej së cilës kishte frikë. Para një tragjedie të tillë, zemërimi…

Qindra qytetarë të Kosovës dje demonstruan në mbrojtje të jetës së grave pasiqë ngjarja e fundit e sensibilizoi opinionin publik. Në vitet e fundit në Kosovë janë shtuar rastet e krimit dhe vrasjeve të grave. Për pasojë…

Sigurisht, po ndjek me vëmendje të shtuar jo vetëm humbjen e merituar, ose fundin pa lavdi të Aleksandër Vuçiç (ish-ministrit të propagandës të Millosheviçit/kasapit të Ballkanit si dhe për 14 vite Nr. 1 i Serbisë), por…

Shqipëria ka pasur profesorë të mëdhenj si Eqrem Çabej, Aleks Buda e shumë të tjerë, të cilët e ndërtuan autoritetin e tyre mbi dije të thella, kërkime shkencore dhe vepra me vlerë të qëndrueshme kombëtare. Sot,…

Zhvishe petkun e despotit, vish rason e murgut dhe IK! Pa e kthyer kokën pas, pa asnjë pendesë për zullumet e tua! Mendoje edhe një herë, me qetësi, dorëheqjen. Pastaj… IK! IK! Zhvishe petkun e sundimtarit, hiqe mantelin e pushtetit dhe…

Të mërkurën, në të njëjtën ditë, ndodhën dy gjëra që tregojnë sa larg kanë shkuar Tirana dhe Uashingtoni nga njëra-tjetra. Në Uashington, dy kongresmenë republikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, i shkruan…

Arlinda Zekaj kishte në dorë një urdhër mbrojtjeje gjashtëmujor, një vendim gjykate që i njihte të drejtën mbi shtëpinë dhe një vlerësim të prokurorit se kthimi i menjëhershëm atje mund t’i rrezikonte jetën….

Ka fraza që shqiptohen nga njerzë t[ë mëdhej, por që nuk plaken kurrë. Ka fjalë që, ndonëse të thëna vite më parë, vazhdojnë të godasin ndërgjegjen e një kombi edhe sot. E tillë është…

Bashkimi Evropian-BE është një bashkim politik dhe ekonomik i 27 shteteve evropiane që bashkëpunojnë për të garantuar paqen, sigurinë, përparimin dhe zhvillimin e bashkimit. Objektivat e tij kryesore janë -Paqja dhe stabiliteti midis…

Rasti i Arlinda Zekajt dhe dështimi i familjes, shoqërisë dhe institucioneve shtetërore për ta mbrojtur jetën e gruas. Mos pritni që një grua të vritet për ta besuar. Mos pritni një funeral për të kërkuar përgjegjësi….

Protesta e sivjetme e nisur si e bukura e dheut me emrin “Flamingo” dhe që aktualisht po udhëton në rrugë e më shumë mendje si “Protesta studentore”, edhe ky një emërtim tërheqës për shoqërinë, në vetvete…

Lajmi se Vuçiqi i humbi zgjedhjet, e ka tronditur Ramën. Ne plot 14 vite jemi mësuar vetëm të korrim fitore, i shkruan Rama, Vuçiqit. Basti ynë se cili do binte i pari, më nxori fitues. Taktika jote (që të ma punosh mua) të zgjidhesh…

Zhvillimet politike dhe protestat në Shqipëri, aktgjykimi i Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të UÇK-së, si dhe çështjet e pazbardhura nga periudha e luftës në Kosovë, janë ndër temat për të cilat ka folur Dritan…

Barazia gjinore mes djalit dhe vajzës duhet të mësohet në shtëpi dhe të përsëritet në kopsht, në shkollë dhe në fakultet. Burri shqiptar duhet të mësojë se pa dashuri, pa drejtësi dhe pa barazi, nuk ka as familje…

Me 3 shkurt 1990, në kohen kur arsimi shqip në Kosovë po përballej me një nga përiudhat më të rënda të historisë së tij, një grup arsimtarësh dhe drejtusish shkollash ndërmorren nismën historike për themelimin e…

Kur një universitet drejtohet nga një njeri që, sipas interesit të çastit, sillet si prokuror, si avokat, si gjykatës apo si ligjvënës, atëherë akademia rrezikon të shndërrohet në një aparat burokratik, ku procedura…

Urdhri i gjykatës, aktakuza dhe ndalimi nuk e shpëtuan Arlinda Zekajn. Hallkat që dështuan janë prokuroria dhe policia, por zhurma politike po drejtohet kryesisht te Ministria e Drejtësisë. Dorëheqja e një ministreje nuk ndreq zinxhirin që…

Serbia ka që nga korriku një dialog strategjik me Shtetet e Bashkuara. Kosova, aleatja më e sinqertë e Amerikës në Ballkan, e ka të pezulluar të sajin që nga shtatori i vitit 2025. Të premten e kaluar Ambasada amerikane në Prishtinë e tha…

Karakteri i hapur i demokracive përbën forcën e tyre, por përcakton edhe dobësinë e tyre. Ato janë të ndjeshme ndaj ndikimit nga kundërshtarët që mund të thirren në hapësirën dhe lirinë që ofron demokracia dhe nuk…

Ka njerëz që hyjnë në politikë për t’i shërbyer atdheut. Ka të tjerë që hyjnë në atdhe për t’i shërbyer vetvetes. Të parët e shohin pushtetin si përgjegjësi; të dytët si mundësi…

Arlinda Zekaj është vrarë

Mosdorëheqja eventuale e ministrave do ta thellojë krizën

Vrasjet në dhunën familjare në Kosovë: Kur kërkesa për ndihmë nuk e shpëton viktimën

Tetori i Putinit apo i Trumpit…?

Atdheu nuk është pronë, pushteti nuk është privilegj

Zgjedhjet në Serbi, si shans dhe jo si punë e kryer për Kosovën!

Kur një pushtet i korruptuar harton ligje për të imunizuar veten, kush e mbron qytetarin…!?

Ram Geci – Njeriu i punës dhe i nderës

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Jade Thirlwall u transformua në një 'gargoyle të ëndrrave tuaja' ndërsa mori një ftesë për…

Kur Zendaya promovoi filmin e saj Challengers, në të cilin luajti rolin e një tenisteje të talentuar, e cila më pas u…