Fundi i autokratëve dhe populistëve në Ballkanin Perëndimor
Liderët me jetëgjatësinë më të madhe politike në Ballkanin Perëndimor janë Aleksandar Vuçiqi, Edi Rama, Milorad Dodiku dhe lideri i shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut, Ali Ahmeti.
Rënia spektakolare e Aleksandar Vuçiqit, sipas analistëve, do të mund të sillte ndryshime tektonike në rajon dhe të shënonte fundin e dominimit të liderëve populistë dhe autokratë, të cilët kanë qëndruar në pushtet për më shumë se një dekadë.
Sipas analistit dhe shkrimtarit serb Svetislav Basara, shndërrimi i liderëve në autokratë dhe populistë ndërlidhet me fenomenin e mentalitetit dhe të kulturës politike lindore. Adhurimi i mbretërive dhe i liderëve te popujt e Ballkanit është një tipologji e një matricë politike edhe pas ndryshimeve ideologjisë komuniste të përfaqësuar nga liderë si Josip Broz Tito dhe Enver Hoxha.
Adhurimi i liderëve, që mbetet prodhim i matricës thellësisht ideologjike, ka vazhduar edhe gjatë tri dekadave të pluralizmit dhe demokracisë në rajon.
Ardhja e një gjenerate të re në rajon tregon se kjo gjeneratë kërkon ndryshime, duke u shkëputur nga vargonjtë e mentalitetit lindor të adhurimit dhe shndërrimit të liderëve në idole, mite dhe kulte të individit.
Kjo gjeneratë, e përfaqësuar nga lëvizjet studentore, ka protestuar për më shumë se dy vjet, duke sjellë si rezultat ndryshime politike, gjegjësisht largimin e Aleksandar Vuçiqit nga pushteti. Protestat dhe kërkesat për ndryshim vazhdojnë të artikulohen përmes të njëjtës moto dhe sloganeve që kërkojnë largimin e liderëve populistë dhe autokratë, Edi Ramës dhe Sali Berishës.
Shumë analistë serbë, kritikë të regjimeve autokratike dhe populiste, janë skeptikë se pas humbjes së pushtetit nga Aleksandar Vuçiqi dhe elita e tij politike, do të jetë e vështirë të çrrënjoset dhe të eliminohet e gjithë struktura e pushtetit dhe hierarkia politike, e cila shtrihet nga koha e Millosheviqit e deri te lideri i fundit, Vuçiqi.
Analistët dhe kritikët e Vuçiqit pohojnë se, duke filluar nga Sllobodan Millosheviqi, Koshtunica, Tadiqi e deri te lideri i fundit, Aleksandar Vuçiqi, liderët politikë kanë qenë marionetë, ndërkohë që pas tyre kanë qëndruar Akademia Serbe e Shkencave dhe Arteve, ushtria dhe Kisha Ortodokse Serbe.
Sipas këtyre vlerësimeve, ende mbetet e paqartë nëse liderët e ardhshëm, të dalë nga lëvizja studentore, do të arrijnë të ndryshojnë diskursin dhe doktrinën politike, apo do të jenë modele pushteti dhe prototipa të liderëve të tri dekadave të fundit.
DIVERGJENCAT MES ALEKSANDAR VUÇIQIT DHE EDI RAMËS
Dy liderët, Vuçiqi dhe Rama, shpesh janë parë si liderë me prirje autoritare dhe populiste, por mes tyre ekzistojnë edhe divergjenca ideologjike.
Për nga mënyrën se si e ushtrojnë pushtetin, këta dy liderë të kujtojnë carët rusë, sulltanët dhe perandorët e Perandorisë së Shenjtë Romake. Ata shfaqen si sovranë, me bindjen se kanë pushtet të plotë mbi popullin.
Aleksandar Vuçiqi, për paradoks, ka ndërtuar mitin e popullit të viktimizuar, si hebrenjtë. Vuçiqi si një orator, përmes retorikës politike krijoi një pasqyrë me “gënjeshtra fisnike“.Narrativa e tij politike ka qenë pretendimi se ai e do popullin serb më shumë se jetën e tij.
Lideri serb, Vuçiqi, ka shpikur një lloj populizmi etnocentrist, unitarist dhe hegjemonist. Një nga formulimet që e përligj këtë diskurs nacionalist është perceptimi se serbët, në luftë, kanë dalë fitues, ndërsa në paqe kanë përfunduar humbës.
Në politikën e jashtme, Vuçiqi ka qenë një aktor “brilant”. Afërsia emocionale dhe politike me Rusinë mbështetet në traditën pansllaviste dhe lidhjet e ortodoksisë. Gjatë vizitës së Vladimir Putinit në Serbi, në vitin 2019, ai u prit me një ceremoni madhështore. Vuçiqi, në një gjest të theksuar simbolik, u përkul para Putinit dhe e puthi disa herë, duke shfaqur publikisht afërsinë dhe admirimin e tij ndaj presidentit rus, ndërkohë që në raportet me Brukselin, gjuha diplomatike e Vuçiqit merr një dimension tjetër, duke shikuar “xhepat” dhe donacionet e BE-së.
Balancimi i tij ka qenë i mbështetur në tri shtylla: Perëndimi, Rusia dhe Kina, si dhe në ruajtjen e neutralitetit.
Edi Rama, njësoj si Vuçiqi, autokrat dhe populist, në krahasim me këtë të fundit, ka pasur atribute dhe tipare të tjera.
Divergjencat mes dy liderëve, Vuçiqit dhe Ramës, qëndrojnë edhe në faktin se Vuçiqi, si lider i projektit të “Botës Serbe“, ndjek një politikë të dualizmit dhe unifikimit politiko-kulturor, duke vepruar si lider i të gjithë serbëve të shpërndarë në pesë shtete.
Shqiptarët, ndonëse kanë dy shtete shqiptare, Rama nuk është një lider që synon të unifikojë të gjithë kombin shqiptar.
Rama ka oratorinë e një lideri properëndimor. Ai është një eurocentrist fanatik. Shpesh, përmes batutave të tij, ka bërë kritika edhe ndaj kancelarive të Brukselit.
Rama ka një sens të veçantë komunikimi dhe shpesh flet në mënyrë teatrale. Shpesh përdor metafora të ndryshme për t'u shfaqur si një lider karizmatik në Ballkan dhe në Evropë.
Rama ka prirje autokratike, dhe kjo manifestohet në prirjen për të kontrolluar të gjitha institucionet dhe hierarkinë e shtetit. Ai është i gatshëm të sakrifikojë gjithçka për të mbetur në pushtet. Rama zotëron karizmën e “inxhinjeringut politik“.
Rama nuk i duron kritikat. Shpesh, në mënyrë arrogante, shfaq tiparet e një lidershipi me mentalitet lindor. Hasmëria ndaj rivalit të tij, Sali Berisha, përmban një kod kanunor.
Ai e nisi rrugëtimin dhe e vazhdon me sloganin “Rilindje“. Rama këtë slogan e ndërtoi si establishment dhe si projekt politik e ideologjik. Çdo reformë dhe progres, sipas këtij diskursi, ka filluar me ardhjen e tij në pushtet. Ky diskurs politik është i ngjashëm me atë të liderit komunist Enver Hoxha, i cili mohonte çdo arritje të periudhës së Mbretit Zog.
Ditët e fundit, në rrjete sociale po qarkullon një material audio, në të cilin dëgjohet qartë dhe pa ekuivok zëri i deputetit socialist Ulsi Manja, njëkohësisht edhe Kryetar i Komisionit Parlamentat të Ligjeve në Kuvendin e…
Me Ram Gecin, shumëkush e ka pasur njohjen e parë pikërisht kështu: përpara se t’i japësh dorën për takim; në një rrugë të ndërtuar prej tij ku ke udhëtuar; në një urë të ngritur prej tij që të…
Ta dinë se pa Qeverinë Kurti nuk ka shtet me SOVRANITET, e as pa hajni dhe korrupsion. Këtë nuk e them unë, por të gjitha mediat më të besueshme në rajon dhe Evropë. Ata që manipulohen nga ata që dikur ishin në pushtet, mbase e…
Për më shumë se një dekadë, Kosova e ka shpjeguar ngecjen e saj me një emër: Aleksandar Vuçiq. Shpjegimi ka pasur bazë. Banjska, lobimi kundër anëtarësimit tonë në organizatat ndërkombëtare dhe kërcënimet e…
Evropa dhe Ballkani Perëndimor po përjetojnë një periudhë të veçantë të tensioneve politike, sociale dhe institucionale, e cila po shfaqet përmes protestave masive, mobilizimit të gjeneratave të reja, kundërshtimit të…
Diktaturat kanë shumë gjëra të ngjashme, por edhe dallime të mëdha. Megjithatë, një gjë e kanë plotësisht të përbashkët dhe të sigurt: rrëzimin dhe fundin e tyre. Mënyrat e shembjes janë të ndryshme….
Gjashtë ditë pas humbjes historike në zgjedhjet e 25 tetorit, Aleksandar Vuçiqi zgjodhi temën me të cilën do të rikthehej në skenë: Milan Radoiçiqin. Në një deklaratë për media serbe, të raportuar sot,…
Vrasja e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës ka tronditur Kosovën dhe me të drejtë ka nxjerrë qytetarët në rrugë. Një grua që bëri gjithçka që i kërkonte ligji, që denoncoi dhunën, kërkoi…
Shqipëria nuk ka nevojë për riciklimin e krizave partiake, por për një përgjegjësi të re politike dhe kombëtare. Zhvillimet e fundit në Tiranë, ku studentët kanë refuzuar bashkimin me deputetët e Partisë Demokratike, duke…
Dorëheqja e drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Kosovës, kolonel Gazmend Hoxha, më 30 tetor 2026, pas vrasjes tragjike të Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, përbën një zhvillim me rëndësi të…
Një javë pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, Kosova ende nuk ka gjetur gjuhën e duhur për të folur për të. 49-vjeçarja kishte trokitur në çdo derë institucionale: kishte denoncuar…
Ka javë kur politika e një vendi tregon më shumë sesa në vite të tëra. Për Shqipërinë, kjo është e tillë. Të enjten, Kuvendi miratoi me 84 vota ligjin e ri për Bankën e Shqipërisë. Sipas nenit 72,…
Përpjekjet për largimin e Albin Kurtit dhe Donika Gërvallës nga pushteti nuk janë të sotme. Ato datojnë që nga ardhja e tyre në pushtet, me votën plebishitare të qytetarëve. Mes drejtësisë, sovranitetit dhe interesave të…
Arlinda Zekaj kërkoi ndihmë me shkrim disa herë, deri pak ditë para se ta vrisnin. Pesë ditë pas vrasjes, shteti ka pranuar zyrtarisht se me shumë gjasë ajo mund të ishte shpëtuar. Të premten, drejtori i Përgjithshëm i Policisë,…
Letra e dy kongresmenëve amerikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, drejtuar Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, nuk duhet parë thjesht si një zhvillim diplomatik apo si një tjetër deklaratë që do të kalojë pa lënë gjurmë…
Vrasja e Arlindës në Kosovë nuk është vetëm një tragjedi familjare, ajo nxjerr në pah një plagë shumë më të thellë të shoqërisë sonë, tolerancën e fshehtë dhe mbështetjen e heshtur që…
Afrim Gashi dha një përgjigje shumë të qëlluar dhe diplomatike lidhur me zgjedhjet për Komunën e Bërvenicës. Mesazhi i tij, i shprehur me fjalët: „Le të zgjidhet më i miri!“, përmban një parim të…
Renditjet ndërkombëtare të universiteteve nuk janë thjesht tabela statistikore ku institucionet arsimore vendosen në pozicione të ndryshme. Ato janë një instrument për të vlerësuar cilësinë e arsimit të lartë, kapacitetin…
Që në ish- Jugosllavi R e Maqedonisë sipas kushtetutës federale, po dhe shtetërore nuk ka qenë vetëm e maqedonasve, por edhe e shqiptarëve dhe turqëve, që të jemi më decid, derisa Serbia, Kroacia, Sllovenia dhe Mali i Zi ishin shtete…
Mosfunksionimi i sundimit të ligjit është në prag nëse marrëdhëniet e brishta të besimit midis qeverisë dhe qytetarëve, dhe midis vetë qytetarëve, nuk përmirësohen." Këshilli i shtetit paralajmëron për…
Shteti ynë i ngjan një ndërtese, të cilën banorët e saj e kanë ndotur pa pushim për vite me radhë, por që tani janë mbledhur para hyrjes për të protestuar kundër erës së keqe. Askush nuk e pranon…
Vrasja e Arlinda Zekajt në Pejë nuk mund të kuptohet thjesht si një tragjedi familjare. Pas saj qëndron një histori e dhimbshme e konfliktit për përkujdesjen ndaj fëmijës, shfrytëzimin e pasurisë së përbashkët dhe…
Ballkani nuk është thjesht një hapësirë gjeografike në hartën e Evropës. Por është një rajon me histori të trazuar, me kujtesë të rëndë kolektive, me plagë që ende nuk janë mbyllur dhe me ëndrra…
Natyrisht, janë një tufë burimesh, faktorësh, forcash… që kanë ndezur dhe mbajnë në veprim krizat, trazirat, destabilitetin, protestat… në vendet kryesore të BE-së. Të brendshme e të jashtme. Të hershme e të reja apo…
Mospranimi eventual i kërkesave për dorëheqjen e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, pas protestave të 28 dhe 29 tetorit 2026, mund të shndërrohet në një…
Dhuna familjare – dukuri shoqërore dhe rrezik kriminal Nga këndvështrimi sociologjik dhe kriminologjik, vrasjet në kuadër të dhunës familjare nuk janë raste të izoluara, por pasoja të një dukurie që kërkon parandalim, trajtim…
Është vrarë me sëpatë nga kunati i saj, edhe pse kishte pasur nga Gjykata e Pejës një urdhër mbrojtës. U vra me sëpatë në shtëpinë e saj. Dyshohet se ky krim makabër ka ndodhur edhe në praninë e…
Në një demokraci, zbatimi i ligjit nga policia nuk është përgjegjësi personale e ministrit të Drejtësisë apo e ministrit të Brendshëm, aq më pak në kuptimin që ata të ndërhyjnë në vendimet e organeve të…
Katër ditë pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, institucionet e Kosovës më në fund lëvizën. Policia pezulloi njëmbëdhjetë zyrtarë, mes tyre drejtuesin e rajonit të Pejës dhe komandantin e…
Vrasja e Arlinda Zekajt e ka tronditur Kosovën. Një grua që kishte trokitur në dyert e drejtësisë dhe kishte kërkuar mbrojtje, përfundoi viktimë e asaj prej së cilës kishte frikë. Para një tragjedie të tillë, zemërimi…
Qindra qytetarë të Kosovës dje demonstruan në mbrojtje të jetës së grave pasiqë ngjarja e fundit e sensibilizoi opinionin publik. Në vitet e fundit në Kosovë janë shtuar rastet e krimit dhe vrasjeve të grave. Për pasojë…
Sigurisht, po ndjek me vëmendje të shtuar jo vetëm humbjen e merituar, ose fundin pa lavdi të Aleksandër Vuçiç (ish-ministrit të propagandës të Millosheviçit/kasapit të Ballkanit si dhe për 14 vite Nr. 1 i Serbisë), por…
Shqipëria ka pasur profesorë të mëdhenj si Eqrem Çabej, Aleks Buda e shumë të tjerë, të cilët e ndërtuan autoritetin e tyre mbi dije të thella, kërkime shkencore dhe vepra me vlerë të qëndrueshme kombëtare. Sot,…
Zhvishe petkun e despotit, vish rason e murgut dhe IK! Pa e kthyer kokën pas, pa asnjë pendesë për zullumet e tua! Mendoje edhe një herë, me qetësi, dorëheqjen. Pastaj… IK! IK! Zhvishe petkun e sundimtarit, hiqe mantelin e pushtetit dhe…
Të mërkurën, në të njëjtën ditë, ndodhën dy gjëra që tregojnë sa larg kanë shkuar Tirana dhe Uashingtoni nga njëra-tjetra. Në Uashington, dy kongresmenë republikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, i shkruan…
Arlinda Zekaj kishte në dorë një urdhër mbrojtjeje gjashtëmujor, një vendim gjykate që i njihte të drejtën mbi shtëpinë dhe një vlerësim të prokurorit se kthimi i menjëhershëm atje mund t’i rrezikonte jetën….
Ka fraza që shqiptohen nga njerzë t[ë mëdhej, por që nuk plaken kurrë. Ka fjalë që, ndonëse të thëna vite më parë, vazhdojnë të godasin ndërgjegjen e një kombi edhe sot. E tillë është…
Bashkimi Evropian-BE është një bashkim politik dhe ekonomik i 27 shteteve evropiane që bashkëpunojnë për të garantuar paqen, sigurinë, përparimin dhe zhvillimin e bashkimit. Objektivat e tij kryesore janë -Paqja dhe stabiliteti midis…
Rasti i Arlinda Zekajt dhe dështimi i familjes, shoqërisë dhe institucioneve shtetërore për ta mbrojtur jetën e gruas. Mos pritni që një grua të vritet për ta besuar. Mos pritni një funeral për të kërkuar përgjegjësi….
Protesta e sivjetme e nisur si e bukura e dheut me emrin “Flamingo” dhe që aktualisht po udhëton në rrugë e më shumë mendje si “Protesta studentore”, edhe ky një emërtim tërheqës për shoqërinë, në vetvete…
Lajmi se Vuçiqi i humbi zgjedhjet, e ka tronditur Ramën. Ne plot 14 vite jemi mësuar vetëm të korrim fitore, i shkruan Rama, Vuçiqit. Basti ynë se cili do binte i pari, më nxori fitues. Taktika jote (që të ma punosh mua) të zgjidhesh…
Zhvillimet politike dhe protestat në Shqipëri, aktgjykimi i Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të UÇK-së, si dhe çështjet e pazbardhura nga periudha e luftës në Kosovë, janë ndër temat për të cilat ka folur Dritan…
Barazia gjinore mes djalit dhe vajzës duhet të mësohet në shtëpi dhe të përsëritet në kopsht, në shkollë dhe në fakultet. Burri shqiptar duhet të mësojë se pa dashuri, pa drejtësi dhe pa barazi, nuk ka as familje…
Me 3 shkurt 1990, në kohen kur arsimi shqip në Kosovë po përballej me një nga përiudhat më të rënda të historisë së tij, një grup arsimtarësh dhe drejtusish shkollash ndërmorren nismën historike për themelimin e…
Kur një universitet drejtohet nga një njeri që, sipas interesit të çastit, sillet si prokuror, si avokat, si gjykatës apo si ligjvënës, atëherë akademia rrezikon të shndërrohet në një aparat burokratik, ku procedura…
Urdhri i gjykatës, aktakuza dhe ndalimi nuk e shpëtuan Arlinda Zekajn. Hallkat që dështuan janë prokuroria dhe policia, por zhurma politike po drejtohet kryesisht te Ministria e Drejtësisë. Dorëheqja e një ministreje nuk ndreq zinxhirin që…
Serbia ka që nga korriku një dialog strategjik me Shtetet e Bashkuara. Kosova, aleatja më e sinqertë e Amerikës në Ballkan, e ka të pezulluar të sajin që nga shtatori i vitit 2025. Të premten e kaluar Ambasada amerikane në Prishtinë e tha…
Arlinda Zekaj është vrarë
Mosdorëheqja eventuale e ministrave do ta thellojë krizën
Vrasjet në dhunën familjare në Kosovë: Kur kërkesa për ndihmë nuk e shpëton viktimën
Tetori i Putinit apo i Trumpit…?
Fundi i autokratëve dhe populistëve në Ballkanin Perëndimor
Prof. Prend Buzhala, 75 vjet jetë dhe krijimtari në shërbim të letërsisë, kulturës dhe traditës shqiptare
Atdheu nuk është pronë, pushteti nuk është privilegj
Zgjedhjet në Serbi, si shans dhe jo si punë e kryer për Kosovën!
Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar
Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore
24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar
I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë
“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes
Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari
10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën
Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore
Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…
Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…
U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…
Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…
Jade Thirlwall u transformua në një 'gargoyle të ëndrrave tuaja' ndërsa mori një ftesë për…
Kur Zendaya promovoi filmin e saj Challengers, në të cilin luajti rolin e një tenisteje të talentuar, e cila më pas u…
