Liria nuk është privilegj, por e drejtë universale: kush ua mohon të tjerëve, nuk e meriton as për vete
Liria është një nga vlerat më të larta të qytetërimit njerëzor. Ajo nuk është një dhuratë që pushteti ua jep njerëzve sipas dëshirës, as një privilegj që mund të gëzohet vetëm nga ata që kanë autoritet, ndikim apo pushtet. Liria është një e drejtë themelore, e lidhur pazgjidhshmërisht me dinjitetin njerëzor, barazinë, drejtësinë dhe respektimin e tjetrit.
Abraham Lincoln, një nga figurat më të rëndësishme të historisë politike amerikane, shprehu një të vërtetë me përmasa universale: ata që ua mohojnë lirinë të tjerëve, nuk e meritojnë atë për veten e tyre. Kjo nuk është thjesht një thënie morale, por një parim filozofik dhe politik që vë në provë integritetin e çdo individi, institucioni dhe pushteti.
Në thelb të këtij mesazhi qëndron një kontradiktë e madhe njerëzore: të kërkosh liri për veten, ndërkohë që kufizon lirinë e të tjerëve; të kërkosh respekt, por të mos respektosh; të kërkosh drejtësi, por të ushtrosh padrejtësi; të kërkosh demokraci, por të mos tolerosh mendimin ndryshe.
Një qëndrim i tillë nuk është vetëm hipokrizi morale. Ai është mohim i vetë kuptimit të lirisë.
Liria e vërtetë fillon aty ku njeriu njeh dhe respekton lirinë e tjetrit. Askush nuk mund të pretendojë se është i lirë nëse dëshiron që të tjerët të heshtin, të nënshtrohen apo të mendojnë sipas vullnetit të tij. Liria nuk matet me hapësirën që i rezervojmë vetes, por edhe me hapësirën që u njohim të tjerëve.
Kjo e vërtetë merr një rëndësi të veçantë në shoqëritë ku pushteti personalizohet, institucionet kthehen në instrumente të interesave të ngushta dhe mendimi kritik trajtohet si kundërshti apo kërcënim. Në këto rrethana, liria mund të ekzistojë në kushtetutë, në ligje dhe në deklarata publike, por të kufizohet në praktikën e përditshme.
Demokracia është, mbi të gjitha, kulturë e respektimit të pluralizmit, e tolerimit të mendimit ndryshe, e kontrollit të pushtetit dhe e garantimit të të drejtave të çdo qytetari. Një shoqëri nuk është demokratike vetëm sepse lejon të flitet, por sepse garanton që askush të mos ndëshkohet për atë që mendon, për atë që shkruan apo për të vërtetën që kërkon të mbrojë.
Veçanërisht në universitete, liria e mendimit, e shprehjes dhe e kërkimit shkencor përbën kushtin themelor të ekzistencës së vetë universitetit. Aty ku akademiku nuk mund të shprehë lirisht mendimin e tij, ku kritika interpretohet si armiqësi, ku merita zëvendësohet nga bindja dhe ku heshtja shpërblehet më shumë se integriteti, universiteti largohet nga misioni i tij dhe rrezikon të shndërrohet në një strukturë administrative të nënshtrimit.
Një institucion që nuk toleron kritikën, nuk mund të pretendojë se kultivon mendimin e lirë. Një drejtues që kërkon bindje dhe jo përgjegjësi, nuk është garantues i lirisë akademike. Dhe një shoqëri që i detyron njerëzit të heshtin për të ruajtur interesat e tyre, nuk mund të ndërtojë një kulturë të shëndetshme demokratike.
Por liria ka edhe një dimension tjetër: përgjegjësinë. Të jesh i lirë nuk do të thotë të bësh çfarë të duash, pa marrë parasysh të drejtat e të tjerëve. Liria e individit përfundon aty ku fillon cenimi i të drejtave dhe dinjitetit të tjetrit. Prandaj, liria dhe përgjegjësia janë dy anë të së njëjtës vlerë njerëzore.
Historia na mëson se pushtetet që përpiqen të kontrollojnë mendimin, të kufizojnë fjalën dhe të eliminojnë kundërshtimin mund të krijojnë përkohësisht bindje dhe frikë, por nuk mund të ndërtojnë legjitimitet të qëndrueshëm. Frika mund të prodhojë heshtje, por kurrë respekt. Nënshtrimi mund të krijojë dukjen e stabilitetit, por jo drejtësi. Propaganda mund të mbulojë përkohësisht realitetin, por nuk mund ta zëvendësojë të vërtetën.
Prandaj, mesazhi i Lincoln-it mbetet një paralajmërim për çdo individ dhe çdo pushtet: mos kërko për vete atë që nuk je i gatshëm t'ua njohësh të tjerëve. Mos kërko respekt nëse nuk respekton. Mos kërko drejtësi nëse ushtron padrejtësi. Mos kërko liri nëse ua mohon atë të tjerëve.
Në fund të fundit, madhështia e një njeriu nuk matet me pushtetin që zotëron, por me mënyrën se si sillet me ata që nuk kanë pushtet. Madhështia e një drejtuesi nuk matet me numrin e njerëzve që i binden, por me lirinë që u garanton atyre për ta kundërshtuar. Dhe madhështia e një shoqërie nuk matet me deklaratat për demokracinë, por me mënyrën se si mbron të drejtat edhe të atyre që mendojnë ndryshe nga shumica.
Liria nuk është pronë e pushtetit, as privilegj i të fortëve. Ajo është e drejtë e çdo njeriu. Kush kërkon të jetë i lirë duke ua mohuar lirinë të tjerëve, nuk mbron lirinë: ai mbron privilegjin dhe pushtetin e vet. Dhe kjo është një nga të vërtetat që historia, herët a vonë, ua kujton të gjithëve. Sepse një shoqëri që nuk respekton lirinë e të tjerëve, përgatit kufizimin e lirisë së vet.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i kërkoi publikisht presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ta njohë pavarësinë e Kosovës. Thirrja u bë të premten, më 20 nëntor, në një opinion në gazetën ukrainase “Kyiv…
Nga Prizreni e Prishtina, në Krujë, Tiranë, Lezhë e Peshkopi, nga Shkupi, Dibra e Kërçova, deri në Gjakovë, Gjilan, Preshevë, Tuz e Ulqin, e më tej në sheshet e Evropës dhe përtej oqeanit në Amerikë, figura e Gjergj…
Në psikologjinë politike shqiptare ekziston një fenomen tejet i çuditshëm: Sa më pak guxim të ketë një politikan shqiptar për të bërë diçka të dobishme për shoqërinë, shtetin dhe atdheun, aq më…
Në varrezat e Joshanicës, në prani të familjarëve, kolegëve, miqve, përfaqësuesve institucionalë dhe qytetarëve të shumtë, iu dha lamtumira e fundit doajenit të mjekësisë kosovare, dr. Xhafer Morinës, specialist i…
Rendi botëror po kalon një transformim të thellë strategjik. Rivaliteti ndërmjet SHBA-së, Rusisë dhe Kinës po përcakton gjithnjë e më shumë drejtimin e politikës, ekonomisë dhe sigurisë ndërkombëtare. Bota po…
Ballkani i Hapur, i iniciuar nga Shqipëria, Serbia dhe Maqedonia e Veriut, në vitin 2021 synonte lehtësimin e qarkullimit të njerëzve, mallrave, kapitalit dhe shërbimeve. Megjithatë, iniciativa ngriti disa shqetësime për shkak brengës se do të…
Familja Albani i kishte rrënjët në Arbëri, dhe disa prej pjesëtarëve të saj kishin qenë bashkëluftëtarë të afërt të Gjergj Kastriotit (Skënderbeut). Pas vdekjes së Gjergj Kastriotit dhe pushtimit të…
Në çdo shoqëri, shoqatë, organizim e shtet ka rregulla dhe ligje, të cilat duhet të zbatohen. Përndryshe, ai që nuk i zbaton, largohet, nëse nuk largohet vetë. Kështu ndodh edhe me lojërat e futbollit, dhe këtë duhet ta…
Duke përcjellë rastin e Jakup Kraniqit, nuk mund të mos ndiej shqetësim dhe indinjatë për mënyrën se si po trajtohet një çështje kaq delikate njerëzore. Ky rast më shtyn të shtroj disa pyetje, jo vetëm si qytetar, por mbi…
Natën mes të enjtes dhe të premtes, ndërsa energjia elektrike ndërpritej edhe në sallën e Kuvendit, 61 deputetë votuan masat emergjente të Qeverisë për furnizimin me rrymë. Për 60 ditë, Kosova është zyrtarisht në…
Ligji që në tetor u votua me 88 vota, si përgjigje e Kuvendit ndaj dënimit të katërshes në Hagë, nuk do të hyjë në fuqi. Të enjten, më 19 nëntor, kryeministri Albin Kurti dhe ushtruesja e detyrës së kryetares së…
Universitetet shqiptare sot duhet t’i bëjnë vetes një pyetje thelbësore, a po prodhojnë dije, shkencë dhe intelektualë, apo thjesht po shtojnë numrin e njerëzve me tituj akademikë? Në disa universitete shqiptare, duket se kemi…
Sjellja politike e qeverisë së Mickoskit ndaj detyrimeve të BE-së është nënçmuese. Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, del kundër kushteve të BE-së, duke i kërkuar asaj që, me përfshirjen e…
Në Beograd ndodhen arkiva që mbajnë dy përgjigje të rëndësishme për Kosovën. E para është se ku janë varrosur njerëzit që u zhdukën gjatë luftës. E dyta është nëse komisionerja evropiane që sot…
Ligji për Dhomat e Specializuara, që Kuvendi e kishte miratuar më 6 tetor me 88 vota, nuk e kaloi provën e dytë. Vetoja e presidentes Justina Shiroka-Pula mbeti në fuqi. Pas takimit me kryeministrin Albin Kurti, ushtruesja e detyrës së kryetares së…
Zgjedhja e Aleksandar Čupićit në krye të Kuvendit Popullor të Serbisë, më 19 nëntor 2026, përfaqëson një zhvillim të rëndësishëm në konfigurimin e ri politik të vendit. Për herë të parë pas një…
Takimi i parë në histori mes presidentëve të SHBA-së, Kinës dhe Rusisë do të mbahet mend më shumë për fotografinë sesa për përmbajtjen. Pas rreth një ore e gjysmë bisedimesh pa këshilltarë në Kylin Villa…
Diktaturë do të thotë shfrytëzim i pakufishëm i fuqisë nga dikush, nga një grup individësh të veshur me pushtet shtetëror. Realisht, në Shqipëri, ky grup i fuqishëm janë politikanët, establishmenti politik i kriminalizuar…
Marta Kos, Komisionerja për Zgjerim në Parlamentin Evropian, pas skandalit me këngën me konotacione nacionaliste “Oj Kosovo, oj Kosovo”, duhet të largohet menjëherë nga ky post i lartë i BE-së. Në vlugun e angazhimeve për ta…
Sot Kuvendi i Kosovës pritet të rrëzojë vetonë e presidentes dhe ta shpallë Ligjin për Dhomat e Specializuara pikërisht në formën që vetë propozuesi i tij e pranon si të mangët. Është ligji që askush nuk e mbron…
Departamenti amerikan i Shtetit ka miratuar shitjen e mundshme të dy sistemeve raketore M142 HIMARS për Shqipërinë, në një paketë të vlerësuar në 210 milionë dollarë. Njoftimi për Kongresin mban datën 17 nëntor dhe nuk…
Katër ditë pranë familjes, pas një kohe të gjatë largësie, një takim i mbushur me lot gëzimi, mall dhe emocione të papërshkrueshme. Ka momente në jetë kur edhe fjalët më të bukura mbeten të vogla…
Deklaratat e fundit të Kremlinit tregojnë se Moska nuk synon ta kufizojë çështjen e Ukrainës vetëm në përfundimin e luftës, por kërkon edhe rishikimin e arkitekturës së sigurisë evropiane. Kjo është një…
Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, prej më shumë se një çerek shekulli, kanë mbetur të zhgënjyer dhe të frustruar nga subjektet politike, liderët dhe elita politike. Për më shumë se dy dekada, partitë tradicionale…
Kur do të shqyrtojë BE-ja “doktrinën antishqiptare” të Serbisë? Pse ia mbajnë zhagun Serbisë me këtë heshtje të vazhdueshme? Pse trumbetojnë përpara nesh dhe vetëvetes se sjelljet antishqiptare të Serbisë…
Kur një shtet i vogël kërkon njohje ndërkombëtare, ndërsa institucionet e tij më të larta politike dhe shkencore nuk e bëjnë të qartë peshën ndërkombëtare të përfaqësuesve të tyre, lind një pyetje…
Për më shumë se tri vjet, Millan Radoiçiq jetoi i lirë në Serbi, me pasaportë të sekuestruar dhe me detyrimin për t'u paraqitur në polici dy herë në muaj. Të martën, Gjykata e Lartë në Beograd urdhëroi…
Gjykata e Lartë në Beograd caktoi të martën paraburgim dhe urdhëroi shpalljen në kërkim të Millan Radoiçiqit, njeriut që ka marrë përgjegjësinë për sulmin e armatosur në Banjskë më 24 shtator 2023….
Shqiptarët në Ballkan po kalojnë një periudhë të rëndësishme të transformimeve politike, shoqërore dhe gjeopolitike. Në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe Luginën e Preshevës, qytetarët…
Republika në Shqipëri nuk është ligj e drejtësi për qytetarin, as për shtetin dhe as për publikun. Republika në Shqipëri është regjim ku fuqia, liria, arroganca, korrupsioni, paraja e tradhtia, zullumi e hajnia janë të drejta…
Gjykata e Lartë në Beograd ka caktuar masën e paraburgimit dhe ka lëshuar fletarrestim për Millan Radoiçiqin, konfirmuan për Radion Evropa e Lirë nga kjo gjykatë. Radoiçiqi, i cili kërkohet nga policia ndërkombëtare, INTERPOL,…
Të ndërtosh një shtet demokratik nuk do të thotë thjesht të rrëzosh një sistem politik, të ndryshosh flamujt, simbolet, institucionet, ligjet apo emrat e drejtuesve. Këto janë vetëm shenjat e jashtme të një transformimi….
Ka raste kur zhvillimet politike, edhe nëse ndodhin në vende të ndryshme, krijojnë një kontrast që nuk mund të kalohet në heshtje. Pikërisht kjo po ndodh sot me Kosovën. Në njërën anë, në Presidencën e…
Kryeministri, Edi Rama, është nderuar ditën e hënë në Bruksel me çmimin “CER Lord Jakobovits”. Çmimi i është akorduar nga Konferenca e Rabinëve Europianë dhe arsyetohet me kontributin e kreut të ekzekutivit të…
Në jetën politike dhe shoqërore ekziston një dallim i rëndësishëm ndërmjet përkatësisë partiake dhe angazhimit për interesin e përgjithshëm. Jo çdo njeri që dëshiron të kontribuojë për vendin duhet…
Në një intervistë për “Bota Sot”, Michael Doyle, zëdhënësi i Dhomave të Specializuara të Kosovës, ka sqaruar zhvillimet e pritshme pas aktgjykimit të shkallës së parë ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së,…
Pas më shumë se dy vjetësh pa asnjë lobist të regjistruar në Uashington, Kosova ka rikthyer një zë profesional në kryeqytetin amerikan. Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës ka lidhur kontratë njëvjeçare me…
Gjykata Speciale në Hagë e shpalli sot ish-presidentin Hashim Thaçi fajtor për tentativë të pengimit të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, për shkelje të fshehtësisë së procedurës dhe për mosbindje ndaj…
Spanja, njëra nga pesë shtetet e Bashkimit Evropian që nuk e njohin Kosovën, deklaroi të hënën në Bruksel se nuk do ta pengojë afrimin e saj me BE-në. Në të njëjtin forum, presidenca irlandeze e Këshillit të BE-së…
Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi përfaqësojnë një nga kthesat më të rëndësishme politike në historinë e saj bashkëkohore. Fitorja e Listës Studentore, e cila siguroi 140 nga 250 mandatet parlamentare,…
Më 16 nëntor 2026 nisi punimet Forumi i Dytë i Zgjerimit të Bashkimit Evropian, që organizohet nga Komisioni Evropian nën udhëheqjen e komisioneres për Zgjerim, Marta Kos. Ky Forum u zhvillua nën temën, më shumë propagandistike sesa…
Sot është caktuar mbajtja e seancës konstituive të legjislaturës së re të Parlamentit të Serbisë. Në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, të mbajtura më 25 tetor 2026, Lista Studentore në Serbi arriti të sigurojë 53,01%…
Letër publike drejtuar Komisioneres për Zgjerim të BE-së, Marta Kos E nderuar zonja Kos, Në mbrëmjen hapëse të edicionit të dytë të Forumit të Zgjerimit të Bashkimit Europian në Bruksel, më 15 nëntor 2026, në…
Korrupsioni është ryshfeti i paligjshëm i zyrtarëve me para, mallra ose shërbime me qëllim fitimin e një avantazhi.Korrupsioni (fjalë për fjalë: prishje) përdor mjete të tilla si mashtrimi, ryshfetet, kërcënimet, zhvatja,…
Qeveria e Kosovës vendosi të hënën të ndalojë blerjen, shitjen, importin dhe eksportin e energjisë elektrike me ndërmarrjet që kanë seli, kompani amë ose pronarë të lidhur me Serbinë. Vendimi është përgjigje ndaj…
Interpretimi i këngës nacionaliste serbe “Oj Kosovo, Kosovo” në hapjen e Forumit të Zgjerimit të BE-së në Bruksel i tejkalon kufijtë e një skandali kulturor, duke treguar se kjo është një çështje politike dhe e…
Më 15 nëntor 2026, në Bruksel, gjatë mbrëmjes hapëse të Forumit të Zgjerimit të Bashkimit Evropian, interpretimi instrumental i këngës “Oj Kosovo, Kosovo” krijoi një kundërthënie ndërmjet mesazhit të…
Kosova mes anonimitetit ndërkombëtar dhe inflacionit të titujve institucionalë
Nevoja dhe sfidat e një subjekti të ri politik te shqiptarët e Maqedonisë së Veriut
“Antishqiptarizmi” i Serbisë nuk zhduket pa bashkimin e kombit tonë!
Evropa përballë sfidës ruse: Siguria nuk mund të negociohet pa Evropën
Liria nuk është privilegj, por e drejtë universale: kush ua mohon të tjerëve, nuk e meriton as për vete
Zërat e integrimeve evropiane në enciklopedinë e ASHAK-ut, kontribut shkencor dhe përgjegjësi intelektuale!
Kraja, ku zëri i shkrimtarit takon kujtesën e vendlindjes
Samiti i Shenzhenit dhe rendi i ri botëror – Çfarë rrezikon Kosova dhe Ballkani?
Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar
Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore
24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar
I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë
“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes
Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari
10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën
Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore
Sot mbushen 3 vite kur u nda përgjithmonë nga familja dhe farefisi më i dashuri ynë. Në këtë ditë të…
…n’ Maje, atje ku Qielli i thot’ Tokës: Frikë mos ki, Unë jam me Ty! Ka qet’si, rrjetat nuk…
Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…
Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…
Modelja shqiptare Adrola Dushi ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj të fundit. E veshur me një bluzë elegante…
Katie Price raportohet se ka filmuar përmbajtje topless për platformën OnlyFans, ndërsa ishte e prangosur me deputeten e…
