TË FUNDIT

Kocka është ngjitur, por dora apo këmba ende nuk ju bindet: Çfarë ndodh pas heqjes së gipsit?

Dita kur hiqet gipsi pritet me padurim. Shumë njerëz befasohen kur shohin se dora nuk mbyllet në grusht ose se këmba nuk e mban trupin si dikur. Rëntgeni tregon se kocka është shëruar, por ju ende nuk ndiheni si më parë. Ja pse ndodh kjo dhe cilat besime të përhapura mund ta vonojnë rikuperimin

Blend Bytyqi, fizioterapist Active Physiotherapy – Fizioterapi në Prishtinë +383 48 570 220

Çdo dimër, me shfaqjen e akullit në trotuare, shtohen rastet e njerëzve që rrëzohen mbi pëllëmbë dhe pësojnë thyerje të kyçit të dorës. Në verë shohim më shumë thyerje të kyçit të këmbës, si pasojë e lojës së futbollit, rrëzimeve në shkallë ose një hapi të gabuar në rrugë. Te prindërit dhe gjyshërit tanë, një rrëzim brenda shtëpisë shpesh përfundon me thyerje të ijës.

Pas gipsit, ortezës ose operacionit, pyetja është zakonisht e njëjtë: “Kocka është ngjitur, pse ende nuk mund ta përdor dorën apo këmbën si më parë?”

Për mënyrën se si e ndërtojmë rehabilitimin hap pas hapi në klinikë, shihni faqen tonë për rehabilitimin pas frakturave .

Besimi i parë: “Kur hiqet gipsi, shërimi ka përfunduar”

Gipsi e mbron kockën, por njëkohësisht mban të palëvizura edhe strukturat përreth saj. Pas disa javësh, muskujt dobësohen dhe humbin masë, nyja ngurtësohet, ndërsa indet e buta humbin elasticitetin. Prandaj, shërimi i kockës dhe rikthimi i funksionit të plotë të dorës apo këmbës nuk janë e njëjta gjë.

Pas heqjes së gipsit, zakonisht vihen re:

Këto shqetësime nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se diçka ka shkuar keq. Ato shpesh janë pasojë e javëve pa lëvizje dhe zakonisht përmirësohen gradualisht, me ushtrime të përshtatshme dhe nën mbikëqyrjen e fizioterapistit.

Besimi i dytë: “Nëse më dhemb, kocka mund të thyhet përsëri”

Kjo frikë është ndër më të shpeshtat. Shumë njerëz e mbajnë dorën të mbledhur pranë trupit edhe për javë të tëra pas heqjes së gipsit, sepse besojnë se çdo lëvizje e rrezikon kockën.

Kur ortopedi ka konfirmuar se kocka është shëruar mjaftueshëm dhe ka lejuar lëvizjen, një shqetësim i lehtë gjatë ushtrimeve nuk nënkupton domosdoshmërisht rrezik. Indet që kanë qëndruar gjatë pa lëvizur mund të ndihen të tendosura dhe të shkaktojnë dhimbje të lehtë kur fillojnë të aktivizohen sërish.

Rregulli praktik është i thjeshtë: shqetësimi i lehtë që qetësohet brenda pak orësh zakonisht mund të jetë i pranueshëm, ndërsa dhimbja që shtohet nga dita në ditë kërkon rivlerësim.

Besimi i tretë: “Sa më shumë pushim, aq më mirë”

Pushimi është i nevojshëm në fillim, kur kocka sapo është thyer ose operuar. Por, pasi mjeku lejon lëvizjen, pushimi i zgjatur mund të bëhet pengesë. Muskujt dobësohen edhe më shumë, nyja ngurtësohet më tej, ndërsa ngarkesa e kontrolluar ndihmon në rikthimin gradual të funksionit dhe forcës së kockës.

Kjo nuk do të thotë se duhet të nxitoni. Sa peshë mund të mbështetni mbi këmbë dhe kur mund t'i lini patericat, e përcakton ortopedi, zakonisht pas një kontrolli klinik dhe radiografik. Brenda këtyre kufijve, fillimi i hershëm i lëvizjeve të kontrolluara mund ta lehtësojë rikuperimin.

Besimi i katërt: “Me pllakë dhe vida brenda, nyja nuk guxon të lëvizet”

Pllakat, vidat dhe gozhdët ortopedike shërbejnë për ta stabilizuar kockën dhe, në shumë raste, mundësojnë fillimin më të hershëm të lëvizjeve. Megjithatë, shumë njerëz e kuptojnë të kundërtën dhe e mbrojnë dorën apo këmbën më shumë sesa pas një gipsi të zakonshëm.

Sigurisht, në varësi të llojit të thyerjes, kirurgu mund të kufizojë përkohësisht mbajtjen e plotë të peshës ose disa lëvizje të caktuara. Këto udhëzime duhen ndjekur me përpikëri. Por vetë prania e materialeve metalike nuk është arsye për ta mbajtur nyjën të palëvizur.

Besimi i pestë: “Ngurtësia kalon vetë”

Te shumë njerëz, sidomos pas thyerjeve të thjeshta, përdorimi i përditshëm ndihmon në rikthimin gradual të një pjese të mirë të lëvizshmërisë. Por kjo nuk ndodh te të gjithë.

Kur kanë kaluar disa javë dhe nyja ende nuk lëviz si ajo në anën tjetër, kur nuk mund të mbaheni fort në autobus ose kur çaloni pa e kuptuar, vetëm pritja zakonisht nuk mjafton.

Rishikimet shkencore të Cochrane tregojnë se ende nuk është përcaktuar qartë se cila metodë rehabilitimi është më e efektshmja për secilin lloj thyerjeje. Kjo nuk do të thotë se ushtrimet nuk kanë vlerë, por se programi duhet të përshtatet sipas individit, llojit të thyerjes dhe kërkesave të jetës së përditshme.

Besimi i gjashtë: “Pas thyerjes së ijës, gjyshi nuk do të ecë më”

Thyerja e ijës te të moshuarit është një dëmtim serioz dhe nuk duhet nënvlerësuar. Megjithatë, shumë prej tyre arrijnë të ecin sërish, shpesh me ndihmën e shkopit ose të mjeteve ndihmëse për ecje, nëse mobilizohen herët dhe ushtrojnë rregullisht, sipas gjendjes së tyre shëndetësore.

Një rishikim i Cochrane i vitit 2022 gjeti se ushtrimet e përqendruara në ecje, ekuilibër dhe aktivitete të përditshme mund ta përmirësojnë lëvizshmërinë pas operacionit.

Familja ka një rol të rëndësishëm. Ndihma më e mirë nuk është t'ia bëni të moshuarit gjithçka, por ta inkurajoni të kryejë vetë ato aktivitete që i lejohen dhe ta bëni shtëpinë më të sigurt:

Rikuperimi pas një thyerjeje rrallë varet nga një teknikë e vetme. Zakonisht ndihmojnë disa hapa të thjeshtë, të zbatuar me durim dhe në përputhje me udhëzimet mjekësore:

Kur duhet kërkuar ndihmë menjëherë?

Disa shenja kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor. Kontaktoni mjekun ose drejtohuni në urgjencë nëse:

Vështirësia në frymëmarrje dhe dhimbja në kraharor kërkojnë ndihmë urgjente.

Kërkoni vlerësim mjekësor edhe nëse, disa javë pas thyerjes, ndieni djegie të fortë në dorë ose këmbë, nuk e duroni as prekjen e lehtë ose vëreni ndryshime në ngjyrën e lëkurës.

Rehabilitimi pas thyerjeve në Prishtinë

Në Active Physiotherapy, rehabilitimi pas një thyerjeje fillon me shqyrtimin e raportit të ortopedit dhe të radiografisë, e më pas me vlerësimin e lëvizshmërisë, ënjtjes dhe forcës muskulore.

Programi përgatitet sipas llojit të thyerjes, moshës dhe nevojave të përditshme të pacientit, gjithmonë duke respektuar kufizimet e përcaktuara nga mjeku.

Plani zakonisht përfshin:

Kocka e shëruar është vetëm gjysma e rrugës. Pjesa tjetër është rikthimi i lëvizjes, forcës dhe sigurisë, me durim dhe hapa të vegjël.

Active Physiotherapy – Prishtinë Rruga “Bajram Kelmendi”, nr. 248 Prapa Teatrit Kombëtar, drejt Taukbahçes +383 48 570 220

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *