Sulmi Kibernetik në Supermarketet Evropiane

Gjashtë shtete të Evropës u goditen nga një sulm kibernetik të koordinuar që solli shkatërrimin e sistemeve të ftohjes në dyqane të shumta. Miliona euro ushqime u detyruan të hidhen.

Një sulm kibernetik në sigurinë komerciale tronditi sektorin e shitjeve me pakicë në Evropë. Dhjetëra supermarkete në gjashtë shtete evropiane u preken nga një sulm që çoi në dështimin masiv të sistemeve të ftohjes, duke rezultuar në humbje ekonomike të konsiderueshme dhe ndërprerje në furnizimin e qytetarëve me produkte bazë, siç raporton CNN dhe mediat lokale të vendeve të prekura.

Sulmi përfshiu territorin e gjashtë vendeve evropiane, me përhapje të ndryshme në secilin shtet.

Në Belgjikë dhe Luksemburg , rreth 40 supermarkete të rrjetit “ Delhaize” u goditen, duke përbërë numrin më të madh të dyqaneve të prekura në një vend të vetëm.

Në Suedi , u prekën disa dyqane të rrjetave “ ICA” dhe “ Coop. Një zëdhënës i ICA-s konfirmoi se incidenti kishte prekur një numër të vogël dyqanesh ICA që operojnë jashtë rrjetit qendror të kompanisë. Gjithashtu, shtatë nga 800 dyqanet e rrjetit Coop në Suedi u prekan.

Në Irlandë , 13 supermarkete “SuperValu” u prekën nga sulmi.

Në Holandë , sistemi i ftohjes u sulmua në të paktën 17 kompani, duke përfshirë dyqane mishi dhe dyqane të vogla lëgjesh.

Në Estoni , një supermarket i rrjetit “ Selver” u prek, dhe ka raportime edhe për kompani të tjera të prekura në vend.

Në Mbretërinë e Bashkuar nuk është raportuar asnjë incident, megjithatë Qendra Kombëtare për Sigurinë Kibernetike njoftoi se po bashkëpunon me partnerë ndërkombëtarë për të kuptuar plotësisht detajet e incidentit.

Kompania belge “ Sabcobel” , prodhuesi i pajisjeve të ftohjes të prekura, konfirmoi se avulluesit e frigoriferëve u kaluan në modalitetin e shkrirjes “defrost”, duke i bërë ata të ngroheshin. Temperatura në disa ngrirës arriti deri në 50°C, gjë që shkaktoi prishjen e menjëhershme të produkteve të freskëta.

Stephan Moelans, drejtori ekzekutiv i Sabcobel-it, deklaroi se kompania kishte punuar gjatë gjithë natës dhe mëngjesit për t’i shkëputur njësitë e prekura nga rrjeti.

Ky incident nuk është i izoluar. Një sulm i ngjashëm në fillim të tetorit preki qindra supermarkete në Francë, duke treguar se autorët kanë zhvilluar një metodologji të provuar dhe e ripërdorin atë në vende të ndryshme.

Vendet e preketa raportuan dëme financiare të konsiderueshme. Një pikë Delhaize lajmëroi humbje prej 100,000 eurosh vetëm në produkte. Një menaxher tha se ky vlerësim nuk merrte parasysh as humbjet e mëtejshme që do të vinin si pasojë e mbylljes së dyqanit.

Për më tepër, në të gjithë kontinentin u detyruan të hidheshin ushqime me vlerë miliona euro. Kostot shtesë erdhën nga mbylljet e përkohshme të dyqaneve, të cilat krijuan humbje shtesë nga biznesi i humbur.

DELHAIZE – rreth 40 supermarkete në Belgjikë dhe Luksemburg u goditen. Kompania ka zënë një pozicion mbrojtës, duke theksuar nevojën për modifikime fizike, jo vetëm përditësime software.

CARREFOUR – zinxhiri francez njoftoi se incidenti kishte prekur vetëm 15 nga dyqanet e tij në Belgjikë dhe mori masa të menjëhershme për sigurinë e operacioneve.

COOP, Suedi – shtatë nga 800 dyqanet e rrjetit u prekën, por kompania njoftoi se situata aktualisht është vënë nën kontroll.

Pronari i “ SuperValu” në Irlandë, konfirmoi se një incident kibernetik kishte prekur sistemet e ftohjes, por ndikimi kufizohej në një model specifik frigoriferi.

Agjencitë kombëtare të sigurisë kibernetike të Belgjikës dhe Suedisë deklaruan se po monitorojnë intensivisht incidentin.

Qendra Kombëtare për Sigurinë Kibernetike (NCSC) njoftoi se po bashkëpunon me partnerë ndërkombëtarë dhe përfaqësues të industrisë për kuptimin e plotë të detajeve të incidentit.

Stephan Moelans theksoi një problem kritik: pajisjet kërkonin modifikime fizike, jo vetëm përditësime software. Zgjidhja më e thjeshtë është menaxhimi i frigoriferëve përmes një lidhjeje të sigurt interneti. Shumica e klientëve të Sabcobel-it kaluan në këtë mënyrë pas sulmit në Francë.

Kjo zbulon një dilemë të vështirë në industri: shumë operatorë nuk e kishin migruar sistemet e tyre tek protokollet e sigurta, duke i lënë të ekspozuar ndaj këtyre sulmeve.

Deri më tani, identiteti i autorëve mbetet i panjohur. Asnjë grup i organizuar kriminel nuk ka marrë përgjegjësinë, dhe investigimet e agjencive të sigurisë janë në vazhdim.

Ekspertët paralajmërojnë se kjo mund të jetë vetëm fillimi. Me teknologjitë që integrohen thellësisht në operacionet komerciale, sulmet e tilla mund të bëhen më të shpeshta dhe më të sofistikuara.

Migrimi i menjëhershëm tek lidhjet e sigurta për të gjitha pajisjet kritike është hapi i parë. Zbatimi i protokolleve të izolimit të rrjetit për sistemet e ftohjes duhet të vijojë, së bashku me monitorimin 24/7 të temperaturave dhe aksesit në pajisjet e lidhura. Planifikimi i urgjencës për situata të tilla është i domosdoshëm.

Sulmi i fundit kibernetik në supermarketet evropiane tregon se sulmi dixhital nuk është më një kërcënim abstrakt, por një rrezik real me pasoja të menjëhershme në ekonominë dhe jetën e përditshme të qytetarëve. Ndërsa hetimet vijojnë, industria duhet të përshpejtojë investimet në siguri para se kostot të rriten më tej. / KosovaNews/