Sa të prekshëm janë sundimit demokratik të ligjit në Kosovë

Në një raport të ri të hetojmë se sa fort janë të ankoruar mbikëqyrësit demokratikë Kosovës. Ne hartojmë dobësitë ligjore, organizative dhe financiare të nëntëmbëdhjetë mbikëqyrësve demokratikë. Edhe pse ekzistenca e shumicës së organizatave është e ankoruar ligjërisht, ne shohim një larmi të gjerë procedurash emërimi dhe shumë buxhete mbrohen vetëm pjesërisht nga ndërhyrjet politike.

Ka një numër arsyesh për ta shqyrtuar këtë. Jashtë vendit, ne shohim përpjekje të qëllimshme për të minuar kontrolle dhe balanca të tilla. Përveç kësaj, minimi mund të ndodhë në mënyrë të pavetëdijshme. Në vendin tonë, zakonet dhe praktikat joformale shpesh përcaktojnë se sa të pavarura janë organizatat. Megjithatë, politika po bëhet gjithnjë e më e paqëndrueshme dhe e fragmentuar, duke shkaktuar zvogëlimin e përvojës së deputetëve dhe ministrave të qeverisë. A është struktura e shtetit tonë kushtetues demokratik ende mjaftueshëm e fortë atëherë? Së fundmi, buxheti i qeverisë është gjithnjë e më shumë nën presion. Mungesa e burimeve financiare gjithashtu mund të çojë në erozion.

Autonomia ligjore: A është ekzistenca e organizatave e ankoruar në ligj? Këtu, ne bëjmë dallimin midis ankorimit në ligj dhe ankorimit në Kushtetutë (ose një rregullore evropiane ose traktat ndërkombëtar).Autonomia organizative: Si duken procedurat e emërimit për drejtorët e tyre? Këtu, ne shqyrtojmë kryesisht kushtet kufizuese: a duhet që Kabineti (ose Dhoma) të zgjedhë nga një listë kandidatësh të përzgjedhur nga vetë organizata? A duhet që kandidatët të përmbushin një kualifikim profesional (për shembull, të jenë gjyqtarë)?

Autonomia financiare: sa lehtë mund të rregullohet buxheti i tyre? A është një organizatë pjesë e një buxheti departamental.A ka ende zërin e vet të buxhetit, apo thjesht një linjë buxhetore. Në rastin e dytë, Kabineti mund ta shkurtojë buxhetin pa pasur nevojë për një ndryshim në ligjin përkatës të buxhetit.Ne e hartojmë këtë për çdo organizatë në një fletë faktesh. Duke vepruar kështu, synojmë të ofrojmë një pasqyrë më të gjerë të autonomisë së "mbikëqyrësve" më të rëndësishëm sesa është aktualisht në dispozicion në literaturë. Hulumtimet pasuese mund të ndërtohen mbi këtë. Në fund të fundit, matja e plotë e autonomisë është komplekse. Ne nuk i matim të gjitha format e autonomisë të përshkruara në literaturë – për shembull, "autonomia e ndërhyrjes" është gjithashtu e rëndësishme: shkalla në të cilën Kabineti mund të ndërhyjë në një organizatë, për shembull përmes sanksioneve ose shkarkimit të drejtorëve, dhe kushtet në të cilat kjo është e mundur. Më shumë tregues janë të imagjinueshëm sesa ata që kemi përdorur – dhe, sigurisht, ka më shumë kërcënime për sundimin demokratik të ligjit sesa ato të abuzimit të pushtetit nga dega ekzekutive.

Organizatat që shqyrtojmë mund të ndahen përafërsisht në tre sfera. Së pari, ne shqyrtojmë organizatat që monitorojnë ose kontrollojnë veprimet e Kabinetit,së dyti, ne diskutojmë organizatat që administrojnë drejtësi ose përqendrohen në aksesin në drejtësi. Së treti, ne përqendrohemi te organizatat që u ofrojnë informacion votuesve ose medias, ose luajnë një rol në zgjedhje.Lidhur me organizatat në sferën mbikëqyrëse, dallohen mbrojtjet e kufizuara organizative dhe financiare. Meqenëse inspektorati i drejtësisë dhe Sigurisë është nën varësinë e ministrisë së drejtësisë dhe Sigurisë, autonomia e tij financiare dhe organizative është relativisht e kufizuar. Për më tepër, procedura e emërimit për Avokatin Kombëtar të Popullit, i cili emërohet nga dhoma e përfaqësuesve, vështirë se Në sferën gjyqësore, është më gjerësisht e dukshme se gjyqësori, pavarësisht rolit të tij qendror në sundimin demokratik të ligjit, nuk ka një buxhet të veçantë. Megjithatë, janë përfshirë mbrojtje të ndryshme për çdo organizatë në sferën gjyqësore për hir të autonomisë financiare. Për më tepër, mbrojtjet në procedurën e emërimit të Këshillit të Shtetit janë relativisht të dobëta, dhe ministrat kanë ndikim relativisht të rëndësishëm në emërimet në organizatat që përqendrohen në aksesin në drejtësi. Nga të gjitha organizatat e shqyrtuara, juridike dallohet më shumë. Juristet në sferën gjyqësore, është më gjerësisht e dukshme se gjyqësori, pavarësisht rolit të tij qendror në sundimin demokratik të ligjit, nuk ka një buxhet të veçantë. Megjithatë, janë përfshirë masa të ndryshme mbrojtëse për çdo organizatë në sferën gjyqësore për hir të autonomisë financiare. Për më tepër, masat mbrojtëse në procedurën e emërimit të Këshillit të Shtetit janë relativisht të dobëta, dhe ministrat kanë ndikim relativisht të rëndësishëm në emërimet në organizatat që përqendrohen në aksesin në drejtësi. Nga të gjitha organizatat e shqyrtuara, Juridisch Loket bie më shumë në sy. Juristinuk është i garantuar ligjërisht, ministri ndikon në emërimin e bordit përmes emërimit të borditë

Në një numër rastesh, masat mbrojtëse në lidhje me emërimet dhe buxhetet janë gjithashtu të kufizuara në organizatat në sektorin e informacionit. Sundimi demokratik i ligjit nuk është një entitet statik, por një sistem që kërkon vëmendje të vazhdueshme. Konteksti në të cilin ekziston sistemi ndryshon. Kjo mund të nxisë nevojën për të rishqyrtuar strukturën e tij. Shpresojmë të ofrojmë mjete për këtë me raportin tonë.

Dëgjo Edi, pasi Zoti e shikoi videon tënde në Facebook, autorizoi Këshillin Hyjnor që nëpërmjet Lis Bukurocës, të përgjigjet në emër të tij. Ai tha: „Edi, të kam bërë të gjatë për…

O Shqipëri, tokë e ëndrrave të mëdha, e sakrificave të panumërta dhe e shpresave që brezat i kanë mbajtur gjallë edhe në ditët më të vështira. Pse duhet të të shohim përsëri të lënduar, me…

Shqipëria është më e madhe se çdo parti, më e rëndësishme se çdo mandat dhe më e çmuar se çdo pushtet! Partitë vijnë e ikin, mandatet fillojnë e mbarojnë, pushtetet ngrihen e bien, por Shqipëria dhe populli…

Arsimi është themeli mbi të cilin ndërtohet e ardhmja e një shoqërie. Cilësia e tij përcakton jo vetëm nivelin e përgatitjes profesionale të brezave të rinj, por edhe aftësinë e një shteti për të zhvilluar…

Është pritur se do na gjej kjo ditë. Unë pas shumë përpjekjesh, kalkulimeve dhe netëve pa gjumë, e dhashë dorëheqjen. Po luftoi dhe mbetem me shpresë se tash e tutje do të emërohem si kryeministër. Ti miku im ende je në…

Natën e 6 me 7 tetor, pak pas betimit, Justina Shiroka Pula u tha qytetarëve se do të jetë presidente e të gjithëve. Ishte premtimi i duhur për një presidente të zgjedhur nga një marrëveshje e kontestuar. Një javë më vonë,…

– Ah si nuk e kam një grusht të fuqishëm, / T’i bie m’u në zemër malit që s’bëzanë! Ky varg i fuqishëm nga Migjeni ynë, më erdhi ndërmend vetiu, ndërsa po ndiqja zhvillimet nga prostesta studentore e së…

Dje Tiranës iu vu flaka. Protestuesit, kryesisht studentë, duke parë se protesta e flamingove po dobësohej vazhdimisht, vendosën që të protestojnë ndryshe. Në kuptimin simbolik kryeqytetit iu vu flaka, sepse kudo që u shpërndanë…

Me 13 tetor 2026 filloi protesta e tretë e madhe studentore, pas asaj të parë të dhjetorit 1990 dhe asaj të dytës të vitit 2018. Të tria kanë si kauzë “Poshtë komunizmi”, demokracinë, “Shqipërinë etnike”,…

Edi Rama ka vetëm një mundësi të tregojë lidership. Duhet të dorëhiqet. Kombi i ndarë shqiptar, pas sulmit dinak të Speciales kundër UÇK-së dhe Kosovës, është në betejë me rëndësi dhe Edi Rama duhet…

Katedra universitare duhet të jetë tempulli i dijes, i mendimit të lirë dhe i kërkimit shkencor, jo një territor i mbyllur, i ndarë mes grupeve të interesit dhe i administruar sipas logjikës së pushtetit. Por kur interesat personale, lidhjet…

Për të kuptuar thellësinë e pengesave aktuale që bllokojnë ecjen e natyrshme europiane të Dardanisë dhe Arbërisë, është e domosdoshme të kthehemi te modeli i parë dhe më i rëndësishëm i shtetbërjes…

Për përballimin e protestave masive, më së shumti të rinisë studentore, gjatë rreth 8 orëve më 12 tetor 2026, policia e Edi Ramës- Ervin Demos- Skënder Hitajt… përdori dhunë të ngjashme si policia e Ramiz Alisë, Simon…

Propozimi financiar i Qeverisë së Kosovës, i bërë publik nga senatori Dick Durbin, e kthen idenë e një baze të përhershme amerikane në një temë konkrete diplomatike. Prishtina po i ofron Uashingtonit pikërisht atë që ai u…

Kam frikë se jemi një shoqëri me plot të meta, me përmasa patologjike, të cilat po e tronditin shtetin dhe kombin. Këto tendenca, të cilat po shfaqen kohë pas kohe dhe po shndërrohen në një katastrofë të krimit, duke u marrë…

Rusia me agresionin ndaj Ukrainës, e prishi përfundimisht ëndrrën për një Evropë pa luftë. Tash kjo ëndërr e prishur, po rrezikon që Rusia ta zgjeroj agresionin edhe ndaj EU, me pretekst se financiarisht e ushtarakisht po e ndihmojnë…

Më 12 tetor, brenda pak orësh, u dëgjuan dy qëndrime që nxorën në pah përplasjen e re mes Prishtinës dhe Brukselit. Në Luksemburg, para takimit të ministrave të Jashtëm të BE-së, komisionarja për Zgjerim, Marta Kos,…

Është vërtet e çuditshme: sapo kapin një post drejtues, disa njerëz duket sikur bëhen menjëherë profesorë! Falë postit që mbajnë, kërkojnë menjëherë titullin "profesor" dhe sillen sikur kanë…

Mbështetet në një barazpeshë të saktë institucionale,. përballë perspektivës së zgjerimit të ardhshëm i cili mund ta rrisë BE-në në më shumë se 30 shtete anëtare, Së fundmi Komisioni Evropian ka paraqitur…

Në një intervistë për “Bota sot”, deputeti shqiptar, Shaip Kamberi ka vlerësuar se bashkimi politik i shqiptarëve në Serbi dhe dorëzimi i listës së përbashkët zgjedhore synojnë forcimin e përfaqësimit të…

Sinqerisht na vjen keq për bashkëqytetarët maqedonas të cilët janë në hall të madh me identitetin e tyre kombëtar, Greqia mijëvjeçare e parahistorike territorin e Maqedonisë e njeh si pjesë gjeografike e jo identitare…

Këtë shkrim më nxiti ta shkruaj për t’i tërhequr vëmendjen, së pari, politikës shqiptare, që të marrë leksion dhe mësim se si duhet t’i shërbehet kombit dhe atdheut; të marrë mësim nga trashëgimia e…

Nuk i përkas asnjë subjekti politik dhe nuk e shoh të nevojshme që mendimet e mia të arsyetohen përmes ndonjë përkatësie partiake. Kam zgjedhur të shprehem përmes shkrimeve, analizave dhe qëndrimeve të mia, duke trajtuar…

Deklarata e zëvendëskryeministrit serb Ivica Daçiq, se “herët a vonë flamuri serb do të valojë mbi Prizren”, e bërë gjatë një tubimi elektoral në Rashkë më 7 tetor 2026, është shumë më tepër…

Tani, pasi u qartësua problemi i votimit të Ligjit për Specialen dhe çështja e zgjedhjes së Presidentes, para institucioneve të formuara, duket se ka shumë punë për t’u bërë. Dhe nëse konstatojmë se deri më tani…

Prokuroria kërkon gjashtë vjet burgim për Hashim Thaçin, të cilat të vuhen pas dënimit për krime lufte. Ajo e akuzon për përpjekje për të ndikuar te dëshmitarët. Mbrojtja kërkon pafajësi dhe pohon se bisedat në…

Fidan Jupolli mburret me veturën e tij luksoze aq zhurmshëm, saqë, po ta dëgjonin majmunët e xhunglës, do të mendonin se Tarzani sapo është kthyer nga safari me trofeun e shekullit. Sipas tij, vetura luksoze qenka fryt i punës së tij të…

Protestat janë e drejtë fundamentale e demokracisë për shprehjen e pakënaqësive dhe kërkesave legjitime, sikurse edhe ato që i organizoi për 21 ditë PAN-i dhe OVL-UÇK-ja me «degët» e tyre «Liria ka emër» dhe…

Shqiptarë, mos rrini indiferentë, sepse askujt në botë nuk i intereson më shumë se vetë shqiptarëve që Shqipëria të ndryshojë. Askush, sado mik që ta kemi, nuk i ndien aq shumë hallet, problemet dhe të drejtat tona. Prandaj,…

Ka ardhur një kohë e çuditshme, kur peshorja e vlerave është thyer, por askush nuk nxiton ta riparojë. Në njërën anë qëndron mësuesi, me vite të tëra sakrifice, me duar që kanë shfletuar libra dhe me një zë…

Natën e 6 me 7 tetor, pak minuta pas mesnatës, Kosova mori presidenten e re. Në sallën e Kuvendit, gëzimi ishte i dukshëm, por askund nuk u pa më haptas se në radhët e PDK-së. Përshëndetjet ishin të ngrohta. Mes tyre ishte edhe…

Çfarë do të ndodhte sikur akademikja dhe ekonomistja Justina Shiroka-Pula, në orët e vona të 6 tetorit 2026, ta refuzonte ofertën për t’u bërë Presidente e Republikës së Kosovës? Kjo pyetje nuk është thjesht…

Deklarata se flamuri serb do të valojë një ditë mbi Prizren rikthen në vëmendje pretendimet territoriale ndaj Kosovës dhe ngre pikëpyetje serioze për përkushtimin e Beogradit ndaj paqes dhe normalizimit të marrëdhënieve. Deklarata…

Në një intervistë ekskluzive për “Bota sot”, më 19 janar 2000, Ekrem Rexha – Komandant Drini, deklaroi se Prizreni ishte çliruar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Ai kritikoi gjithashtu…

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, shpesh mburret me frazën e tij “Kam sjellë miq për Shqipërinë”! Këtë frazë ai e përdor për të evokuar dy elementë: – Së pari, për të treguar se përmes…

Neni 8 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës përcakton qartë se: „Republika e Kosovës është shtet laik dhe neutral në çështjet e besimeve fetare.“ Megjithatë, praktika politike e viteve të fundit…

Pritej dhe paraqitej në rrjetet sociale dhe gjatë deklarimeve publike të disa “azganëve” të OVL–ve (Gucati) si dhe disave nga rradhët e deputetëve të PDK-së se nëse dënohen nga ana e Dhomave Speciale të…

“Jepuni shpresë”. Kjo është këshilla e Linda Liukas, shkrimtare finlandeze, për edukimin digjital të fëmijëve në Kosovë. Në një kohë kur teknologjia dhe zhvillimet e saj, për gjeneratat e reja, në…

Bashkimi i partive politike shqiptare nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja në një listë të përbashkët zgjedhore për zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të 25 tetorit 2026, e ka rikthyer në qendër të debatit publik një…

Pa shqiptarët nuk ka stabilitet të qëndrueshëm, demokraci funksionale dhe integrim të sigurt evropian. Historia e Maqedonisë së Veriut nuk mund të shkruhet duke i lënë shqiptarët në margjinat e vendimmarrjes, as e ardhmja e saj nuk mund…

Në Shkupin e vjetër, ku shteti nuk ndërtohet me ekonomi e rrugë, por me përralla e mitologji, kryeministri Hristijan Mickoski ka gjetur profesionin e tij të vërtetë: historian folklorik i shekullit të X-të. Është vërtet…

Marrëveshja e minutave të fundit shmangu zgjedhjet e reja, por hapi një provë tjetër për shtetin: a do të veprojnë institucionet sipas përgjegjësive kushtetuese edhe kur kjo bie ndesh me interesat e partive që i mundësuan…

Ata të katër u dënuan më 16 shtator. Katër ditë para, më 12 shtator, u bë një protestë paradhënie. Në sheshet e Prishtinës dolën qytetarët për t’u soludarizuar me Thaçin, Veselin, Krasniqin dhe Selimin,…

Vërtetë jemi dëshmitarë të hidhëruar tej mase, me sjelljet e Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, por jo për Shqipërinë dhe shqiptarët e bashkuar si komb në tanësi! Pse bëri koketime me armikun më të…

Këtu arrijmë te thelbi. Nëse duam të ndryshojmë Shqipërinë, duhet të fillojmë nga arsimi. Por jo nga fasada e arsimit. Jo nga numri i universiteteve. Jo nga numri i diplomave. Jo nga statistikat administrative. Jo nga ceremonitë. Jo nga…

Z.nj Urime për zgjedhjen tuaj në kreun e Presidencës së Republikës së Kosovës. Me rastin e zgjedhjes suaj në detyrën më të lartë dhe tejet të rëndësishme shtetërore Z.nj Presidente e kam nderin të ju…

Kombi është një fis i madh, është si një familje e madhe.Qeveria dhe politika duhet të sillen me përgjegjësi humane dhe prindërore, të jenë shërbëtorë dhe të punojnë për të mirën kombëtare,…

Andrea II Muzaka, Mbreti i Madh i Shqiptarëve (1319–1372)

Shaip Kamberi për “Bota sot”: Bashkimi shqiptar në Serbi, domosdoshmëri për mbrojtjen e të drejtave

Kombi maqedonas është krijesë e shqiptarëve ortodosë, serbëve, bullgarëve dhe grekëve

Procesi i vendimmarrjes brenda Bashkimit Evropian (BE)

Një thirrje për diasporën shqiptaro-amerikane: Shqipëria ka nevojë për zërin tonë!

Tirana në flakë, “triada bermudiane” në panik!

Duam ikjen e Ramës, por jo flakët Tiranës!

Sa të prekshëm janë sundimit demokratik të ligjit në Kosovë

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Selena Gomez ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj elegante në tapetin e kuq, gjatë organizimit të përvitshëm…

Modelja e njohur Kendall Jenner ka tërhequr vëmendjen me fotosesionin e saj të ri për brendin e të brendshmeve Intimissimi,…