Pse nuk është mirë ta shpëtosh gjithmonë një fëmijë nga situatat që shkaktojnë frikë?

Kur një fëmijë është në ankth, shumica e prindërve duan instiktivisht ta zgjidhin problemin. Nëse vajza juaj ka frikë të shkojë në një festë ditëlindjeje, mund ta lini të qëndrojë në shtëpi. Nëse djali juaj është i shqetësuar se do të harroni ta merrni nga shkolla, mund ta siguroheni se do të vini patjetër.

Por reagime të tilla, megjithëse të lindura nga dashuria, mund të përjetësojnë ankthin në planin afatgjatë dhe ta bëjnë fëmijën më të pasigurt më vonë në jetë, shkruan The Guardian .

Rrethi i përshtatjes familjare

Psikologët dhe terapistët e quajnë këtë fenomen "akomodim familjar". Këto janë situata në të cilat prindërit ndryshojnë sjelljen, rutinën ose pritjet e tyre për të ndihmuar fëmijën e tyre të shmangë ose lehtësojë ankthin.

Përshtatja mund të jetë e dukshme, por mund të jetë edhe shumë delikate. Një prind mund të përgjigjet në vend të një fëmije të turpshëm sepse e sheh sa i turpëruar është. Ata mund t'i dërgojnë një email mësueses në vend që ta inkurajojnë fëmijën të kërkojë vetë ndihmë. Ne e largojmë pasigurinë kudo që mundemi, dhe kjo shpesh funksionon, të paktën në fillim.

Fëmija ndihet i lehtësuar, dhe kështu ndihet edhe prindi. Situata e pakëndshme shmanget dhe tensioni zhduket. Megjithatë, duke vepruar kështu, fëmija humbet mundësinë për të përjetuar se mund të tolerojë shqetësimin dhe të përballojë me sukses situatat që fillimisht i duken të vështira.

Hulumtimet tregojnë se prindërit shpesh ndryshojnë sjelljen dhe rutinat e tyre familjare për t'iu përshtatur ankthit të fëmijës së tyre. Një studim me 75 prindër të fëmijëve me çrregullime ankthi zbuloi gjithashtu se nivelet më të larta të përshtatjes familjare shoqëroheshin me simptoma më të rënda ankthi.

Kjo nuk do të thotë që prindërit shkaktojnë ankth tek fëmijët e tyre, por thekson se si reagimet familjare ndaj stresit mund të bëhen pjesë e një cikli që është i vështirë për t'u thyer.

Shmangia është efektive në uljen e ankthit në afat të shkurtër. Megjithatë, fëmijët kanë nevojë për mundësinë për të zbuluar se mund të ndihen të shqetësuar dhe prapëseprapë të përballojnë. Ky dallim është thelbësor. Qëllimi nuk duhet të jetë rritja e fëmijëve që nuk ndihen kurrë të shqetësuar. Qëllimi është t'i ndihmojmë ata të mësojnë se ndjenjat e pakëndshme nuk nënkuptojnë automatikisht se janë në rrezik dhe se këto ndjenja mund të tolerohen.

Këtu hyn në lojë ankthi i vetë prindërve. Të shikosh fëmijën tënd të panikohet para shkollës ose të qajë ndërsa largohesh mund të jetë jashtëzakonisht shqetësuese. Nëse vetë je në ankth, mund ta kesh veçanërisht të vështirë të përballosh pasigurinë dhe shqetësimin e fëmijës tënd.

Kur një prind përballet me ankth të konsiderueshëm, kjo mund të ndikojë pothuajse në çdo aspekt të jetës familjare. Mëngjeset mund të bëhen një luftë për ta çuar fëmijën e tyre në shkollë, veçanërisht nëse ata kanë vështirësi në bashkëveprimin me bashkëmoshatarët e tyre. Prindi vazhdimisht parashikon se çfarë mund të shkojë keq, ka vështirësi në përqendrim në punë dhe shpesh mendon për problemet e fëmijës së tyre natën.

Edhe para se fëmija të shprehë shqetësim, prindi fillon ta ngushëllojë. Nëse fëmija po kalon një ditë të vështirë, prindi kontakton shkollën duke i ofruar zgjidhje ose i lejon fëmijës të qëndrojë në shtëpi për të shmangur situata të sikletshme me bashkëmoshatarët.

Një prind nuk është fajtor për ankthin e një fëmije. Ai është kompleks dhe ndikohet nga shumë faktorë, duke përfshirë temperamentin, gjenetikën, përvojat jetësore dhe mjedisin. Megjithatë, me kalimin e kohës, ankthi i një anëtari të familjes mund të fillojë të ndikojë në të gjithë familjen, duke krijuar një model sjelljeje që përsëritet vazhdimisht dhe e përkeqëson më tej ankthin.

Prindërit mund të bëhen një pjesë kyçe e zgjidhjes, dhe ndonjëherë kjo fillon me ndryshimin e pyetjes. Në vend të "Si mund ta bëj fëmijën tim të ndalojë së ndjeri ankth?", pyeteni veten: "Si mund ta ndihmoj fëmijën tim të mësojë të përballojë ankthin?"

Fjalori është i rëndësishëm. Në vend të "Nuk ke pse të shqetësohesh", provo: "E shoh që je i shqetësuar. Kjo është e sikletshme. Jam këtu për ty dhe e di që mund ta përballosh. Jam këtu për të të ndihmuar."

Kjo qasje mund të çojë në rezultate shumë të ndryshme. Mund të nënkuptojë ndarjen e një situate të frikshme në hapa më të vegjël në vend që ta hiqni plotësisht. Mund të nënkuptojë që fëmija juaj t'i zgjidhë gjërat vetë, të provojë diçka vetë ose të përjetojë pak pasiguri, duke e ditur se jeni aty.

Është e rëndësishme të mos i mohohet mbështetja ndaj fëmijës ose të mos i detyrohet të hyjë në situata për të cilat nuk është ende gati. Qëllimi nuk është të injorohet shqetësimi i tyre, por të tregohet mirëkuptim për atë që është e vështirë për ta, ndërkohë që në të njëjtën kohë u bëhet e ditur se mund ta përballojnë gradualisht atë dhe se mund ta kapërcejnë me sukses.

Luftimi i ankthit së bashku

Terapia njohëse-sjellore (CBT) përdoret zakonisht për ankthin tek fëmijët. Ajo i ndihmon fëmijët të identifikojnë mendimet ankthuese, të zhvillojnë aftësi përballuese dhe gradualisht të ekspozohen ndaj gjërave që kanë frikë.

Prindërit që vetë vuajnë nga ankthi duhet të dinë kur të kërkojnë ndihmë profesionale. Ne i ndikojmë fëmijët tanë më shumë nga sa e kuptojmë. Ndërsa adresojmë frikërat dhe ankthet tona, u japim fëmijëve tanë leje të bëjnë të njëjtën gjë. Kërkimi i ndihmës për veten tonë nuk është i ndarë nga ndihma ndaj fëmijës sonë; ndonjëherë është një pjesë thelbësore e procesit.

Kur një fëmijë është në ankth, mund të duket sikur problemi është vetëm i tyre. Por fëmijët jetojnë brenda sistemeve familjare që zhvillojnë modele të caktuara të reagimit ndaj stresit. Ndihma për një fëmijë në ankth ndonjëherë do të thotë të shikosh këto modele, përfshirë edhe të tuat.

Një nga mesazhet më të fuqishme që një prind mund t’i dërgojë një fëmije është: “Çfarëdo që të ndodhë, unë besoj se ti mund ta përballosh dhe unë jam këtu për të të mbështetur.”