Parajsa e pushtetit dhe ferri i popujve…

Ka një paradoks të madh në botën tonë moderne: ndërsa popuj të tërë përpiqen të mbijetojnë mes krizave ekonomike, korrupsionit dhe institucioneve të dobëta, një pjesë e elitave që kanë ushtruar pushtet mbi ta jetojnë në një realitet krejt tjetër.

Ata largohen nga vendet që dikur qeverisnin dhe shfaqen në qytetet e luksit global, ku pasuria shndërrohet në spektakël dhe ku përgjegjësia politike duket sikur zhduket bashkë me distancën gjeografike.

Në këtë kontrast brutal midis dy botëve – botës së privilegjit dhe botës së pasojave – qëndron një nga plagët më të mëdha morale të kohës sonë.

Sepse kur pushteti shndërrohet në pasuri personale dhe kur kjo pasuri gjen strehë në parajsat e luksit global, lind një pyetje që nuk mund të shmanget: a është kjo thjesht një histori suksesi ekonomik, apo një nga format më të rafinuara të padrejtësisë së epokës moderne?

Në hartën e botës moderne ekzistojnë qytete që nuk janë vetëm qendra ekonomike apo turistike. Ka vende që janë kthyer në simbole të një realiteti të ri global, ku pasuria e pakufishme dhe padrejtësia sociale bashkëjetojnë në një kontrast të thellë. Dubai është një nga këto simbole.

Në pamje të parë ai duket si një mrekulli e kohës moderne: rrokaqiej gjigantë që sfidojnë horizontin, ishuj artificialë të ndërtuar mbi det, qendra tregtare të pafundme dhe një luks që shpesh duket i pakrahasueshëm me çdo vend tjetër në botë.

Ky është një qytet që i flet imagjinatës së epokës sonë dhe që paraqitet si triumfi i kapitalit dhe i ambicies njerëzore.

Por përtej këtij shkëlqimi marramendës ekziston edhe një realitet tjetër, më pak i dukshëm, por shumë më domethënës në ndërgjegjen e shumë shoqërive.

Në imagjinatën kritike të opinionit publik, Dubai është bërë simboli i një parajse të ndërtuar jo vetëm nga investimet dhe turizmi, por edhe nga kapitalet e errëta që kanë dalë nga korrupsioni, abuzimi me pushtetin dhe grabitja e pasurive publike në shumë vende të botës.

Pikërisht për këtë arsye, në diskursin publik të shumë shoqërive ai përmendet gjithnjë e më shpesh si një “strehë e artë” për ata që kanë sunduar mbi popujt e tyre me arrogancën e pushtetit dhe që, kur ky pushtet fillon të lëkundet, kërkojnë një vend të sigurt për t’u tërhequr me pasuritë e grumbulluara.

Në planin social dhe psikologjik, ky fenomen ka pasoja shumë më të thella sesa mund të duket në sipërfaqe. Kur qytetarët e zakonshëm shohin se si njerëz që kanë ushtruar pushtet publik largohen nga vendet e tyre me pasuri marramendëse (nuk bën përjashtim Shqipëria), dhe vendosen në qytete të luksit global, krijohet një ndjenjë e thellë padrejtësie.

Sepse ndërkohë që këta individë jetojnë në rrokaqiej prej xhami dhe në vila luksoze, popujt e tyre shpesh përballen me institucione të dobëta, me ekonomi të brishta dhe me një trashëgimi korrupsioni që vazhdon të rëndojë mbi jetën e përditshme.

Ky kontrast brutal midis luksit të pakicës dhe vështirësive të shumicës krijon një krizë morale që shkon përtej politikës.

Ai prek vetë besimin e qytetarëve tek drejtësia dhe tek ideja se pushteti duhet t’i shërbejë shoqërisë, jo të shndërrohet në një mekanizëm pasurimi personal.

Në planin politik, fenomeni është një pasojë e drejtpërdrejtë e globalizimit të kapitalit. Sot paratë mund të lëvizin më shpejt se kurrë, kufijtë ekonomikë janë bërë gjithnjë e më të brishtë dhe sistemi financiar global krijon mundësi të pafundme për transferimin e pasurive.

Në këtë botë të re, elitat e korruptuara kanë shpesh më shumë mundësi për t’u mbrojtur sesa vetë shoqëritë që i kanë prodhuar ato.

Ndërsa qytetarët e zakonshëm mbeten të lidhur me realitetin e vendeve të tyre dhe me pasojat e politikave të gabuara, një pjesë e elitave mund të ndërtojë jetën e saj në enklava luksi globale, të shkëputura nga çdo përgjegjësi morale apo politike.

Kjo është arsyeja pse për shumë njerëz Dubai nuk është thjesht një qytet spektakolar, por një simbol i globalizimit të privilegjit.

Nga një perspektivë antropologjike, kjo dukuri nuk është krejtësisht e re. Në çdo epokë historike, elitat kanë kërkuar të ndërtojnë hapësira të veçanta për veten e tyre, të ndara nga realiteti i shumicës.

Në kohët e lashta ishin qytetet e fortifikuara dhe pallatet mbretërore. Në epokën feudale ishin kështjellat dhe oborret aristokratike. Në shekullin XX u shfaqën zonat ekskluzive të metropoleve të mëdha.

Sot, në epokën e globalizimit, këto hapësira janë shndërruar në qytete të tëra luksi, ku pasuria ndërtohet si një spektakël dhe ku jeta e privilegjuar zhvillohet larg tensioneve sociale që e kanë prodhuar atë pasuri.

Ndryshon arkitektura, ndryshon teknologjia, por jo gjithmonë ndryshon logjika e pushtetit.

Megjithatë, historia e njerëzimit ka treguar se asnjë sistem pabarazie nuk mbetet i padiskutuar përjetësisht. Kur kontrasti midis pasurisë së pakicës dhe vuajtjes së shumicës bëhet shumë i madh, lind një revoltë morale që shprehet në mënyra të ndryshme në diskursin publik.

Kjo revoltë nuk është vetëm një reagim emocional, por shprehje e një instinkti të vjetër shoqëror për drejtësi – një kërkesë që pushteti të mos jetë mbi ligjin dhe që pasuria të mos ndërtohet mbi rrënojat e shoqërive.

Sepse çdo qytetërim që lejon që elitat e tij të jetojnë në parajsa të ndërtuara mbi ferrin e popujve rrezikon të humbasë jo vetëm ekuilibrin social, por edhe vetë legjitimitetin moral mbi të cilin qëndron.

Në fund të fundit, debati për qytete si Dubai nuk është një debat për arkitekturën apo për turizmin luksoz. Ai është një debat për drejtësinë në një botë ku pushteti dhe pasuria mund të arratisen nga përgjegjësia.

A mund të ndërtohen parajsa të qëndrueshme mbi pabarazi të thella? A mund të ruhet një rend moral kur privilegji globalizohet, ndërsa përgjegjësia mbetet lokale?

Këto janë pyetje që nuk i përkasin vetëm një qyteti apo një vendi të vetëm, por më së shumti, i përkasin epokës sonë – një epoke që ende nuk ka vendosur nëse do të ndërtojë një botë më të drejtë, apo vetëm parajsa gjithnjë e më luksoze për një pakicë gjithnjë e më të vogël….

Flakët që përzhitën dje ndërtesat luksoze në Dubai, të shkaktuara nga sulmet e raketave të Iranit, më nxitën të bëja refleksionin tim në këtë këndvështrim….

Miratimi i deklaratës së Kuvendit të Kosovës lidhur me aktgjykimin e Gjykatës Speciale ka hapur një debat që shkon përtej fatit juridik të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Ai prek raportin ndërmjet…

E emëruar në drejtimin e AKI-së gjatë debatit Thaçi–Vuçiq për ndryshimin e kufijve, e shkarkuar nga Osmani dhe Kurti, e më pas e vendosur nga Edi Rama në krye të inteligjencës shqiptare. Ndërkohë, institucionet e…

Protestat kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale po zhvillohen nën motot “Jo në emrin tim” dhe “Liria ka emër”. Në sheshet e Prishtinës janë vendosur fotografitë e Hashim Thaçit, Kadri Veselit dhe ish-drejtuesve…

Aktgjykimi i shkallës së parë nuk është vendim kundër UÇK-së dhe as nuk i ka zbardhur vrasjet e pasluftës. Por gjetjet për shënjestrimin e kundërshtarëve politikë, përfshirë njerëz të lidhur me LDK-në…

Në politikën ndërkombëtare, një vendim gjyqësor nuk jeton vetëm në faqet e aktgjykimit. Ai hyn në tekstet e historisë, në debatet diplomatike dhe në duart e kundërshtarëve të një shteti. Prandaj pyetja nëse…

Deklaratat e ditëve të fundit nuk mund të kalojnë më si shpërthime emocionale. Kur një deputet kërkon armatosjen e qytetarëve dhe figura të tjera paralajmërojnë se “kallet Kosova e krejt shqiptaria”, publiku ka të…

Në fillim të këtij shtatori ishte në Shqipëri i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan, Donald Trump, për Partneritetet Globale, Paolo Zampolli. Ai u shfaq papritmas fillimisht në kryegjyshatën e Bektashinjve në Tiranë në…

Kushtetuta si kufi i pushtetit Në Republikën e Shqipërisë, çdo analizë mbi marrëdhënien ndërmjet parasë, krimit dhe politikës duhet të nisë nga parimi themelor kushtetues se e drejta përbën bazën dhe kufijtë e…

Sot, 28 vjet pas Prekazit, Prokuroria Speciale e Kosovës ka vendosur para drejtësisë një dosje që për dekada ka rënduar mbi kujtesën e Kosovës. Aktakuza është ngritur në mungesë ndaj 35 personave, të cilët akuzohen…

Distancimi nga Baton Haxhiu, Berat Buzhala dhe nga përpjekjet për ta orientuar LDK-në drejt një blloku me PDK-në mund të shënojë fillimin e një kthese. Por deklaratat duhet të pasohen me veprime politike. Intervista e fundit e Lumir Abdixhikut…

Aktakuza e Prokurorisë Speciale ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh nuk hap vetëm një çështje penale ndaj një individi. Ajo ngre një pyetje shumë më të madhe: a kemi të bëjmë me një përpjekje të…

Hyrje 58 jetë të humbura në vetëm shtatë muaj në aksidente rrugore në Kosovë nuk janë thjesht një statistikë. Pas çdo numri qëndron një familje e tronditur, fëmijë që mbeten pa prindër, prindër…

Beteja për Presidentin e Kosovës mund të mos jetë vetëm garë për një emër apo një post. Pas saj po afrohet një ndryshim i madh institucional: në gusht të vitit 2027 përfundojnë mandatet e pesë gjyqtarëve të…

Ky hulumtim shkencor është hartuar mbi bazën e dokumentacionit të ruajtur në Österreichisches Staatsarchiv (ÖStA) në Vienë, posaçërisht në Haus-, Hof- und Staatsarchiv (HHStA), Politisches Archiv (PA), si dhe, për kufirin…

Më 7–8 korrik 2026, Ankara do të jetë mikpritëse e Samitit të 36-të të NATO-s, ku liderët e vendeve anëtare do të diskutojnë sfidat më të rëndësishme të sigurisë euroatlantike dhe prioritetet strategjike…

1.Ballkani në prag të një rikonfigurimi të ri ekonomik dhe strategjik Ballkani Perëndimor po hyn në një fazë të re të rivalitetit ekonomik dhe gjeostrategjik, ku infrastruktura e transportit nuk përfaqëson më vetëm një…

Dosja përfundimtare e Prokurorisë në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit nuk është vendim gjykate dhe nuk përbën në vetvete dëshmi të fajësisë. Ajo është…

Luftërat e shekullit XXI po dëshmojnë se konceptet tradicionale të fuqisë ushtarake po ndryshojnë me ritme të jashtëzakonshme. Në të kaluarën, epërsia në fushëbetejë matej me numrin e tankeve, avionëve luftarakë,…

Historia e një vajze të re nga Drenica që përballë kohëve të rënda dhe mungesës së lirisë la pas ëndrrat e saj për t’u bërë pjesë e luftës për Kosovën. Historia e saj mbetet dëshmi…

Incidenti i fundit në Rumani, ku një dron i lidhur me operacionet ushtarake ruse goditi një ndërtesë banimi në territorin e një shteti anëtar të NATO-s, paraqet një nga momentet më serioze të sigurisë euroatlantike që nga fillimi…

Partitë jo-parlamentare luajnë një rol të rëndësishëm, edhe pse të kufizuar, në zhvillimin e demokracisë. Ka kohë që në viset e banuara me shqiptarë në Ballkan, për shkak të vështirësive për kalimin…

Sot mbushen 53 vite kur u zhvillua Revolta e famshme antikomuniste e Spaçit me 21 maj 1973 , të burgosurit politikë, të dërmuar nga punët e rënda , kushtet e këqija, ushqimi i mangët, dhuna fizike, psikologjike dhe shkatrimi i orientuar e i komanduar i…

Nëse lufta shpërthen në Evropë brenda 3 viteve të ardhshme, armiku më i madh i NATO-s nuk do të jenë vetëm raketat ruse. Do të jetë burokracia evropiane. Imagjinoni këtë skenar: Një kolonë tankesh që niset nga…

Konflikti diplomatik SHBA – EU së pari filloi me me tarifat doganore, u zgjerua me NATON dhe financimin e saj, kurse ky konflikt tash u zgjerua dhe po merr dimension të ri, me sulmin amerikan ndaj Iranit. Konfliktit i parapriu kërkesa e presidentit Trump, në angazhimin e…

Bisedimet për paqe apo armëpushim ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit dështojnë jo për mungesë diplomacie, por për mungesë vullneti real politik. Ato nuk janë negociata për paqe të qëndrueshme, por…

Në diskursin politik, ajo që nuk thuhet është shpesh po aq e rëndësishme sa ajo që thuhet. Intervista e ish-presidentit Hashim Thaçi nga Haga, për gazetën gjermane "Frankurter Allgemeine Zeitung", paraqet një rast studimor të…

Nga fillimi i invazionit rus, më 24 shkurt 2022 ndaj Ukrainës e deri në fund të vitit 2025, në Serbi janë regjistruar afërsisht 100 mijë rusë të ardhur. Shumica e tyre janë larguar nga represaljet, dhuna dhe për të mos u rekrutuar,…

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), e themeluar në vitin 1949, përfaqëson aleancën më të fuqishme politico-ushtarake në historinë moderne, e ndërtuar mbi parimin themelor të mbrojtjes kolektive dhe solidaritetit…

Pa “harruar” tendencën subjektiviste, hershëm e qartësisht ca proedramiste dhe me dozë “jugosllavizmi” të komisioneres Europiane për Zgjerim, Marta Kos si dhe debatin më 20 prill në Parlamentin Europian për përfoljet rreth…

Për ata që nuk i njohin, po sqaroj fillimisht se termat “vogjëli” (vegjëli) dhe “pari”, të përdorura në krye, janë terma të huazuara nga e Drejta Kanunore Shqiptare. Pari nënkupton klasën drejtuese, kurse Vogjëli…

Nga Isuf Bajraktari – analizë Ky shkrim argumenton se, në shumë vende të Ballkanit, emocionaliteti politik ka zëvendësuar debatin e arsyetuar, duke dobësuar kulturën e dialogut dhe cilësinë e vendimmarrjes. Duke shqyrtuar faktorët…

Sigurisht, po e ndjek me vëmendje të shtuar dinamikën e luftës në Iran, ngjarje që vijon të mbetet në “top lajmet” të Kancelarive dhe Institucioneve të Sigurisë. Në pamundësi për përgjigje të dedikuar ndaj…

Kur flitet për degradimin shpirtëror të individit, preket njëra nga temat më të rëndësishme të qenies njerëzore. Degradimi shpirtëror është një proces, në të cilin individi humbet ata orientues themelorë dhe…

Një fotografi nga një takim jo shumë i sqaruar publikisht po rikthehet sërish në qarkullim dhe po ngre pyetje të reja për zhvillimet politike që pasuan në Kosovë. Në këtë fotografi shihen disa nga figurat që kanë rol…

Debati për zgjedhjen e presidentit të Kosovës po hyn në orët vendimtare, ndërsa afati kushtetues po përfundon. Në këtë moment kritik, një analizë e publikuar nga këshilltari i kryeministrit Albin Kurti, Jeton Zulfaj, në rrjetet…

Kanalet më të fuqishme televizive të globit, së bashku me agjencitë e shumta të lajmeve nga e gjithë bota, vazhdojnë të transmetojnë pamje tronditëse ose shokuese nga Lindja e Mesme, ku gjuajtësit ose bombarduesit amerikanë dhe…

Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme sinjalizojnë një fazë të re dhe tejet të rrezikshme të konfrontimit ndërmjet Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Iranit. Një sulm i drejtpërdrejtë amerikan ndaj objektivave iraniane –…

Hajdutët kadastralë janë individë ose grupe të organizuara që kryejnë mashtrim duke ndryshuar, falsifikuar ose manipuluar në mënyrë të paligjshme të dhënat publike të tokës (kadastrat) për të vjedhur pronën,…

Në kohën kur vëmendja globale dominohet nga demonstrimet klasike të fuqisë ushtarake – aeroplanmbajtëse, sisteme raketore dhe deklarata ultimative politike – një dimension tjetër, shumë më i heshtur por potencialisht më vendimtar,…

I. Nga miti i dijes tek realiteti i analfabetizmit funksional Një nga paradokset më të mëdha të shoqërive shqiptare gjatë shekullit XX është kontrasti midis retorikës së lavdërimit të arsimit dhe realitetit të prodhimit…

Konferenca e 62-të e Sigurisë, që u zhvillua fundjavën e kaluar në Mynih, Gjermani, jo vetëm u ndoq me interes të shtuar, por dhe vijon të mbetet në “top të lajmeve” si dhe analizave për kancelaritë, institutet dhe…

"Makineria" e Putinit që aktualisht po e gllabëron vetveten: Kjo është teza e një eksperteje të Rusisë, në konferencën e sigurisë. Shpjegimi i saj është i thjeshtë. Lufta në Ukrainë është, sigurisht,…

​Për të kuptuar dinamikat e sotme globale dhe takimet e nivelit të lartë që po tronditin arkitekturën e sigurisë, duhet fillimisht të spjegohen dy konceptet shtyllë të gjeopolitikës mbi të cilat ndërtohen strategjitë e fuqive…

Ky shqyrtim analitik trajton degradimin sistematik të përfaqësimit autentik politik të shqiptarëve në Luginën e Preshevës, përmes studimit të rastit të subjektit politik të njohur si Alternativa për Ndryshim (APN). Argumenti…

Duke iu referuar veprave, ideve dhe teorive të njohura shkencore ose politologjike të Prof. Dr. Jovan Miriç, Prof. Dr. Zvonko Lerotiç, Prof. Dr. Eduard Kale, Prof. Dr. Ante Pazhanin, Prof. Dr. Livia Kardum, Prof. Dr. Tomislav Jantol, akademik Vlatko Mileta dhe…

Debat i paparë për vrasjet e 21 janarit 2011! Preç Zogaj thotë se ato vrasje “u bënë me paramendim”! Lorenc Vangjeli shton më pas dhe bën Kasandrën: “Atë ditë mund të ishin vrarë dhjetëra e qindra,…

Sot, sistemi ndërkombëtar i sigurisë po përballet me një nga momentet më kritike që nga përfundimi i Luftës së Ftohtë. Vlerësimet strategjike të trajtuara edhe në sgumë emisione si dhe në emisionin“360”…

Deklarata e Kuvendit për Specialen: Çfarë ndryshojnë 99 vota dhe çfarë mbetet në duart e drejtësisë?

Çfarë ndodh më 6 tetor: presidenti apo zgjedhje të reja?

Von der Leyen në Kosovë: A mund të ndahet drejtësia për krimet e luftës nga historia e UÇK-së?

Hamza, Thaçi dhe paradoksi i PDK-së: simbol po, rival jo?

Nga Ukraina në Lindjen e Mesme – bota përballë një rendi të ri sigurie-pasigurie

Kush bën keq në heshtje paguan me .. Skandal

Kur shoqëria humb kufirin mes publikes dhe privates

Albin Kurti është vazhdim i projektit kombëtar

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Aktorja britanike Hannah Waddingham tërhoqi vëmendjen me paraqitjen e saj në Javën e Modës në Paris, ku mori pjesë…

Modelja dhe aktorja amerikane Brooks Nader tërhoqi vëmendjen me paraqitjen e saj në Javën e Modës në Paris, ku mori…