Paga minimale në Maqedoninë e Veriut: Ja kur pritet rritja e radhës dhe sa mund të përfitojnë punëtorët
Punëtorët në Maqedoninë e Veriut që marrin pagë minimale duhet ta presin harmonizimin e radhës ligjor në mars të vitit 2027. Sipas mekanizmit aktual ligjor, paga e re përcaktohet në bazë të treguesve ekonomikë të vitit paraprak, ndërsa shuma e rritur pritet të paguhet në prill, së bashku me pagën e muajit mars.
Aktualisht, paga minimale neto në vend është 26.046 denarë, ndërsa paga minimale bruto arrin në 38.507 denarë. Harmonizimi i fundit, i realizuar në mars të vitit 2026, solli rritje prej 1.667 denarësh në pagën neto.
Sa do të jetë rritja e re në vitin 2027, do të varet nga të dhënat ekonomike që do të përfshihen në përllogaritjen ligjore.
Si do të përllogaritet paga e re minimale?
Ligji parasheh harmonizim vjetor të pagës minimale, duke u bazuar në dy tregues kryesorë ekonomikë: rritjen e pagës mesatare neto dhe rritjen e shpenzimeve të jetesës.
Secili prej këtyre treguesve përfaqëson 50 për qind të përllogaritjes. Gjithashtu, paga minimale nuk mund të jetë më e ulët se 57 për qind e pagës mesatare neto për vitin paraprak.
Kjo do të thotë se shuma konkrete e pagës minimale për marsin e vitit 2027 nuk mund të përcaktohet ende. Për këtë nevojiten të dhënat përkatëse statistikore vjetore dhe publikimi zyrtar i shumës së harmonizuar.
A mund të rritet paga minimale edhe më shumë?
Çështja e rritjes së pagës minimale vazhdon të jetë pjesë e debatit publik dhe politik në vend.
Në Kuvend janë dorëzuar propozime për rritjen e pagës minimale në 36.960 denarë, përkatësisht rreth 600 euro. Megjithatë, kjo shumë e propozuar nuk përbën detyrim të ri ligjor dhe nuk nënkupton se rritja do të realizohet automatikisht.
Duhet bërë dallimi ndërmjet harmonizimit të rregullt në muajin mars dhe një rritjeje shtesë. Harmonizimi i parë përcaktohet nga mekanizmi aktual ligjor, ndërsa për një rritje më të madhe do të nevojiteshin ndryshime përkatëse ligjore ose vendime të tjera të miratuara zyrtarisht.
Pagë më e lartë, por çfarë ndodh me çmimet?
Për punëtorët, rritja e pagës ka rëndësi reale ekonomike vetëm nëse ndikon në përmirësimin e fuqisë blerëse.
Nëse shpenzimet për ushqim, banim, energji elektrike dhe nevoja të tjera bazë rriten më shpejt se të ardhurat, një pjesë e efektit pozitiv të rritjes së pagës mund të zbehet.
Nga ana tjetër, punëdhënësit duhet të planifikojnë me kohë mjetet financiare për paga dhe kontribute. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për kompanitë e vogla dhe sektorët ku shpenzimet për punonjësit përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të kostove të përgjithshme.
Prandaj, rritja e ardhshme e pagës minimale do të ketë rëndësi si për standardin jetësor të qytetarëve, ashtu edhe për planifikimin financiar të bizneseve.
Ajo që dihet deri më tani është afati ligjor për harmonizimin e radhës – marsi i vitit 2027, ndërsa paga e re pritet të paguhet në prill. Shuma e saktë do të bëhet e ditur pas përllogaritjes dhe publikimit zyrtar.
