Kur burokratët uzurpojnë universitetin dhe shkenca vihet në pranga

Kur një universitet drejtohet nga një njeri që, sipas interesit të çastit, sillet si prokuror, si avokat, si gjykatës apo si ligjvënës, atëherë akademia rrezikon të shndërrohet në një aparat burokratik, ku procedura mbizotëron mbi shkencën dhe pushteti personal mbi meritën akademike.

Kur drejtuesi e njeh nga afër administratën, avokatinë dhe mekanizmat e drejtësisë, sepse i ka ushtruar këto profesione në periudha të ndryshme, rreziku nuk qëndron te njohja e tyre, por te përdorimi selektiv i këtyre përvojave për të interpretuar rregullat sipas interesit, për të marrë role që u përkasin institucioneve të tjera dhe për ta kthyer çdo çështje administrative në një proces të pafund shkresash, kundërshtish dhe justifikimesh.

Prandaj, për një çështje të thjeshtë administrative, qarkullojnë dhjetëra shkresa nga njëra zyrë në tjetrën, ndërsa përgjegjësia humbet në labirintin e procedurave.

Prandaj, katedrat dhe departamentet, që duhet të jenë zemra e mendimit shkencor, konsumojnë kohën dhe energjinë duke interpretuar ligje, vendime, nene dhe udhëzime, në vend që të diskutojnë për kërkimin shkencor, cilësinë e mësimdhënies, zhvillimin e disiplinave akademike dhe formimin e brezave të rinj.

Prandaj, në disa mjedise universitare, zyrtarët e administratës fitojnë më shumë peshë në vendimmarrje sesa profesorët që kanë kaluar jetën në auditorë, kanë shkruar libra, kanë botuar artikuj shkencorë dhe kanë kontribuar në formimin e brezave të studentëve.

Kështu përmbyset hierarkia e vlerave: profesori duhet t'i nënshtrohet burokratit, shkenca duhet t'i nënshtrohet procedurës dhe merita duhet të kërkojë leje nga pushteti administrativ.

Dhe universiteti, në vend që të jetë një hapësirë e debatit të lirë, e mendimit kritik dhe e krijimtarisë shkencore, rrezikon të kthehet në një institucion ku energjia harxhohet për të zbatuar vullnetin e drejtuesve, për të kënaqur të preferuarit e tyre dhe për të penguar ata që nuk pranojnë të nënshtrohen.

Nostalgjia për kohën e Enver Hoxhës nuk është zgjidhje dhe as krahasimi me atë periudhë nuk duhet idealizuar. Por është paradoksale që sot, në një sistem që pretendon se mbështetet te demokracia, liria akademike dhe meritokracia, të përballemi me praktika që e largojnë universitetin nga misioni i tij themelor.

Universitetet nuk kanë nevojë për rikthimin e autoritarizmit të së kaluarës. Kanë nevojë për rikthimin e autoritetit të dijes, dinjitetit të profesorit, pavarësisë së mendimit shkencor dhe përgjegjshmërisë institucionale.

Në një universitet të shëndetshëm, administrata ekziston për t'i shërbyer misionit akademik, jo për ta sunduar atë. Ligjet dhe rregulloret janë instrumente për të garantuar drejtësinë dhe funksionimin e institucionit, jo mjete për të bllokuar individët e padëshiruar apo për të favorizuar të preferuarit.

Një rektor nuk është prokuror i profesorëve, avokat i interesave të veta, gjykatës i fatit të kolegëve dhe ligjvënës që i përshtat rregullat sipas nevojës. Ai është drejtues i një institucioni akademik, i detyruar të respektojë ligjin, procedurat, autonominë universitare dhe dinjitetin e çdo anëtari të komunitetit akademik.

Universiteti nuk është pronë e rektorit, as zyrë personale e askujt. Është institucion i dijes, i shoqërisë dhe i brezave që vijnë.

Kur burokracia bëhet më e rëndësishme se shkenca, kur bindja shpërblehet më shumë se merita dhe kur procedurat përdoren për të penguar në vend që të zgjidhin, atëherë problemi nuk është më thjesht administrativ. Është një krizë e drejtimit, e kulturës institucionale dhe e vetë misionit të universitetit.

Një universitet nuk matet me numrin e shkresave që prodhon, por me dijen që krijon; jo me bindjen që imponon, por me mendimin kritik që kultivon; jo me pushtetin që përqendron, por me lirinë akademike që garanton.

Dhe kur profesori detyrohet të luftojë me zyrat për të mbrojtur dinjitetin e tij, në vend që të merret me shkencën, humbësi i vërtetë nuk është vetëm profesori. Është universiteti, është studenti dhe është e ardhmja e vendit.

Sepse universitetin mund ta mbushësh me zyra, rregullore dhe shkresa, por nuk mund ta bësh të madh pa shkencëtarë të lirë dhe pa drejtues që e kuptojnë se pushteti i tyre ka kuptim vetëm kur i shërben dijes.

Ka njerëz që hyjnë në politikë për t’i shërbyer atdheut. Ka të tjerë që hyjnë në atdhe për t’i shërbyer vetvetes. Të parët e shohin pushtetin si përgjegjësi; të dytët si mundësi…

Lista Studentore do ta vazhdojë dialogun me Kosovën, të zhvilluar gjatë qeverisjes së mëparshme. Kjo nënkupton edhe zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë, të…

Bota Sot shkroi se pas humbjes së Aleksandar Vuçiqit, Lista Serbe në Kosovë mbeti pa patron. Por Vuçiqi nuk humbi vetëm aleatin e tij në veri të Kosovës. Ai humbi edhe zërin e partnerit më të afërt që kishte në…

Historiografia e një kombi nuk shkruhet vetëm me bojën e dokumenteve zyrtare apo me gjakun e fushëbetejave; ajo frymëzohet dhe merr jetë mbi të gjitha në shpirtin e miteve dhe legjendave që trashëgohen brez pas brezi. Këto rrëfime…

Për më shumë se një dekadë, në veriun e Kosovës politika e serbëve është bërë nga Beogradi. Lista Serbe nuk ka qenë thjesht një parti e komunitetit serb. Ka qenë dega e Partisë Përparimtare Serbe të Aleksandar…

A i duhet Shqipërisë një frymë e re? I dashur lexues, Kur një shoqëri përfshihet nga tensionet politike, protestat dhe pakënaqësitë qytetare, pyetja kryesore nuk duhet të jetë vetëm kush ka të drejtë në…

Ndryshimet politike në Serbi dhe pjesëmarrja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës në zgjedhjet parlamentare e rikthejnë në vëmendje një çështje që nuk mund të trajtohet vetëm përmes numrave të…

Pa njohjen e së kaluarës, pa drejtësi për viktimat dhe pa normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, pajtimi i qëndrueshëm në Ballkan mbetet një sfidë e madhe. Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi kanë…

Në cilësinë e përfaqësuesit të shoqërisë civile, e konsideroj të nevojshëm hapjen e një debati të gjerë publik mbi dorëheqjen e qeverisë Rama dhe mundësinë e një zgjidhjeje institucionale që garanton…

Dëmi më i madh që Edi Rama i ka shkaktuar shoqërisë shqiptare nuk matet vetëm me problemet ekonomike, korrupsionin apo dobësimin e institucioneve. Ai qëndron edhe në deformimin e sistemit të vlerave, në përmbysjen e hierarkisë së…

Të dielën mbrëma, ndërsa në Beograd festohej rënia e Aleksandar Vuçiqit, disa qindra të rinj qëndronin sërish para Kryeministrisë në Tiranë, duke kërkuar dorëheqjen e Edi Ramës. Të hënën, në…

Të dielën, 25 tetor, Serbia bëri atë që shumëkush në rajon e mendonte të pamundur: e largoi nga pushteti Aleksandar Vuçiqin përmes kutisë së votimit. Sipas rezultateve paraprake, Lista Studentore mori rreth 52.5 për qind të…

Të dielën në mbrëmje, Aleksandar Vuçiqi bëri atë që shumëkush në Prishtinë nuk e besonte: pranoi humbjen. Sipas projeksioneve të para, Lista Studentore merr rreth 52 për qind të votave dhe shumicën në Kuvendin e…

Në Hungari, pas 16 vitesh pushteti të pandërprerë, Orban humbi zgjedhjet. Në Serbi, pas më shumë se një dekade kontrolli pothuajse absolut, Vuçiçi pranoi mbrëmjen e së dielës humbjen ngase Lista e Studentëve kishte fituar…

Në orën 20 të mbrëmjes së djeshme në Serbi u mbyllën qendrat e votimit dhe ish-presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiq, njoftoi paraprakisht se diku nga ora 11.00 e asaj mbrëmjeje do të komunikonte fitoren e partisë së tij…

Në dy shkrimet e mia paraprake, kam bërë një analizë më të detajuar lidhur me ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për Dhomat e Specializuara, kurse tani do të përmendi një arsye komplementare se, a do të mund të zbatohet ky ligj,…

Dje në Serbi, fituesi i madh i zgjedhjeve parlamentare ishte lëvizja opozitare studentore, e njohur si “Lista e Studentëve”. Ajo e mundi kampin politik radikal-nacionaliste të Aleksandar Vuçiçit, i cili në pushtet është që nga viti…

Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi, me humbjen e kampit të Aleksandar Vuçiqit dhe fitoren e listës së udhëhequr nga studentët sipas rezultateve paraprake, hapin një kapitull të ri politik për Beogradin. Ky zhvillim nuk…

Në Ballkanin Perëndimor, ku demokracia, sundimi i ligjit dhe integrimi evropian vazhdojnë të përballen me sfida të rëndësishme, debati mbi përqendrimin e pushtetit dhe tiparet autoritare të udhëheqjes politike mbetet thelbësor. Në…

Fitorja e aleancës studentore në Serbi më 25 tetor 2026 ishte një dëshmi e re se serbët e grekët, përgjithësisht popujt e tjerë, kanë patriotizëm e nacionalizëm me zemra, bindje, vepra, vota…! Ndërsa tek ne, shumica e popullit…

Humbja e partisë së Aleksandër Vuçiqit në Serbi pas 14 vitesh në pushtet, është e mirëseardhur. Nuk do të thotë se pritet shumë ndoshta edhe nga Lista Studentore, por kjo mbetet të shihet. Mendja më thotë se duhet të…

Sa herë që Austria feston Ditën e saj Kombëtare, më vjen ndërmend Princi Eugen, ai që e mbrojti këtë vend të bukur dhe vetë civilizimin europian. Ashtu siç bëri më parë Gjergj Kastrioti, "Athleta Christi",…

Me qeverisjen dhe udhëheqjen e tanishme, Kosova nuk mund të integrohet në Bashkimin Europian dhe as të anëtarësohet në NATO. Kjo ndodh sepse, me njerëz që trurin e tyre e kanë të lidhur me ideologjinë islamike dhe shohin ëndrra…

Rënia e Aleksandar Vuçiqit pas 14 vjetësh në pushtet u prit me lehtësim në shumë kryeqytete të rajonit. Por për shqiptarët – si për ata të Luginës së Preshevës, ashtu edhe për Kosovën – pyetja nuk…

Serbia hyri natën e së dielës në një epokë të re politike. Pas 14 vjetësh pushtet të pandërprerë të Partisë Përparimtare Serbe (SNS), Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, duke ia…

Më 24 tetor, dita e dymbëdhjetë e protestës studentore në Tiranë u mbyll me 23 persona që kërkuan ndihmë mjekësore: trembëdhjetë protestues, gjashtë policë, tre gazetarë dhe një deputet. Një i ri u operua…

Humbja e atdhetarit Osman Osmani, birit të Kosovës dhe të kombit shqiptar, nga Morina e Gjakovës, është e thellë dhe e dhimbshme, veçanërisht për ata prej nesh që patën fatin ta njihnin personalisht, të punonin me të dhe ta…

Një ditë para se të përballej me votuesit e vet, Aleksandar Vuçiqi gjeti kohë të mbronte Edi Ramën nga protestuesit në Tiranë. Kjo nuk ishte rastësi. Për më shumë se një dekadë, kryeministri shqiptar dhe lideri serb…

Në kuadrin e operacionit të OKB-së “Alba”, Turqia kishte dislokuar në Zall-Herr, Shqipëri, 900 trupa. Zonat e veprimit ishin në mbrojtje të aeroportit të Rinasit, të zonës perëndimore të Tiranës dhe të aksit rrugor…

Edi Rama, pushteti nuk është pronë private dhe Shqipëria nuk është pronë e askujt. Karriget e pushtetit mund të duken të përjetshme për ata që janë ulur gjatë në to, por historia ka treguar se asnjë pushtet nuk…

Të shtunën, Tirana përjetoi ditën më të rëndë të protestave që nga mesi i tetorit. Ministria e Shëndetësisë raportoi 13 të lënduar: protestues, disa prej tyre me dëmtime në sy, policë, dy gazetarë dhe…

Sot, Erjon Vishkulli është fytyra e vërtetë kurajoze dhe frymëzuese e djalërisë shqiptare, që nuk pranon të heshtë edhe kur përballet me jetën nga një rregjim autokrat, represiv dhe gjakatar, si kjo e një sundimtari patologjik,…

Revolta masive dhe protestat studentore kanë treguar se zgjedhjet parlamentare të së dielës mund të jenë vendimtare për të ardhmen e Serbisë. Sipas analistëve serbë, ekziston një forcë e re politike, e përfaqësuar nga…

Serbia voton nesër, më 25 tetor, në zgjedhje të parakohshme parlamentare që mund ta trondisin pushtetin katërmbëdhjetëvjeçar të Aleksandar Vuçiqit. Për herë të parë pas shumë vitesh, rezultati nuk dihet…

Edhe Josip Broz Tito, një nga udhëheqësit më të njohur komunistë të shekullit XX, e kuptonte rëndësinë e rinisë dhe rolin e saj për të ardhmen e ish RSFJ-së. Ky gjatë protestave studentore të vitit 1968, e pati pranuar…

1. Hyrje Historia e albanologjisë evropiane dëshmon se zhvillimi i studimeve shqiptare është ndërtuar në një dialog të vazhdueshëm ndërmjet studiuesve shqiptarë dhe atyre të huaj. Nga Johann Georg von Hahn, Gustav Meyer dhe Norbert Jokl…

Universiteti i Tiranës, i themeluar më 1957, ka një histori të rëndësishme në zhvillimin e arsimit dhe të shkencës shqiptare. Për shumë dekada, ai ka formuar specialistë, studiues dhe personalitete që kanë kontribuar në…

Ka pamje që të tronditin, skena që të lëndojnë shpirtërisht dhe momente që të bëjnë të pyesësh me dhimbje: Ku po shkon Shqipëria dhe çfarë të ardhmeje po ndërtojmë për brezat që…

1. Operacioni „Veles”: Manovra nëntokësore prapa pozicioneve ruse Sipas një njoftimi të Korpusit të Dytë të Gardës Kombëtare të Ukrainës, të njohur si „Khartia”, ushtarët ukrainas kanë përshkuar…

Marrëveshja e arritur në Prishtinë, më 29 shtator 2026, ndërmjet tetë partive politike shqiptare për krijimin e një liste të përbashkët zgjedhore për zgjedhjet parlamentare të Serbisë, që mbahen më 25 tetor,…

Në fotografinë zyrtare të samitit në Budvë të Malit të Zi, liderët e rajonit qëndrojnë krah për krah përpara flamujve të vendeve të tyre. Në rreshtin e parë është edhe kryeministri i Republikës së…

Lidhjet me diasporën, turizmi dhe zhvillimi i aviacionit i japin peshë strategjike një transportuesi të Kosovës. Menaxhimi profesional dhe financimi i qëndrueshëm mund ta kthejnë këtë ambicie në një investim me vlerë për…

Pas vitit 1924 asnjë qeveri shqiptare nuk e ngriti zyrtarisht çështjen e shqiptareve të Kosovës në Lidhjen e Kombeve, ndërkohë që çështja çame u ngrit edhe në vitet 1928 dhe 1934-1935. Qeveritë e Zogut e trajtuan atë…

BELLE, DEÇAN – Në katundin Belle të Mesme, në një nga vendbanimet me histori të pasur të trevës së Deçanit, ka nisur rikthimi në jetë i një monumenti me rëndësi për trashëgiminë kulturore dhe…

Nesër shqiptarët e Luginës votojnë pa asnjë ulëse të garantuar, vetëm pjesëmarrja vendos sa zë do të kenë Në vitin 2020, uniteti solli tri ulëse. Kur garuan të ndarë, shqiptarët fituan vetëm…

Me rastin e 155-vjetorit të lindjes së At Gjergj Fishtës (1871–2026), në vend të një urimi të zakonshëm përkujtimor, po sjellim një dëshmi historike që ndriçon një dimension të rëndësishëm të…

Kur politika përpiqet të diktojë rregullat e debatit, qëndrimi i medias ndaj çdo forme presioni bëhet një çështje parimore e demokracisë. Por misioni i saj i vërtetë fillon aty ku përfundon zhurma e pushtetit dhe nis dëgjimi…

Pas rënies së Vuçiqit: Si do të formohet qeveria e re e Serbisë dhe cilat janë skenarët

Kosova mund të integrohet në familjen europiane vetëm nëse bënë ndryshime rrënjësore

Serbia pas Vuçiqit: Çfarë sjell qeveria e re për Luginën e Preshevës dhe për dialogun me Kosovën

Nga zemra i uroj Austrisë Ditën e saj Kombëtare

Kur burokratët uzurpojnë universitetin dhe shkenca vihet në pranga

Çka është demokracia dhe çka përfaqëson në shoqëri

Pronto-mafia që e vuri budallallëkun e diplomuar në shërbim të atdheut

Legjenda e përkrenares së Skënderbeut: Dhurata e nënës arbërore që u bë simbol i kombit dhe i krenarisë

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Paris Hilton ka sjellë një atmosferë përrallore në fotosesionin e saj familjar për Halloween, duke u shfaqur me…

Motrat e famshme Kardashian-Jenner kanë sjellë atmosferën e festave përmes fushatës së re të markës SKIMS,…