Gjykatat kushtetuese përballë sfidave të reja, ekspertët paralajmërojnë: Inteligjenca artificiale nuk mund ta zëvendësojë gjyqtarin

Në 17-vjetorin e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, ekspertë nga Kosova, Shqipëria dhe Evropa diskutuan për standardet ndërkombëtare, mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe rolin e Komisionit të Venecias, duke theksuar se teknologjia mund ta ndihmojë drejtësinë, por autoriteti gjyqësor duhet të mbetet në duart e njeriut.

Standardet ndërkombëtare, interpretimi i Kushtetutës dhe ndikimi i inteligjencës artificiale në drejtësi ishin ndër temat kryesore të diskutuara në konferencën ndërkombëtare të organizuar nga Gjykata Kushtetuese e Kosovës, me rastin e 17-vjetorit të themelimit të saj.

Në panelin e parë, me temën “Standardet ndërkombëtare dhe interpretimi kushtetues”, përfaqësues të gjykatave kushtetuese dhe ekspertë të së drejtës trajtuan rëndësinë e standardeve juridike ndërkombëtare në mbrojtjen e të drejtave të njeriut, garantimin e pavarësisë së institucioneve gjyqësore dhe përballjen me sfidat e reja të sistemeve të drejtësisë.

Kryetarja e Gjykatës Kushtetuese të Letonisë, Irēna Kucina, theksoi se rendi kushtetues i Kosovës është i hapur ndaj së drejtës ndërkombëtare dhe se Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut, së bashku me jurisprudencën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, përbën një pikë të rëndësishme referimi në interpretimin kushtetues.

Megjithatë, ajo nënvizoi se standardet ndërkombëtare nuk mund ta zëvendësojnë Kushtetutën, ndërsa detyrimet ndërkombëtare nuk mund të përdoren si arsye për të anashkaluar rendin kushtetues.

“Standardet ndërkombëtare nuk mund ta zëvendësojnë Kushtetutën dhe jo çdo koncept ndërkombëtar mund të përfshihet automatikisht në të drejtën e brendshme kushtetuese. Kështu, një shtet nuk mund ta përdorë Kushtetutën e tij si një arsye të lehtë për t'u shmangur nga detyrimet ndërkombëtare” , deklaroi Kucina.

Ndërkaq, kryetarja e Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë dhe kryetarja e Konferencës së Gjykatave Kushtetuese Evropiane, Fiona Papajorgji, e cila iu drejtua konferencës përmes platformës Zoom, vuri në pah rëndësinë e gjykatave kushtetuese në periudha krizash, tensionesh dhe polarizimi shoqëror.

Sipas saj, pikërisht në momentet kur institucionet dhe shoqëritë përballen me pasiguri, bëhet edhe më i rëndësishëm roli i gjykatave në garantimin e respektimit të Kushtetutës dhe mbrojtjen e të drejtave themelore.

“Në një botë të shënuar nga luftëra, tensione dhe mobilizim qytetar, Gjykata Kushtetuese ka një rol të veçantë: të garantojë që edhe në kohë pasigurie dhe polarizimi, pushteti të ushtrohet brenda kufijve të Kushtetutës dhe të drejtat themelore të mbeten të mbrojtura”, theksoi Papajorgji.

Ajo shtoi se një nga sfidat e përbashkëta të gjykatave kushtetuese është që Kushtetuta të mbetet një instrument i gjallë, i aftë t'u përgjigjet zhvillimeve dhe sfidave të reja të shoqërive demokratike.

Një pjesë e rëndësishme e diskutimit iu kushtua edhe përdorimit të inteligjencës artificiale në sistemin e drejtësisë. Profesori i Fakultetit Juridik të Universitetit të Prishtinës dhe ish-anëtari i Komisionit të Venecias për Kosovën, Qerim Qerimi, vlerësoi se kjo teknologji mund të jetë një ndihmë e rëndësishme për profesionistët juridikë, por nuk mund të marrë përsipër funksionet që lidhen me autoritetin gjyqësor.

Sipas tij, inteligjenca artificiale mund të përdoret për klasifikimin e dokumenteve, organizimin e informacioneve juridike dhe identifikimin e modeleve në praktikën gjyqësore. Megjithatë, ai paralajmëroi se përdorimi i saj për të mbështetur analizën juridike duhet dalluar qartë nga marrja e vendimeve për zbatimin e ligjit.

“Ekziston një dallim i thellë mes përdorimit të inteligjencës artificiale për të kuptuar ligjin dhe përdorimit të saj për të përcaktuar se si duhet të zbatohet ligji. E para lidhet me informacionin, ndërsa e dyta me autoritetin”, deklaroi Qerimi.

Ai theksoi se autoriteti gjyqësor buron nga normat kushtetuese dhe nuk mund t'i delegohet një algoritmi, i cili mund ta interpretojë ose zbatojë gabimisht ligjin. Po ashtu, nënvizoi rëndësinë e sigurisë juridike, e cila garanton parashikueshmërinë dhe qartësinë e rregullave ligjore.

Në panel u diskutua edhe roli i Komisionit të Venecias në zhvillimin dhe interpretimin e së drejtës kushtetuese. Nënkryetarja e këtij komisioni, Renata Deskoska, theksoi se institucioni është shndërruar në një pikë të rëndësishme referimi për gjykatat kushtetuese, parlamentet, qeveritë dhe institucionet e tjera në Evropë dhe më gjerë.

Ajo sqaroi se Komisioni i Venecias nuk është gjykatë dhe as organ për monitorimin e zbatimit të traktateve, por ndikimi i tij në të drejtën kushtetuese është rritur përmes rekomandimeve dhe qëndrimeve që ndihmojnë institucionet në interpretimin e standardeve juridike.

“ Sot, Komisioni i Venecias është pjesë e së drejtës së butë (soft law) dhe mund të ketë ndikim të konsiderueshëm interpretues. Me terminologjinë moderne, madje mund ta quajmë Komisionin e Venecias një ndikues në të drejtën kushtetuese. Megjithatë, ky ndikim nuk mbështetet në fuqinë për të imponuar qëndrime, por në aftësinë për të bindur”, tha Deskoska.

Diskutimet në këtë panel sollën në vëmendje sfidat me të cilat përballen gjykatat kushtetuese në një realitet gjithnjë e më kompleks, ku ndërthuren detyrimet ndërkombëtare, mbrojtja e të drejtave themelore dhe zhvillimi i teknologjisë. Mesazhi i përbashkët ishte se standardet ndërkombëtare dhe mjetet e reja teknologjike mund të kontribuojnë në forcimin e drejtësisë, por zbatimi i Kushtetutës, siguria juridike dhe autoriteti i gjyqtarit mbeten thelbësore për funksionimin e shtetit të së drejtës.

Ministri i Bujqësisë, Armend Muja, ka bërë të ditur se është vendosur kontroll 100 për qind për çdo dërgesë të mishit nga Brazili, pas dyshimeve për parregullsi me etiketat e afatit të përdorimit të mishit…

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka bërë të ditur se është takuar me Kancelarin Federal të Austrisë, Christian Stocker, në Shën Stefan, ku kanë diskutuar për prioritetet e Qeverisë në mandatin e ri dhe avancimin e…

Ambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Rainer Rudolph, ka deklaruar sot se shpreson që Samiti i Procesit të Berlinit t’i jep shtysë zbatimit të marrëveshjeve të arritura. Ai për KosovaPress ka thënë se zbatimi i…

Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, në senancën plenare të Kuvendit të Kosovës, foli për kolegun e saj të partisë, Faton Peci, për të cilin tha se do të mbahet mend për transformimin që ka bërë në…

Lidhur me publikimin e disa pamjeve ku një person ka hyrë dhe ka xhiruar në kampin e Njësive Speciale të Policisë së Kosovës në Vrellë, deputeti i Aleancës, Burim Ramadani tha se në pamje të tilla nuk do të duhej të…

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, dhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i kanë kujtuar në Samitin e Procesit të Berlinit në Mal të Zi zotimet e marra në Londër në vitin 2018. Merz bëri thirrje urgjente për përgjegjësi dhe…

Këshilli Gjyqësor i Kosovës po mban sot mbledhjen e 373-të, ku në rend dite janë gjithsej 38 pika. Gjatë kësaj mbledhjeje, KGjK-ja po shqyrton çështje të ndryshme që lidhen me funksionimin e sistemit gjyqësor, përfshirë…

Një aksion i koordinuar i institucioneve të sigurisë dhe drejtësisë ka zbuluar dhe ndërprerë veprimtarinë e dyshuar të kontrabandës së mallrave nga Serbia drejt Kosovës përmes rrugëve ilegale në veri të…

Prokuroria Themelore në Pejë ka ngritur aktakuzë ndaj një të pandehuri nën dyshimin për kryerjen e veprave penale “Vrasja e rëndë” dhe “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të…

Ish-presidentja e Kosovës, tani deputete e LDK-së, Vjosa Osmani, ka thënë se komunikimi me administratën e presidentit amerikan, Donald Trump, duhet të mbetet i afërt, i përditshëm dhe në nivelet më të larta politike. Ajo ka theksuar se…

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka deklaruar se gjendja aktuale në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë po i pengon të gjitha palët, duke bërë thirrje për përgjegjësi dhe…

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka deklaruar se vendimet e Gjykatës Kushtetuese duhet të respektohen pa u personalizuar, pavarësisht pasojave politike që mund të sjellin. Duke folur në ceremoninë e shënimit të 17-vjetorit të…

Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Janina Ymeri, ka kritikuar Ministrinë e Shëndetësisë për mungesën e terapisë për pacientët me kancer, pas rastit të pacientes që humbi jetën pasi, sipas shoqatës së…

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) nuk ka informacion zyrtar për kthimin e ligjit për Gjykatën Speciale. Jehona Lushaku – Sadriu, kryetare e GP të LDK-së thotë se qëndrimin kjo parti do ta përcaktojë pasi të mësojë arsyet dhe…

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka theksuar rëndësinë e pavarësisë së Gjykatës Kushtetuese dhe respektimit të vendimeve të saj, duke nënvizuar se kushtetuta duhet të jetë mbi pushtetin dhe se asnjë institucion nuk…

Kryeministri i vendit, Albin Kurti është deklaruar para mediave në Samitin e Procesit të Berlinit që po zhvillohet në Mal të Zi, duke thënë se, është koha që Kosova të marrë statusin e vendit kandidat dhe të hapë…

Shefja e grupit parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Arbërie Nagavci ka folur rreth procedimit të Ligjit për Gjykatën Speciale në Presidencë. Para seancës së kuvendit Nagavci tha se VV ka insistuar që të mos ngutej në…

Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, ka deklaruar se vendet e Ballkanit Perëndimor po hyjnë në një periudhë vendimtare për perspektivën e tyre evropiane, duke nënvizuar sfidat e veçanta me të cilat përballet secili…

Kosova ka formalizuar tri marrëveshje financiare me Bashkimin Evropian përmes ligjeve të publikuara të mërkurën, më 21 tetor 2026, në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës. Bëhet fjalë për ratifikimin e…

Në Kazermën “Adem Jashari” në Prishtinë, nesër do të mbahet ceremonia e betimit të rekrutëve të rinj të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK). Ceremonia është planifikuar të nisë nga ora…

Departamenti për Krime të Rënda në Prokurorinë Themelore të Pejës, ka ngritur aktakuzë ndaj J.J, i dyshuar për veprat penale “Vrasje e rëndë” dhe “Mbajtje në pronësi, kontroll ose posedim i paautorizuar i…

Nënkryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Shaqir Totaj ka falënderuar Bedri Hamzën për angazhimin e tij në krye të PDK-së. Totaj e ka cilësuar dorëheqjen e tij si fisnike e cila sipas tij hap një rrugë të re…

Pas ndalimit të rreth 103 tonëve mish me afat të skaduar në Mal të Zi të cilët ishin të destinuar për Kosovë, Ministri i Bujqësisë, Armend Muja, ka thënë për Ekonomia Online se po realizohet një nga operacionet më…

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, pritet që sot ta kthejë në Kuvend Ligjin për Dhomat e Specializuara, sipas burimeve të medias brenda Presidencës. Para kthimit të ligjit, pritet të mbahet një takim mes presidentes dhe…

Liderët e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor do të takohen sot në Miloçer të Malit të Zi, në kuadër të samitit të Procesit të Berlinit, ku pritet të diskutojnë për thellimin e bashkëpunimit rajonal,…

Kuvendi i Kosovës do të mbajë sot (e enjte) seancë plenare, duke filluar nga ora 10:00, me pesë pika në rend dite. Në mesin e tyre janë formimi i një komisioni për përzgjedhjen e kandidatëve për Bordin e Radiotelevizionit të…

Ish-kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi, ka refuzuar kontrollin nga mjekët në qendrën e paraburgimit në Hagë. Këtë e ka bërë të ditur vajza e tij, Gresë Krasniqi, përmes një statusi në Facebook, një muaj…

Bedri Hamza ka dhënë të mërkurën dorëheqje të parevokueshme nga posti i kryetarit të Partisë Demokratike të Kosovës, më pak se një vit pasi u zgjodh në krye të saj. Deri në zgjedhjet e brendshme, partinë e…

Afati për dekretimin ose kthimin e ligjit përfundon më 23 tetor – në rast të kthimit, Kuvendi mund ta miratojë sërish me së paku 61 vota, ndërsa procedura për ndryshimin e dispozitave mbetet e paqartë Hulumtuesi i Institutit Demokratik…

Drejtori i Klinikës së Onkologjisë në QKUK, Ilir Kurtishi, ka reaguar pas raportimeve për vdekjen e një pacienteje me kancer të avancuar të gjirit, për të cilën organizata “Renesansa” pretendoi se kishte mbetur për rreth…

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka kërkuar që marrëveshjet e Procesit të Berlinit, përfshirë atë për njohjen e diplomave, të zbatohen nga të gjitha vendet pjesëmarrëse, duke përmendur në veçanti…

Kryetari i Gjykatës Themelore në Prishtinë, Ngadhnjim Arrni, së bashku me administratorin e kësaj gjykate, Shaban Gërxhaliu, kanë pritur në një takim zyrtar një delegacion nga Mbretëria e Bashkuar, i shoqëruar nga përfaqësueset e…

Bëhen 31 vjet nga rrëmbimi i veprimtarit të çështjes kombëtare, Remzi Hoxha, i cili u mor me forcë nga vendi i tij i punës në Tiranë, më 21 tetor 1995. Edhe pas më shumë se tri dekadash, fati i eshtrave të tij mbetet i…

Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), Valon Hoti, ka kritikuar opozitën lidhur me çështjen e protezave për invalidët e luftës, duke e akuzuar për manipulim politik me temat që lidhen me UÇK-në dhe kategoritë e dala nga…

Vetëm pak ditë para zgjedhjeve në Serbi, përpjekjet për ta shtrirë fushatën zgjedhore dhe mbajtjen e tyre edhe në Kosovë kanë rikthyer në vëmendje pretendimet e Beogradit ndaj shtetit të pavarur. Nga Këshilli i Sigurimit i…

Jakup Krasniqi ka refuzuar kontrollin mjekësor nga mjekët në Hagë, duke deklaruar se nuk do të pranojë më kujdes shëndetësor nga institucionet atje. Këtë e ka bërë të ditur vajza e tij, Gresa Krasniqi, e cila ka shprehur…

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka zhvilluar një takim me Komisioneren Evropiane për Zgjerim, Marta Kos, në Shën Stefan të Malit të Zi, në margjinat e Samitit të Procesit të Berlinit. Përmes një postimi në Facebook, Kurti ka…

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka Pula, ka vlerësuar kontributin e Kishës Katolike në ruajtjen e harmonisë ndërfetare dhe forcimin e solidaritetit e të bashkëjetesës në Kosovë. Këto çështje u diskutuan në takimin…

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka pritur në takim ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves, me të cilin ka diskutuar për zhvillimet në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes, si dhe për thellimin e…

Kryetari i Komisionit për Mirëqenie Sociale, Punë, Familje, Vlerat e Luftës Çlirimtare, Viktimat e Dhunës Seksuale të Luftës dhe për Persona të Pagjetur në Kuvendin e Republikës së Kosovës. Arton Konushevci, dha një sqarim…

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka pritur në takim kryesuesin e Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK), Arian Gashi, kryeprokurorin e Shtetit, Zejnullah Gashi, si dhe kryesuesin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK), Rrustem…

Sekretarja e Përgjithshme e Partisë Demokratike e Kosovës, Vlora Çitaku, është e propozuara e vetme e kësaj partie si ushtruese e detyrës së kryetares për këtë subjekt politik. Lajmin për kp e ka konfirmuar deputetja e…

E ngarkuara me punë në Ambasadën e SHBA-së në Kosovë, Wylita Bell, u takua me komandantin e sapoemëruar të KFOR-it, gjeneralmajorin Roberto Vergori. “Në takim u theksua rëndësia e stabilitetit dhe paqes në Kosovë dhe në…

Qytetarët e Kosovës do të kenë më të lehtë të pajisen me vizë turistike për të udhëtuar drejt Mbretërisë së Arabisë Saudite, pas një vendimi të ri të autoriteteve saudite. Lajmi është…

Presidentja e Republikës së Kosovës, Justina Shiroka Pula, ka pritur në takim përfaqësuesit e Listës “Koalicioni Shqiptar” nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja, të cilët e uruan për zgjedhjen në detyrën e…

Të enjten (nesër), Kuvendi i Kosovës do të mbajë seancë plenare duke filluar prej orës 10:00. Sipas njoftimit, në rend të ditës në këtë seancë plenare, është formimi i një Komisioni Ad-Hoc për…

Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli dhe ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Dirk Schuebel, vizituan sot Termocentralin “Kosova B” të Korporatës Energjetike të Kosovës për të ndjekur nga afër zbatimin e projektit të…

Komisioni për Komunitete miraton Projektligjin për Parandalimin e Pastrimit të Parave

Haxhiu nënshkruan Ligjin për Specialen dhe ia përcjell Presidentes për dekretim

“Situatë pak jostabile”, çka po paralajmëron meteorologu Rugova?

Rama shpall kandidaturën për kryetar të LDK-së

Si e kuptonte Hegeli Diplomacinë në kohën e tij ?

Mos të jemi indiferentë ndaj rinisë sonë!

Pa Gjergj Kastriotin jemi të paorientuar, me të jemi të përjetshëm në Europë

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Ylli i reality-show-t, Kim Kardashian, ka festuar ditëlindjen e saj të 46-të me stil, duke tërhequr vëmendjen me dy…

Aktorja e njohur amerikane, Dakota Johnson, është fotografuar duke dalë nga një palestër në Los Angeles, ku ka…