Çka është demokracia dhe çka përfaqëson në shoqëri

Karakteri i hapur i demokracive përbën forcën e tyre, por përcakton edhe dobësinë e tyre. Ato janë të ndjeshme ndaj ndikimit nga kundërshtarët që mund të thirren në hapësirën dhe lirinë që ofron demokracia dhe nuk mund të mbështeten thjesht në etosin demokratik të të gjithë qytetarëve. Vetëm mbajtja e zgjedhjeve nuk mjafton për të folur për një demokraci të plotë. Një demokraci duhet të ofrojë një përgjigje të brendshme dhe të ndjerë thellë ndaj forcave kundërshtare.

Objektivat e demokracis moderne

Objektivi i çdo demokracie është gjithmonë i dyfishtë, sado të mëdha të jenë ndryshimet në formë midis shteteve të ndryshme demokratike.Para së gjithash, demokracia synon të kontribuojë në vetëvendosje. Demokratizimi i pushtetit politik çon në liri, si individuale ashtu edhe kolektive. Në këtë kuptim, demokracia është gjithashtu një proces emancipimi, grupet e qytetarëve çlirohen gradualisht nga kontrolli i administratës dhe u jepet ose marrin hapësirën për të zhvilluar idetë, dëshirat dhe talentet e tyre.Së dyti, demokracia i jep legjitimitet ushtrimit të autoritetit nga qeveria. Qytetarët kanë rënë dakord për dhënien e këtyre pushteteve me bindjen se rregullat e drejta miratohen nga ata që janë të autorizuar me të drejtë ta bëjnë këtë. Lidhur me këtë është ideja se demokracia në thelb përbën bashkësinë dhe se ekziston një 'res publica' – një kauzë e përbashkët – e cila do të shërbehet në mënyrë adekuate.

Për të arritur këto objektiva, brenda një demokracie, të gjithë në parim kanë të drejtë të barabartë për të ndikuar në përbërjen e organeve përfaqësuese të përfshira në vendimmarrje përmes zgjedhjeve të lira dhe të fshehta (e drejta e votës aktive), si dhe të drejtën për t'u zgjedhur vetë në ato organe (e drejta e votës pasive). Të gjithë gjithashtu kanë të drejtë të përpiqen për pushtet politik dhe të ushtrojnë të drejta themelore politike, të tilla si liria e fjalës dhe e drejta për të demonstruar. Organi përfaqësues është i përfshirë në vendimmarrje përmes të drejtës së bashkëvendosjes paraprakisht dhe të drejtës së kontrollit më pas. Për më tepër, zbatohet parimi i transparencës: vendimmarrja dhe vendimet janë në parim publike. Rregulli i shumicës zbatohet në atë që vendimmarrja dhe të drejtat e pakicave respektohen.

Sundimi i ligjit në demokraci

Këto kërkesa për demokraci tregojnë mbivendosje të konsiderueshme me karakteristikat e sundimit të ligjit, siç janë vlefshmëria e të drejtave themelore, parimi i barazisë dhe parimi i ligjshmërisë. Edhe pse demokracia dhe sundimi i ligjit duhet të dallohen, ato janë të ndërthurura dhe vështirë se mund të shihen veçmas, e lëre më të ekzistojnë në mënyrë të pavarur nga njëra-tjetra. Prandaj, flitet për sundimin demokratik të ligjit[18] ose për një demokraci të plotë. Ky koncept i gjerë ose 'material' i demokracisë quhet edhe liberal, domethënë: demokraci e sundimit të ligjit. Në këtë koncept të gjerë të demokracisë, nuk bëhet fjalë vetëm për legjitimimin e qeverisjes politike përmes zgjedhjeve dhe mbikëqyrjes, por edhe për ekuilibrin midis degëve të qeverisjes, bashkëpunimin midis degëve gjyqësore, legjislative dhe ekzekutive, si dhe respektin për pushtetet dhe përgjegjësitë e të gjithëve. Kjo nuk është thjesht një çështje mirësjelljeje kushtetuese, por edhe një kërkesë thelbësore për funksionimin e duhur dhe të rregullt të sundimit demokratik të ligjit.Kjo përfshin, për shembull, që legjislatura dhe ekzekutivi të zbatojnë vendimet gjyqësore. Në fund të fundit, gjyqtarët kanë detyrimin e imponuar ligjërisht dhe në këtë mënyrë të legjitimuar demokratikisht për të administruar drejtësi në raste konkrete që u paraqiten atyre. Ky detyrim ekziston edhe kur gjyqtarëve u kërkohet të vendosin nëse qeveria i përmbahet ligjeve të miratuara në mënyrë demokratike, dispozitave të traktateve të miratuara në mënyrë demokratike ose parimeve ligjore të pranuara përgjithësisht. Prandaj, gjyqtari është përgjegjës për funksionimin e demokracisë po aq sa organi përfaqësues dhe ekzekutivi. Në fund të fundit, gjyqtari siguron që qeveria të respektojë në të vërtetë demokracinë duke iu përmbajtur rregullave të vendosura në mënyrë demokratike dhe parimeve të pranuara. Pavarësisht nëse kjo ka të bëjë me ushtrimin e të drejtave themelore (politike),qoftë në kontekstin e veprimeve me interes publik apo jo apo, për shembull, me pajtueshmërinë me direktivat evropiane dhe rregulloret kombëtare mbi ruajtjen e natyrës dhe depozitimin e azotit. Nëse legjislatura ka vështirësi me zbatimin e ligjit nga gjykata në raste specifike, ajo mund të përgjigjet duke ndryshuar ligjin. Ndërsa kjo ka të bëjë me rregulloret evropiane ose dispozitat e traktateve, është padyshim më e lehtë të thuhet sesa të bëhet, pasi legjislatura kombëtare nuk mund t'i ndryshojë ose shfuqizojë në mënyrë të njëanshme këto rregulla. Megjithatë, mandati i caktuar gjyqtarit mbetet i njëjtë, edhe kur përfshihet legjislacioni ndërkombëtar: rregullat e zbatueshme duhet të interpretohen dhe zbatohen në mënyrën më të mirë të mundshme të gjyqtarit. Gjyqtari duhet të marrë parasysh bazën demokratike të legjislacionit dhe rregulloreve që ai kërkohet të zbatojë. Si pasojë, gjyqtari nuk mund të lejojë që ngurrimi administrativ ose pamundësia për të zbatuar dhe për t'u përmbajtur rregullave të vendosura në mënyrë demokratike (evropiane) ose traktateve të miratuara në mënyrë demokratike të miratohen pa diskutim.

Megjithatë, gjyqtari mund të sinjalizojë se një ligj çon në praktikë në rezultate që janë shumë të rrepta ose që nuk synohen nga legjislatura, në mënyrë që të mund të merren në konsideratë rregullimet. Për shembull, divizioni i Juridiksionit Administrativ tani tregon më qartë në vendimet e tij se për çfarë dëshiron të tërheqë vëmendjen e legjislaturës me qëllim zhvillimin e ardhshëm ligjor – i ashtuquajturi mekanizëm reagimi. Në veçanti, kjo përdoret kur divizioni i juridiksionit administrativ, për shkak të ndalimit të shqyrtimit gjyqësor të Kushtetutës, nuk ka mundësi të vlerësojë parimin e proporcionalitetit në një rast specifik dhe për këtë arsye nuk është në gjendje të parandalojë vetë zbatimin e ashpër të një rregulloreje statutore. Reagimet nga gjykata mund të konsiderohen kështu si një kontribut konkret në dialogun kushtetues midis degëve të qeverisjes në shtetin kushtetues demokratik….

Historiografia e një kombi nuk shkruhet vetëm me bojën e dokumenteve zyrtare apo me gjakun e fushëbetejave; ajo frymëzohet dhe merr jetë mbi të gjitha në shpirtin e miteve dhe legjendave që trashëgohen brez pas brezi. Këto rrëfime…

Për më shumë se një dekadë, në veriun e Kosovës politika e serbëve është bërë nga Beogradi. Lista Serbe nuk ka qenë thjesht një parti e komunitetit serb. Ka qenë dega e Partisë Përparimtare Serbe të Aleksandar…

A i duhet Shqipërisë një frymë e re? I dashur lexues, Kur një shoqëri përfshihet nga tensionet politike, protestat dhe pakënaqësitë qytetare, pyetja kryesore nuk duhet të jetë vetëm kush ka të drejtë në…

Ndryshimet politike në Serbi dhe pjesëmarrja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës në zgjedhjet parlamentare e rikthejnë në vëmendje një çështje që nuk mund të trajtohet vetëm përmes numrave të…

Pa njohjen e së kaluarës, pa drejtësi për viktimat dhe pa normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, pajtimi i qëndrueshëm në Ballkan mbetet një sfidë e madhe. Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi kanë…

Në cilësinë e përfaqësuesit të shoqërisë civile, e konsideroj të nevojshëm hapjen e një debati të gjerë publik mbi dorëheqjen e qeverisë Rama dhe mundësinë e një zgjidhjeje institucionale që garanton…

Dëmi më i madh që Edi Rama i ka shkaktuar shoqërisë shqiptare nuk matet vetëm me problemet ekonomike, korrupsionin apo dobësimin e institucioneve. Ai qëndron edhe në deformimin e sistemit të vlerave, në përmbysjen e hierarkisë së…

Të dielën mbrëma, ndërsa në Beograd festohej rënia e Aleksandar Vuçiqit, disa qindra të rinj qëndronin sërish para Kryeministrisë në Tiranë, duke kërkuar dorëheqjen e Edi Ramës. Të hënën, në…

Të dielën, 25 tetor, Serbia bëri atë që shumëkush në rajon e mendonte të pamundur: e largoi nga pushteti Aleksandar Vuçiqin përmes kutisë së votimit. Sipas rezultateve paraprake, Lista Studentore mori rreth 52.5 për qind të…

Të dielën në mbrëmje, Aleksandar Vuçiqi bëri atë që shumëkush në Prishtinë nuk e besonte: pranoi humbjen. Sipas projeksioneve të para, Lista Studentore merr rreth 52 për qind të votave dhe shumicën në Kuvendin e…

Në Hungari, pas 16 vitesh pushteti të pandërprerë, Orban humbi zgjedhjet. Në Serbi, pas më shumë se një dekade kontrolli pothuajse absolut, Vuçiçi pranoi mbrëmjen e së dielës humbjen ngase Lista e Studentëve kishte fituar…

Në orën 20 të mbrëmjes së djeshme në Serbi u mbyllën qendrat e votimit dhe ish-presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiq, njoftoi paraprakisht se diku nga ora 11.00 e asaj mbrëmjeje do të komunikonte fitoren e partisë së tij…

Në dy shkrimet e mia paraprake, kam bërë një analizë më të detajuar lidhur me ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për Dhomat e Specializuara, kurse tani do të përmendi një arsye komplementare se, a do të mund të zbatohet ky ligj,…

Dje në Serbi, fituesi i madh i zgjedhjeve parlamentare ishte lëvizja opozitare studentore, e njohur si “Lista e Studentëve”. Ajo e mundi kampin politik radikal-nacionaliste të Aleksandar Vuçiçit, i cili në pushtet është që nga viti…

Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi, me humbjen e kampit të Aleksandar Vuçiqit dhe fitoren e listës së udhëhequr nga studentët sipas rezultateve paraprake, hapin një kapitull të ri politik për Beogradin. Ky zhvillim nuk…

Në Ballkanin Perëndimor, ku demokracia, sundimi i ligjit dhe integrimi evropian vazhdojnë të përballen me sfida të rëndësishme, debati mbi përqendrimin e pushtetit dhe tiparet autoritare të udhëheqjes politike mbetet thelbësor. Në…

Fitorja e aleancës studentore në Serbi më 25 tetor 2026 ishte një dëshmi e re se serbët e grekët, përgjithësisht popujt e tjerë, kanë patriotizëm e nacionalizëm me zemra, bindje, vepra, vota…! Ndërsa tek ne, shumica e popullit…

Humbja e partisë së Aleksandër Vuçiqit në Serbi pas 14 vitesh në pushtet, është e mirëseardhur. Nuk do të thotë se pritet shumë ndoshta edhe nga Lista Studentore, por kjo mbetet të shihet. Mendja më thotë se duhet të…

Sa herë që Austria feston Ditën e saj Kombëtare, më vjen ndërmend Princi Eugen, ai që e mbrojti këtë vend të bukur dhe vetë civilizimin europian. Ashtu siç bëri më parë Gjergj Kastrioti, "Athleta Christi",…

Me qeverisjen dhe udhëheqjen e tanishme, Kosova nuk mund të integrohet në Bashkimin Europian dhe as të anëtarësohet në NATO. Kjo ndodh sepse, me njerëz që trurin e tyre e kanë të lidhur me ideologjinë islamike dhe shohin ëndrra…

Rënia e Aleksandar Vuçiqit pas 14 vjetësh në pushtet u prit me lehtësim në shumë kryeqytete të rajonit. Por për shqiptarët – si për ata të Luginës së Preshevës, ashtu edhe për Kosovën – pyetja nuk…

Serbia hyri natën e së dielës në një epokë të re politike. Pas 14 vjetësh pushtet të pandërprerë të Partisë Përparimtare Serbe (SNS), Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, duke ia…

Më 24 tetor, dita e dymbëdhjetë e protestës studentore në Tiranë u mbyll me 23 persona që kërkuan ndihmë mjekësore: trembëdhjetë protestues, gjashtë policë, tre gazetarë dhe një deputet. Një i ri u operua…

Humbja e atdhetarit Osman Osmani, birit të Kosovës dhe të kombit shqiptar, nga Morina e Gjakovës, është e thellë dhe e dhimbshme, veçanërisht për ata prej nesh që patën fatin ta njihnin personalisht, të punonin me të dhe ta…

Një ditë para se të përballej me votuesit e vet, Aleksandar Vuçiqi gjeti kohë të mbronte Edi Ramën nga protestuesit në Tiranë. Kjo nuk ishte rastësi. Për më shumë se një dekadë, kryeministri shqiptar dhe lideri serb…

Në kuadrin e operacionit të OKB-së “Alba”, Turqia kishte dislokuar në Zall-Herr, Shqipëri, 900 trupa. Zonat e veprimit ishin në mbrojtje të aeroportit të Rinasit, të zonës perëndimore të Tiranës dhe të aksit rrugor…

Edi Rama, pushteti nuk është pronë private dhe Shqipëria nuk është pronë e askujt. Karriget e pushtetit mund të duken të përjetshme për ata që janë ulur gjatë në to, por historia ka treguar se asnjë pushtet nuk…

Të shtunën, Tirana përjetoi ditën më të rëndë të protestave që nga mesi i tetorit. Ministria e Shëndetësisë raportoi 13 të lënduar: protestues, disa prej tyre me dëmtime në sy, policë, dy gazetarë dhe…

Sot, Erjon Vishkulli është fytyra e vërtetë kurajoze dhe frymëzuese e djalërisë shqiptare, që nuk pranon të heshtë edhe kur përballet me jetën nga një rregjim autokrat, represiv dhe gjakatar, si kjo e një sundimtari patologjik,…

Revolta masive dhe protestat studentore kanë treguar se zgjedhjet parlamentare të së dielës mund të jenë vendimtare për të ardhmen e Serbisë. Sipas analistëve serbë, ekziston një forcë e re politike, e përfaqësuar nga…

Serbia voton nesër, më 25 tetor, në zgjedhje të parakohshme parlamentare që mund ta trondisin pushtetin katërmbëdhjetëvjeçar të Aleksandar Vuçiqit. Për herë të parë pas shumë vitesh, rezultati nuk dihet…

Edhe Josip Broz Tito, një nga udhëheqësit më të njohur komunistë të shekullit XX, e kuptonte rëndësinë e rinisë dhe rolin e saj për të ardhmen e ish RSFJ-së. Ky gjatë protestave studentore të vitit 1968, e pati pranuar…

1. Hyrje Historia e albanologjisë evropiane dëshmon se zhvillimi i studimeve shqiptare është ndërtuar në një dialog të vazhdueshëm ndërmjet studiuesve shqiptarë dhe atyre të huaj. Nga Johann Georg von Hahn, Gustav Meyer dhe Norbert Jokl…

Universiteti i Tiranës, i themeluar më 1957, ka një histori të rëndësishme në zhvillimin e arsimit dhe të shkencës shqiptare. Për shumë dekada, ai ka formuar specialistë, studiues dhe personalitete që kanë kontribuar në…

Ka pamje që të tronditin, skena që të lëndojnë shpirtërisht dhe momente që të bëjnë të pyesësh me dhimbje: Ku po shkon Shqipëria dhe çfarë të ardhmeje po ndërtojmë për brezat që…

1. Operacioni „Veles”: Manovra nëntokësore prapa pozicioneve ruse Sipas një njoftimi të Korpusit të Dytë të Gardës Kombëtare të Ukrainës, të njohur si „Khartia”, ushtarët ukrainas kanë përshkuar…

Marrëveshja e arritur në Prishtinë, më 29 shtator 2026, ndërmjet tetë partive politike shqiptare për krijimin e një liste të përbashkët zgjedhore për zgjedhjet parlamentare të Serbisë, që mbahen më 25 tetor,…

Në fotografinë zyrtare të samitit në Budvë të Malit të Zi, liderët e rajonit qëndrojnë krah për krah përpara flamujve të vendeve të tyre. Në rreshtin e parë është edhe kryeministri i Republikës së…

Lidhjet me diasporën, turizmi dhe zhvillimi i aviacionit i japin peshë strategjike një transportuesi të Kosovës. Menaxhimi profesional dhe financimi i qëndrueshëm mund ta kthejnë këtë ambicie në një investim me vlerë për…

Pas vitit 1924 asnjë qeveri shqiptare nuk e ngriti zyrtarisht çështjen e shqiptareve të Kosovës në Lidhjen e Kombeve, ndërkohë që çështja çame u ngrit edhe në vitet 1928 dhe 1934-1935. Qeveritë e Zogut e trajtuan atë…

BELLE, DEÇAN – Në katundin Belle të Mesme, në një nga vendbanimet me histori të pasur të trevës së Deçanit, ka nisur rikthimi në jetë i një monumenti me rëndësi për trashëgiminë kulturore dhe…

Nesër shqiptarët e Luginës votojnë pa asnjë ulëse të garantuar, vetëm pjesëmarrja vendos sa zë do të kenë Në vitin 2020, uniteti solli tri ulëse. Kur garuan të ndarë, shqiptarët fituan vetëm…

Me rastin e 155-vjetorit të lindjes së At Gjergj Fishtës (1871–2026), në vend të një urimi të zakonshëm përkujtimor, po sjellim një dëshmi historike që ndriçon një dimension të rëndësishëm të…

Kur politika përpiqet të diktojë rregullat e debatit, qëndrimi i medias ndaj çdo forme presioni bëhet një çështje parimore e demokracisë. Por misioni i saj i vërtetë fillon aty ku përfundon zhurma e pushtetit dhe nis dëgjimi…

Sa e kanë për zemër “Lirinë e Kosovës” të gjithë ata politikanë shqiptarë, të cilët e deshtën madhështinë e tyre përpara ndërkombëtarëve, por në dëm të shtetit…

Prej një kohe të gjatë, sidomos në "epokën e demokracisë e të kapitalizmit" alla PS, ndeshesh, njihesh, debaton me plot politikanë, pushtetarë, zyrtarë, qytetarë dhe fshatarë të thjeshtë "të majtë",…

Për 135 ditë me radhë, rinia patriotike shqiptare protestoi paqësisht për liritë dhe të drejtat qytetare, për patriotizmin, demokracinë, shtetin ligjor, dinjitetin, antikrizën dhe antikorrupsionin. Më kryesorja, ajo që e dalloi…

Kur nuk të do populli, nuk të do as Zoti!

Aleati i Vuçiqit në Tiranë: Çfarë humb Rama nëse bie Beogradi

Një kërcënim i ri për Shqipërinë.1997-ta. Një udhëtim i vështirë

Osman Osmani, biri i shqiptarisë

Çka është demokracia dhe çka përfaqëson në shoqëri

Pronto-mafia që e vuri budallallëkun e diplomuar në shërbim të atdheut

Legjenda e përkrenares së Skënderbeut: Dhurata e nënës arbërore që u bë simbol i kombit dhe i krenarisë

Pse kaq zemërim në Shqipëri?

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….

Bianca Censori ka tërhequr vëmendjen me një paraqitje të guximshme, duke u shfaqur me një bodysuit të ngushtë pas…

Kylie Jenner ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj të fundit, duke vënë në pah linjat trupore me një kostum…