Bërvenica si mesazh politik: Vota e qytetarit nuk është pronë e partive

Rezultati zgjedhor në Bërvenicë ka nxjerrë në pah një çështje që shkon përtej garës mes dy kandidatëve dhe kufijve të një komune. Ai rikthen në vëmendje një parim themelor të demokracisë: qytetarët janë të lirë të zgjedhin, të ndryshojnë qëndrimin dhe të mbështesin kandidatin që konsiderojnë më të përshtatshëm, pa qenë të detyruar të japin llogari për bindjen e tyre politike apo përkatësinë etnike.

Fitorja e Arkin Jahijit është rezultat i një procesi zgjedhor në të cilin vendimtare ishte vota e qytetarëve. Çdo përpjekje për ta interpretuar këtë rezultat vetëm përmes kalkulimeve partiake rrezikon të lërë në hije mesazhin kryesor të zgjedhjeve: qytetari nuk është pronë e asnjë partie dhe vota nuk është detyrim ndaj asnjë subjekti politik.

Deklaratat e kryeministrit Hristijan Mickoski për nacionalizmin, demografinë dhe të ashtuquajturin “kalë Troje”, si dhe komentet e deputetes Dafina Stojanoska për rolin e VLEN-it, kanë hapur një debat që meriton të trajtohet përtej reagimeve të ditës. Në një shoqëri multietnike, është e rëndësishme që rezultatet zgjedhore të lexohen me kujdes dhe të mos krijohet përshtypja se mobilizimi i votuesve shqiptarë është diçka që kërkon shpjegim të veçantë.

Demokracia matet edhe me respektimin e zgjedhjes

Bërvenica tregoi se qytetarët mund të mobilizohen dhe të ndikojnë drejtpërdrejt në përcaktimin e drejtimit të komunës së tyre. Kjo është pjesë normale e demokracisë dhe një tregues se pjesëmarrja qytetare mbetet element thelbësor i proceseve politike.

Në një shtet multietnik si Maqedonia e Veriut, kjo ka rëndësi të veçantë. Marrëveshja e Ohrit ndërtoi një kornizë të bashkëjetesës dhe përfaqësimit, ku barazia qytetare dhe respektimi i diversitetit janë parime të rëndësishme. Prandaj, vota e shqiptarëve, maqedonasve dhe e të gjitha komuniteteve të tjera duhet të trajtohet me të njëjtin standard demokratik.

Nuk mund të kërkohet pjesëmarrje e barabartë në institucione dhe njëkohësisht të vihet në pikëpyetje e drejta e qytetarëve për të votuar sipas bindjes së tyre.

Partneriteti politik kërkon respekt dhe komunikim

Debati i krijuar pas zgjedhjeve në Bërvenicë është gjithashtu një mundësi për të diskutuar mbi natyrën e partneritetit brenda qeverisë. Koalicionet politike ndërtohen mbi marrëveshje, përgjegjësi të përbashkëta dhe respektimin e dallimeve mes subjekteve që i përbëjnë ato.

Partitë që bashkëqeverisin nuk duhet të kenë domosdoshmërisht qëndrime identike në çdo komunë, në çdo proces zgjedhor apo në çdo çështje politike. Pikërisht aftësia për të menaxhuar këto dallime është pjesë e funksionimit të një koalicioni demokratik.

Edhe rezultati në Bërvenicë duhet të shihet në këtë kontekst. Gara lokale ka dinamikat e veta, kandidatët kanë profilet e tyre dhe qytetarët marrin vendime duke u bazuar në shumë faktorë, jo vetëm në marrëveshjet mes partive në nivel qendror.

Një mesazh që tejkalon Bërvenicën

Ajo që ndodhi në Bërvenicë mund të shërbejë si shembull për rëndësinë e pjesëmarrjes qytetare në demokraci. Kur qytetarët dalin në zgjedhje dhe shprehin vullnetin e tyre, rezultati duhet të pranohet si pjesë e garës demokratike.

Ky parim vlen për të gjitha partitë politike, pavarësisht nëse rezultati u përgjigjet pritjeve të tyre apo jo. Zgjedhjet nuk janë mekanizëm për të konfirmuar marrëveshjet partiake, por proces përmes të cilit qytetarët përcaktojnë se kujt duan t’ia besojnë përfaqësimin.

Në fund, rëndësi nuk ka vetëm kush fitoi në Bërvenicë, por edhe mënyra se si institucionet dhe partitë politike do ta trajtojnë këtë rezultat. Premtimi për një komunë dhe një shtet për të gjithë duhet të dëshmohet përmes respektimit të qytetarëve, pavarësisht se për kë kanë votuar.

Sepse në demokraci, vota nuk është mesazh kundër dikujt, por shprehje e vullnetit të lirë të qytetarit. Dhe ky vullnet duhet të mbetet mbi çdo kalkulim partiak. /Editorial INA/