A mund të shkojnë astronautët evropianë në hapësirë pa NASA-n?
Industria hapësinore, e vlerësuar aktualisht në 600 miliardë euro, pritet të rritet me 10% në vit, sipas drejtorit të përgjithshëm të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA), Josef Aschbacher. Ai foli për emisionin "The Big Question" rreth mënyrës se si Evropa mund të përfitojë nga kjo industri në lulëzim.
Agjencia Evropiane e Hapësirës mori angazhime buxhetore rekord prej më shumë se 22 miliardë eurosh nga shtetet anëtare gjatë takimit të këshillit ministror në vitin 2025, një rritje prej 32% krahasuar me vitin 2022.Shtetet anëtare i dhanë gjithashtu ESA-s një mandat historik për të përdorur teknologjinë hapësinore për qëllime sigurie dhe mbrojtjeje jo-agresive, përfshirë teknologjitë për monitorimin e kufijve të jashtëm.
Me këtë mbështetje, drejtori i përgjithshëm i ESA-s, Josef Aschbacher, dëshiron që Evropa të hedhë hapin e saj të radhës të madh: zhvillimin e aftësisë për të dërguar astronautët e saj në hapësirë.Në episodin më të fundit të "The Big Question", Josef diskutoi me Hannah Brown mbi të ardhmen e pavarur të Evropës në hapësirë.
Që nga themelimi i saj në vitin 1975 (dhe misioni i parë me astronautë në vitin 1983), Agjencia Evropiane e Hapësirës është mbështetur te partnerët ndërkombëtarë, përfshirë NASA-n dhe Rusinë, për dërgimin e astronautëve në hapësirë.Dhe ndonëse kjo marrëveshje ka funksionuar për gjithë këtë kohë, tensionet gjeopolitike po e shtyjnë Evropën të kërkojë një alternativë.Vetëm SHBA-ja, Kina dhe Rusia kanë aftësinë për të dërguar astronautë në hapësirë.
Por tensionet politike me Kinën dhe Rusinë e bëjnë ESA-n të varur nga SHBA-ja.Gjithashtu, vitet e fundit, NASA ka krijuar një partneritet me SpaceX për dërgimin e astronautëve në hapësirë. Në një mënyrë apo tjetrën, sot, astronautët e ESA-s udhëtojnë drejt hapësirës me anije kozmike amerikane.
"SpaceX tashmë ka njoftuar se dëshiron t'i nxjerrë nga përdorimi raketat Falcon 9 dhe kapsulat Crew Dragon (mjetet që transportojnë ekuipazhin në hapësirë), ndoshta rreth vitit 2029," shpjegoi Josef.
"Kjo do të thotë se pas pak vitesh, ne nuk do ta kemi më në dispozicion të paktën këtë aftësi. Mund të shfaqen opsione të tjera, për të cilat nuk dimë asgjë sot", shtoi ai, transmeton Telegrafi.
Kjo e lë Evropën përballë pasigurisë se si do t'i dërgojë astronautët e saj në hapësirë në të ardhmen. Për të garantuar qasje të besueshme dhe për të mbështetur investimet në industrinë evropiane, Josef po harton një plan që Evropa të forcojë pozicionin e saj si fuqi globale hapësinore, duke fituar aftësinë për të dërguar astronautët e saj në hapësirë.
A është autonomia hapësinore e dobishme për ekonominë evropiane?
Sigurisht, kjo nuk do të ndodhë brenda natës dhe kërkon miratimin politik të shteteve anëtare të ESA-s për të siguruar financimin.Ja si mund të funksionojë kjo.Evropa nuk po e nis nga e para. Ajo zotëron tashmë kapacitete të fuqishme teknologjike dhe programe lider në botë, si Copernicus (vëzhgimi i Tokës) dhe Galileo (konstelacioni i navigimit satelitor), si dhe një fuqi punëtore të talentuar.
Megjithatë, Evropës i mungon një mjet i saj për transportin e ekuipazhit dhe një sistem rikuperimi; me fjalë të tjera, mjetet për t'i dërguar astronautët në hapësirë dhe për t'i kthyer ata të sigurt në Tokë.Josef vlerësoi se, me një buxhet prej rreth 10 miliardë eurosh, ESA mund t'i zhvillonte këto kapacitete të pavarura brenda 10 viteve të ardhshme.
Dhe po, 10 miliardë euro janë një shumë e jashtëzakonshme parash, por cila është alternativa?Sido që të jetë, ESA përballet me perspektivën e shpenzimit të miliarda eurove në vitet në vijim. Çështja është se si t'i shndërrojmë këto shpenzime në një investim për industrinë hapësinore të Evropës, në vend që të jenë thjesht një kosto.
Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor është në thelb një laborator lundrues ku ESA kryen një pjesë të madhe të punës së saj thelbësore shkencore. Pas nxjerrjes së tij jashtë përdorimit në vitin 2032, ka shumë gjasa që ai të zëvendësohet nga një stacion hapësinor komercial.
Pa qasje të pavarur në hapësirë, Evropa do të duhet të vazhdojë të mbështetet te blerja e vendeve në anijet kozmike amerikane – me disponueshmëri të pasigurt – dhe më pas të marrë me qira ambiente në stacione hapësinore komerciale për kërkime. Josef vlerësoi se kjo do të kishte një kosto prej rreth 5 miliardë eurosh gjatë 10 viteve të ardhshme.
"Por paratë humbasin, ose humbasin në kuptimin që nuk shpenzohen në Evropë. Kështu që, unë do të preferoja t'i investoja këto fonde në Evropë, të forcoja industrinë tonë dhe të rrisja autonominë e Evropës në këtë fushë," shpjegoi Josef.
Megjithatë, ai theksoi se kjo nuk do të nënkuptonte fundin e bashkëpunimit ndërkombëtar për Evropën.
“[Ne mund të] ofrojmë madje një vend, ndoshta, për miqtë dhe kolegët tanë nga Japonia, Australia apo vende të tjera; mendoj se kjo është gjithashtu diçka që Evropa mund ta marrë në konsideratë për të forcuar fuqinë dhe autonominë e saj – jo për t'u izoluar, aspak, përkundrazi – por për të qenë një partnere e fortë në arenën ndërkombëtare për vendet dhe agjencitë e tjera”, shtoi ai. /Telegrafi/
– YouTube www.youtube.com
