Veprimet operacionale-taktike të ushtrisë ukrainase për mbijetesë në luftën moderne
1. Operacioni „Veles”: Manovra nëntokësore prapa pozicioneve ruse
Sipas një njoftimi të Korpusit të Dytë të Gardës Kombëtare të Ukrainës, të njohur si „Khartia”, ushtarët ukrainas kanë përshkuar më shumë se 15 kilometra përmes infrastrukturës nëntokësore, me synimin për të dalë prapa pozicioneve ruse në zonën e Kupjanskut, në rajonin e Harkivit. Ky manovrim, i emërtuar „Veles”, sipas raportimeve ukrainase, ishte i koordinuar me veprime luftarake në sipërfaqe dhe me përdorimin e mjeteve ajrore pa pilot (dronëve). Sipas të njëjtave burime, forcat ruse u sulmuan nga dy drejtime, duke u krijuar forcave ukrainase mundësi për të ushtruar presion mbi pozicionet dhe komunikimet e kundërshtarit. Burimet ukrainase kanë deklaruar se korridori nëntokësor ishte pajisur me sisteme komunikimi, orientimi dhe mbështetjeje logjistike. Pjesëtarët e njësive pjesëmarrëse, sipas njoftimit, iu nënshtruan paraprakisht përgatitjeve fizike dhe psikologjike për lëvizje dhe qëndrim të zgjatur në hapësira të mbyllura. Komandanti i korpusit, gjeneral brigade Ihor Obolenski, ka deklaruar se forcat ukrainase kishin studiuar taktikat ruse të lëvizjes nëpër hapësira nëntokësore dhe kishin përshtatur elemente të kësaj përvoje për operacionin e tyre. Sipas palës ukrainase, gjatë operacionit janë vrarë më shumë se 100 ushtarë rusë dhe mbi 30 të tjerë janë kapur robër. Këto shifra përfaqësojnë pretendime të palës ukrainase dhe nuk duhet të konsiderohen të verifikuara në mënyrë të pavarur pa konfirmime shtesë. Sipas të njëjtave raportime, operacioni synonte sigurimin e qasjeve prapa pozicioneve ruse pranë Kupjanskut dhe krijimin e kushteve për veprime të mëtejshme ukrainase në rajonin e Harkivit.
2. Analiza ushtarake: Mbijetesa përmes përshtatjes taktike
Operacioni „Veles”, nëse konfirmohen elementet kryesore të raportuara, paraqet një shembull të rëndësishëm të përshtatjes taktike në kushtet e luftës moderne. Ai tregon se mbijetesa e një force ushtarake nuk varet vetëm nga numri i ushtarëve, sasia e armatimit apo fuqia e zjarrit, por edhe nga aftësia për të ndryshuar mënyrën e e veprimit, për të shfrytëzuar terrenin dhe për të shmangur ekspozimin e panevojshëm ndaj zbulimit të kundërshtarit. Në një fushëbetejë ku dronët, sensorët, zbulimi ajror dhe goditjet me precizion e bëjnë më të vështirë lëvizjen e trupave në sipërfaqe, infrastruktura nëntokësore mund të krijojë mundësi të veçanta për mbrojtje, lëvizje dhe ruajtje të aftësisë luftarake. Megjithatë, ajo nuk përbën garanci sigurie: hapësirat e tilla mund të kenë rreziqe strukturore, probleme ajrimi, vështirësi komunikimi dhe mundësi bllokimi. Mësimi kryesor është se mbijetesa në luftën moderne kërkon përshtatje të vazhdueshme taktike, jo mbështetje të pandryshueshme në një mënyrë të vetme të luftimit.
3. Befasia taktike dhe shfrytëzimi i terrenit
Një nga elementet më të rëndësishme të operacionit është shfrytëzimi i një hapësire që kundërshtari mund të mos e ketë vlerësuar si drejtim të mundshëm të veprimit. Në teorinë ushtarake, befasia taktike synon të kufizojë aftësinë e kundërshtarit për të parashikuar zhvillimin e situatës dhe për të reaguar në kohë. Terreni nuk përfshin vetëm sipërfaqen tokësore, por edhe objektet urbane, ndërtesat, tunelet dhe infrastrukturën e krijuar nga njeriu. Në varësi të kushteve, këto mund të shërbejnë për mbrojtje, lëvizje ose mbështetje logjistike. Shfrytëzimi i tyre kërkon, megjithatë, njohje të hollësishme të gjendjes fizike të objekteve, disiplinë, koordinim dhe vlerësim të rrezikut. Operacioni „Veles” dëshmon, sipas raportimeve ukrainase, rëndësinë e kombinimit të njohjes së terrenit me planifikimin dhe aftësinë për të vepruar në rrethana të paparashikuara. 4. Koordinimi i forcave dhe roli i teknologjisë Lufta në Ukrainë ka nxjerrë në pah rëndësinë e bashkërendimit ndërmjet njësive tokësore, mjeteve ajrore pa pilot, sistemeve të komunikimit dhe mbështetjes logjistike. Asnjë prej këtyre elementeve nuk garanton sukses i vetëm. Rezultati varet nga mënyra se si informacioni shndërrohet në vendimmarrje dhe si koordinohen aftësitë e ndryshme të forcave. Dronët kanë ndryshuar ndjeshëm mjedisin e fushëbetejës, duke rritur mundësitë e zbulimit dhe duke e bërë më të rrezikshëm qëndrimin e gjatë në pozicione të ekspozuara. Në këtë realitet, mbijetesa kërkon disiplinë të komunikimit, mbrojtje të informacionit, lëvizshmëri dhe aftësi për të ruajtur funksionimin e njësive edhe kur sistemet teknologjike dëmtohen ose ndërpriten. Njëkohësisht, teknologjia nuk e zëvendëson faktorin njerëzor. Përgatitja profesionale, udhëheqja, morali, besimi brenda njësisë dhe aftësia për të marrë vendime në kushte presioni mbeten faktorë vendimtarë.
5. Përgatitja fizike dhe psikologjike e ushtarëve
Lufta moderne paraqet ngarkesë të madhe fizike dhe psikologjike. Qëndrimi i zgjatur në hapësira të mbyllura, mungesa e gjumit, pasiguria, izolimi dhe frika nga goditjet mund të ndikojnë drejtpërdrejt në përqendrimin dhe aftësinë vendimmarrëse të ushtarëve. Për këtë arsye, përgatitja ushtarake duhet të përfshijë jo vetëm aftësitë teknike dhe përdorimin e armatimit, por edhe qëndrueshmërinë psikologjike, ndihmën e parë, menaxhimin e lodhjes, punën ekipore dhe veprimin në kushte të vështira. Përvoja e luftës në Ukrainë tregon se njësitë e përgatitura për të përballuar ndryshimet e shpejta të situatës kanë më shumë mundësi të ruajnë kohezionin dhe aftësinë e tyre funksionale.
6. Logjistika dhe vazhdimësia e aftësisë luftarake
Mbijetesa nuk nënkupton vetëm shmangien e humbjeve në luftime. Ajo nënkupton edhe ruajtjen e aftësisë për të vepruar për një periudhë të gjatë. Furnizimi me ujë, ushqim, pajisje mjekësore, energji dhe mjete komunikimi është thelbësor për vazhdimësinë e operacioneve. Në këtë kuptim, çdo manovër e ndërlikuar kërkon vlerësim të kujdesshëm të nevojave logjistike dhe të mundësisë për evakuimin e të plagosurve. Pa mbështetje të qëndrueshme logjistike, edhe një sukses fillestar taktik mund të humbasë rëndësinë e tij operacionale. Përvojat nga Ukraina e bëjnë të qartë se logjistika nuk është funksion dytësor, por pjesë integrale e aftësisë luftarake dhe e mbijetesës së forcave.
7. Mësimet për ushtritë bashkëkohore
Nga analiza e operacionit „Veles” mund të nxirren disa përfundime të përgjithshme për përgatitjen dhe zhvillimin e forcave të armatosura: • Përshtatja taktike: planet duhet të mundësojnë reagim ndaj ndryshimeve të shpejta në fushëbetejë. Mbrojtja dhe mbijetesa: ulja e ekspozimit ndaj zbulimit dhe goditjeve duhet të jetë pjesë e kulturës së përditshme ushtarake. • Koordinimi: komunikimi dhe bashkëveprimi ndërmjet njësive dhe sistemeve të ndryshme janë thelbësore. Përgatitja njerëzore: aftësitë profesionale, qëndrueshmëria psikologjike dhe udhëheqja ndikojnë drejtpërdrejt në rezultat. Logjistika: furnizimi dhe evakuimi mjekësor duhet të mbështesin vazhdimësinë e veprimeve. Mësimi nga përvoja: analizimi i operacioneve reale dhe përshtatja e stërvitjes janë të domosdoshme për përballimin e kërcënimeve të reja. Këto parime nuk duhen interpretuar si receta universale. Efektiviteti i tyre varet nga terreni, misioni, kapacitetet e forcave, kushtet e kundërshtarit dhe rrethanat konkrete të operacionit. Përfundim Operacioni „Veles”, sipas të dhënave të publikuara nga pala ukrainase, ilustron përpjekjen për të shfrytëzua infrastrukturën nëntokësore, befasinë taktike dhe koordinimin e veprimeve për të ruajtur iniciativën në një mjedis luftarak të mbikëqyrur nga teknologjia moderne. Mësimi më i rëndësishëm për ushtritë bashkëkohore është se mbijetesa nuk sigurohet vetëm me mbrojtje fizike ose epërsi në armatim. Ajo kërkon një sistem të integruar të përgatitjes, udhëheqjes, informacionit, logjistikës dhe përshtatjes taktike. Në luftën moderne, forca që mëson më shpejt, ruan kohezionin dhe përshtat mënyrën e veprimit ndaj rrethanave dhe mund të ruajë më mirë aftësinë e saj luftarake. Prvoja ukrainase është e vlefshme për studimin profesional të mbrojtjes, por çdo përfundim duhet të mbështetet në verifikimin e fakteve dhe në analizën e rezultateve afatgjata, jo vetëm në deklaratat e palëve ndërluftuese.
Pas vitit 1924 asnjë qeveri shqiptare nuk e ngriti zyrtarisht çështjen e shqiptareve të Kosovës në Lidhjen e Kombeve, ndërkohë që çështja çame u ngrit edhe në vitet 1928 dhe 1934-1935. Qeveritë e Zogut e trajtuan atë…
BELLE, DEÇAN – Në katundin Belle të Mesme, në një nga vendbanimet me histori të pasur të trevës së Deçanit, ka nisur rikthimi në jetë i një monumenti me rëndësi për trashëgiminë kulturore dhe…
Nesër shqiptarët e Luginës votojnë pa asnjë ulëse të garantuar, vetëm pjesëmarrja vendos sa zë do të kenë Në vitin 2020, uniteti solli tri ulëse. Kur garuan të ndarë, shqiptarët fituan vetëm…
Me rastin e 155-vjetorit të lindjes së At Gjergj Fishtës (1871–2026), në vend të një urimi të zakonshëm përkujtimor, po sjellim një dëshmi historike që ndriçon një dimension të rëndësishëm të…
Kur politika përpiqet të diktojë rregullat e debatit, qëndrimi i medias ndaj çdo forme presioni bëhet një çështje parimore e demokracisë. Por misioni i saj i vërtetë fillon aty ku përfundon zhurma e pushtetit dhe nis dëgjimi…
Sa e kanë për zemër “Lirinë e Kosovës” të gjithë ata politikanë shqiptarë, të cilët e deshtën madhështinë e tyre përpara ndërkombëtarëve, por në dëm të shtetit…
Në këtë përvjetor jubilar, të gjithë duhet ta nderojmë ringjalljen e shpirtit të pastër arbëroro-dardan nën dritën dhe frymëzimin e kryeheroit tonë, Gjergj Kastriotit (Skënderbeut). Siç dihet deri më tani, kjo…
Prej një kohe të gjatë, sidomos në "epokën e demokracisë e të kapitalizmit" alla PS, ndeshesh, njihesh, debaton me plot politikanë, pushtetarë, zyrtarë, qytetarë dhe fshatarë të thjeshtë "të majtë",…
Për 135 ditë me radhë, rinia patriotike shqiptare protestoi paqësisht për liritë dhe të drejtat qytetare, për patriotizmin, demokracinë, shtetin ligjor, dinjitetin, antikrizën dhe antikorrupsionin. Më kryesorja, ajo që e dalloi…
Behajdin Allaqi, profesor gjimnazi nga Prizreni dhe një nga anëtarët e LPRK-së që morën pjesë në themelimin e UÇK-së, u zhduk më 11 qershor 1998. Trupi i tij nuk është gjetur kurrë. Më 16 shtator 2026, Dhomat e…
“Rreziku i mbrendshëm” — ka qenë ky titulli i një shkrimi të At Gjergj Fishtës, në revistën Hylli i Dritës. Një shekull më parë, kur shteti shqiptar ishte ende në hapat e tij të parë dhe e ardhmja e vendit ishte e…
Disa vite më parë, në një emision televiziv debati, një analist iu drejtua një politikani me pyetjen se përse nuk merrni shembull nga universiteti, për sa u përket zgjedhjeve, bashkëpunimit, mirëkuptimit dhe harmonisë ndërmjet…
Më në fund u shfaq edhe Aleksandër Vuçiq në krah të Edi Ramës. Kohë të vështira për të dy autokratët e Ballkanit Perendimor. Modeli i përbashkët i qeverisjes i bëri ata gjithashtu bashkëpunëtorë, si dhe…
Një qeveri meriton të përgëzohet për arritjet e saj, por asnjë arritje nuk ia shlyen përgjegjësinë për dështimet në fusha të tjera. Mbështetja qytetare bëhet ushqyese e vetëkënaqësisë kur suksesi në…
Ligji që u prezantua si mbështetja më e fortë institucionale për ish-drejtuesit e UÇK-së në Hagë u kthye të enjten në Kuvend. Kërkesën e bëri vetë partia që e kishte sponsorizuar. Në më pak se një…
Asnjëherë më parë, që nga Lufta e Dytë Botërore, siguria globale e planetit nuk ka qenë më e rrezikuar dhe më e destabilizuar sesa sot. Ka kohë që rendi botëror ka dalë nga binarët dhe pothuajse nuk ka mbetur asnjë…
Pra disa ditesh Aleksander Dugin nje filosof rus pranë Putinit deklaroi diçka që kushdo qe e lexonte do te shqetesohej me ngjashmerine e levizjeve kundër shtetit shqiptar dhe pikërisht në kohën kur Shqipëria po afrohet sa më shumë me integrimin…
A është e nevojshme që populli ta dijë të vërtetën për ish-udhëheqësit politikë, ushtarakë dhe shtetërorë që po gjykohen në Hagë? Kundërshtimi ndaj Gjykatës Speciale në nivel shtetëror, apo…
Për Hegelin diplomacia mund të kuptohej përmes konceptimit të tij të shtetit, historisë dhe marrëdhënieve midis fuqive. Hegeli nuk ka zhvilluar një "teori të diplomacisë" në kuptimin bashkekohor, por filozofia e tij politike…
Përballë sfidave me të cilat po përballet rinia shqiptare, indiferenca nuk duhet të jetë një alternativë. Shqetësimi për zbehjen e shpresave, pasigurinë për të ardhmen dhe vështirësitë për të ndërtuar…
Gjithë periudhën kohore të cilën rëndom e quajmë tranzicion edhe pse po i afrohet në kohëzgjatje periudhës komuniste, duke mbërritur aktualisht në më shumë se 2 / 3 e saj, më qëlloi t’a jetoja në moshën…
Gjergj Kastrioti (Skënderbeu) vizionari i parë i madh i integrimit dhe mbrojtësi monumental i vlerave të përbashkëta perëndimore. Ai përfaqëson kushtetutën shpirtërore të kombit arbëror – atë busull që na…
Presidentja ka kohë deri të premten. Kthimi i ligjit nuk do ta pengonte Kuvendin, por do t'i jepte Kosovës atë që i ka munguar që nga 6 tetori: një shpjegim publik. Të premten, më 23 tetor, mbaron afati i presidentes Justina Shiroka Pula për…
Protesta është një nga instrumentet më të rëndësishme të demokracisë. Ajo u jep qytetarëve mundësinë të kundërshtojnë padrejtësinë, të kërkojnë llogaridhënie dhe të reagojnë ndaj…
Në Shqipëri, titulli i profesorit dhe pozita drejtuese në universitet nuk kanë qenë gjithmonë pasqyrim i kontributeve shkencore, i meritës akademike dhe i autoritetit intelektual. Përkundrazi, në jo pak raste, karriera universitare është…
Lloj-lloj fabrikimesh kanë dhënë Edi Rama, njerëzit e tij, si dhe mediet pranë qeverisë së Tiranës për ndikimin e huaj në motivimin e studentëve dhe rinisë shqiptare për të protestuar. Iranianët, rusët, serbët,…
Peticioni i mbi një mijë profesorëve dhe pjesëmarrja e tyre në mbështetje të protestave studentore, të kërkesave të tyre për ndryshimin e Shqipërisë, për reformimin e sistemit, kundër elitës politike në…
Pas fjalimit të Konjufcës në Këshillin e Sigurimit, Serbia mbeti përballë pyetjeve që i shmang prej vitesh: 12 mijë të vrarët, 1.577 të zhdukurit dhe Radoiçiqi që jeton i lirë. Por sa prej këtyre çështjeve do…
Dy ngjarje të ditëve të fundit në Tiranë nuk mund të trajtohen si incidente të shkëputura nga njëra-tjetra. Ato duhen parë së bashku, sepse, përtej pamjeve tronditëse dhe lajmeve të çastit, kam drojë se zbulojnë…
Zhvillimet e ditëve të fundit përbëjnë kulmin e një pakënaqësie të thellë, e cila prej vitesh është akumuluar te brezi i ri shqiptar, veçanërisht te studentët dhe të rinjtë që nuk pranojnë më…
Përpos reagimeve individuale, nga Kosova nuk kemi reagim zyrtar (përpos zonjës Haxhiu) të kryeministrit Kurti. Reagimet individuale janë të domosdoshme për përkrahjen e protestës së vëllezërve në Shqipëri, përndryshe do…
I nderuar zoti President, Kur Shqipëria përballet me tensione politike, përplasje dhe akte dhune e shkatërrimi, qytetarët kanë të drejtë të pyesin, ku janë institucionet dhe çfarë po bëjnë ato për ta ndihmuar vendin…
Arritja e marrëveshjes ndërmjet subjekteve politike shqiptare të Krahinës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, do të duhej…
Nuk ka dyshim që një qeveri që qëndron gjatë në pushtet nuk ngarkohet më gabime të akumuluara. Pastaj janë të arsyeshme edhe reagimet. Reagimet filluan me” Zvernecin” këto reagime ishin me të origjinale për nga…
Aleksandar Dugini, ideologu rus i euroazianizmit, ëndërron një rend botëror në të cilin Rusia do të bëhej një nga qendrat kryesore të pushtetit, në kundërshtim me dominimin amerikan dhe me vlerat liberale të…
Më 20 tetor, kryetarja e Dhomave të Specializuara, Ekaterina Trendafilova, doli me një video për pavarësinë e gjykatës. Brenda pak orësh i reaguan Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së dhe deputeti i PDK-së,…
Zhvillimet e fundit në Partinë Demokratike të Kosovës dhe paralajmërimi i Bedri Hamzës se nuk do të rikandidojë për kryetar kanë nxitur diskutime për të ardhmen e udhëheqjes së partisë. Në një intervistë…
Më 16 shtator, kur Dhomat e Specializuara dënuan Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, në sallën e gjyqit u përmendën edhe shtatë emra të tjerë. Ata nuk ishin të akuzuar, por gjykata i cilësoi…
Kriza politike, interesat gjeopolitike dhe rreziku që përçarjet e brendshme të dobësojnë rrugën evropiane të Shqipërisë. Shqipëria po përballet me një krizë që ngre pyetje të rëndësishme për…
Nuk thuhet kot se në këtë botë, ajo që bën, edhe do të të kthehet. Në shekujt XIX dhe XX, demokracia ushtronte presion, duke kërkuar që shoqëritë dhe shtetet e asaj kohe të demokratizoheshin, që do të thotë të…
Propozimligji për bashkimin e Agjencisë për Siguri Kombëtare (ASK) me Agjencinë e Inteligjencës në Maqedoninë e Veriut hap një debat thelbësor për të ardhmen e institucioneve të sigurisë, përqendrimin e kompetencave dhe…
Roli i kryeministrit Edi Rama dhe i klasës politike shqiptare duhet shqyrtuar përtej polemikës së zakonshme ndërmjet pushtetit dhe opozitës. Një qeveri demokratike nuk ka detyrimin t’i pranojë të gjitha kërkesat e protestuesve, por ka…
Marrëdhënia mes SHBA-së dhe Ukrainës ka arritur në pikën më të ulët që nga takimi shpërthyes në Shtëpinë e Bardhë. Për Kosovën, që e ka Amerikën partnerin kryesor strategjik, kjo krizë tregon sa e…
Ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Prokurorisë Speciale, që u miratuan në mesnatën e 6 tetor nga Kuvendi i Kosovës, u bënë me nguti, në mënyrë amatoreske, pa konsultime me subjekte relevante dhe pa…
Në Njeriu i revoltuar, Albert Camus nis nga një pyetje që duket e thjeshtë, kush është njeriu i revoltuar? Përgjigjja e tij është e shkurtër, por e rëndë, është njeriu që thotë "jo". Ky "jo" nuk…
Edi Rama tha përafërsisht këtë: Këtu kanë ndërhyrë shërbimet e huaja sekrete, nga Rusia dhe Irani. Nëse kjo është e vërtetë, por ti nuk paraqet asnjë provë, atëherë infrastrukturën e tyre e paska…
Universiteti shqiptar dhe fabrikimi i "profesorëve të mëdhenj"
Kthimi i ligjit për Specialen nuk e ndal ligjin, por e detyron të shpjegohet
Kur protesta masive manipulohet: Kufijtë ndërmjet lirisë demokratike dhe cenimit të interesit kombëtar
Pa Gjergj Kastriotin jemi të paorientuar, me të jemi të përjetshëm në Europë
Veprimet operacionale-taktike të ushtrisë ukrainase për mbijetesë në luftën moderne
Zgjedhjet në Serbi dhe beteja e përbashkët e shqiptarëve për rritjen e përfaqësimit politik në Beograd
Kurti u pre nga fotoja. Kosova pritet prej vitesh
Shqipëria dhe çështja çame 1929-1939
Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar
Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore
24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar
I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë
“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes
Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari
10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën
Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore
Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…
U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…
Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…
Për babain tim të dashur 🤍🕊️ Babi, Sot bëhen kaq shumë vite që nga dita kur na le përgjithmonë….
Bianca Censori ka tërhequr sërish vëmendjen me paraqitjen e saj të guximshme, pasi janë publikuar fotografi të reja ku…
Aktorja dhe modelja amerikane, Carmen Electra, ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj në tapetin e kuq, duke u shfaqur me një…
