Financial Times: Danimarka ishte gati t’i hidhte në erë pistat e Grenlandës nëse SHBA do të pushtonte

Ushtarëve danezë të dërguar në ishullin arktik në janar iu dhanë edhe rezerva gjaku në rast luftimesh

Ushtria daneze dërgoi lëndë shpërthyese dhe rezerva gjaku në Grenlandë në janar, si pjesë e planeve të emergjencës për një sulm amerikan, ndërsa tensionet me Donald Trumpin u përshkallëzuan për shkak të nxitjes së tij për të marrë kontrollin e ishullit arktik, sipas Financial Times.

Dy zyrtarë europianë konfirmuan të enjten një raport të DR-së, transmetuesit publik të Danimarkës, mbi mënyrën se si vendi nordik u përpoq ta rriste koston për Trumpin në rast se ai do të përpiqej të përdorte forcën për të marrë kontrollin e Grenlandës. Sipas tyre, Franca dhe Gjermania e mbështetën Kopenhagenin në këtë qasje.

“Ne ishim shumë të shqetësuar se kjo mund të shkonte vërtet shumë keq”, tha një zyrtar europian për kërcënimet e përsëritura të Trumpit lidhur me Grenlandën në janar.

Sipas raportit të DR-së, trupat daneze të dërguara në Grenlandë në fillim të vitit morën me vete mjaftueshëm lëndë shpërthyese për të shkatërruar pistat kryesore të ishullit pranë kryeqytetit Nuuk dhe në një ish-bazë avionësh luftarakë në Kangerlussuaq. Atyre iu dhanë gjithashtu rezerva gjaku në rast përleshjesh.

Këto plane tregojnë sa seriozisht u panë kërcënimet e Trumpit ndaj një aleati të NATO-s, jo vetëm në Danimarkë, por në mbarë Europën.

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha: “Ne kemi qenë në situatën më të rëndë të politikës së jashtme që nga Lufta e Dytë Botërore. Arsyeja e vetme pse sot jemi në një situatë më të mirë … është sepse kemi bashkëpunim europian.”

Konflikti u zbut përfundimisht nga sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, një politikan europian me përvojë, i cili e bindi Trumpin në Forumin Ekonomik Botëror në Davos që të pranonte konturet e një “marrëveshjeje të ardhshme” me Danimarkën për Grenlandën.

Frederiksen tha se negociatat në nivele të larta me amerikanët po vazhdonin për një kompromis të mundshëm që do të respektonte vijat e kuqe të Danimarkës dhe Grenlandës për sovranitetin. “Shpresoj për një marrëveshje, por siç e kam thënë, dëshira e Trumpit për të marrë Grenlandën mbetet e pandryshuar”, tha ajo.

Danimarka dhe disa vende të tjera europiane, përfshirë Francën, Gjermaninë dhe vendet nordike, dërguan trupa në Grenlandë në janar nën mbulimin e një stërvitjeje ushtarake të planifikuar, për të cilën zyrtarët në Kopenhagen thanë se ishte njoftuar Departamenti amerikan i Mbrojtjes.

Por arsyeja e vërtetë, sipas raportit të DR-së, ishte përgatitja për një sulm të mundshëm amerikan dhe sigurimi që çdo marrje nën kontroll e Grenlandës do të duhej të ishte me forcë, pra një akt haptazi armiqësor.

“Francezët ishin jashtëzakonisht ndihmues”, tha një zyrtar i dytë europian. “Ata e kuptuan menjëherë se ne kishim nevojë për një plan.”

Trumpi — i inkurajuar nga suksesi i tij në rrëzimin e presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro — reagoi keq ndaj kësaj lëvizjeje, duke kërcënuar se do të vendoste tarifa shtesë ndaj Danimarkës dhe vendeve të tjera të përfshira.

“Pas Venezuelës, ata menduan se mund të ecnin mbi ujë. Ta marrim këtë gjë, dhe këtë vend”, tha një zyrtar i tretë europian. “Ajo frikë nuk është zhdukur, por nuk është më aq e pranishme.”

DR foli me 12 zyrtarë të lartë qeveritarë, ushtarakë dhe të inteligjencës në Danimarkë, si edhe në Francë dhe Gjermani, për mënyrën se si përgatitjet u intensifikuan pas inkursionit të Trumpit në Venezuelë.

“Grenlanda nuk ka ikur. Ajo vetëm po fle”, tha një ish-ministër danez.