Gjeneral Racaj: Dronët “Puma” forcojnë FSK-në
Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka bërë të ditur se Forca e Sigurisë së Kosovës ka pranuar fluturaket pa pilot AeroVironment RQ-20 Puma, të prokuruara nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës përmes programit “Foreign Military Sale”.
Sipas tij, pagesa për këtë sistem është realizuar në vitin 2021, ndërsa pajisja e re paraqet një kapacitet shtesë për rritjen e aftësive ajrore të FSK-së. Maqedonci tha se ky hap thellon edhe më tej bashkëpunimin mes Kosovës dhe ShBA-së në fushën e mbrojtjes.
Gjeneral major Muhamet Racaj, në një prononcim për “Bota sot”, thotë se pranimi i fluturakeve pa pilot RQ-20 Puma forcon ndjeshëm aftësitë e FSK-së në zbulim ajror, mbikëqyrje dhe menaxhim situatash, duke sjellë kontroll më të mirë të kufijve dhe reagim më të shpejtë në terren.
Sipas tij, në krahasim rajonal, Kosova bën një hap përpara, por mbetet prapa Serbisë, e cila zotëron dronë luftarakë dhe marrëveshje për Bayraktar TB2. Maqedonia e Veriut është ende në zhvillim të UAV-ve, Kroacia ka sisteme më të avancuara për survejim kufitar e detar, ndërsa Mali i Zi gjendet në faza fillestare.
“Pas pranimit të fluturakeve pa pilot AeroVironment RQ-20 Puma nga Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK), ndikimi i tyre duhet parë në dy dimensione:
1. Rritjen e kapaciteteve të brendshme dhe
2. Pozicionimin rajonal në raport me fqinjët.
Ndryshimi i kapaciteteve të FSK-së krahasuar me rajonin
• RQ-20 Puma i jep FSK-së aftësi të avancuara të zbulimit ajror, mbikëqyrjes dhe mbledhjes së inteligjencës taktike, duke përmirësuar kontrollin e kufijve, zbulimin e hershëm dhe menaxhimin e situatave në terren.
• Ky kapacitet është një hap përpara në krahasim me gjendjen e mëparshme, pasi FSK nuk dispononte dronë taktikë të kësaj natyre.
• Krahasuar me vendet fqinje:
• Serbia ka një arsenal më të zhvilluar, përfshirë dronë të prodhimit vendor dhe dronë luftarakë (Pegaz, Vrabac, Komarac) si dhe marrëveshje për blerje të Bayraktar TB2, që e vendos atë në nivel më të lartë për kapacitete sulmuese dhe strategjike.
• Maqedonia e Veriut është ende në proces të zhvillimit të sistemit vendor të UAV-ve, duke synuar standardet e NATO-s, por është më mbrapa në kapacitete krahasuar me Serbinë.
• Kroacia ka fokus në përdorim për mbrojtjen kufitare dhe survejim me sisteme më të avancuara teknologjikisht, sidomos për flotën detare dhe operacione tokësore.
• Mali i Zi ndodhet në fazë fillestare të përdorimit të dronëve për survejim dhe nuk ka kapacitete të avancuara të krahasueshme” – thotë ai.
ImageGjeneral major Muhamet RacajFoto galeri
Tutje, shprehet se dronët RQ-20 Puma i japin FSK-së kapacitete të reja në zbulim ajror dhe mbikëqyrje kufitare.
Ai thekson se Kosova bën hap përpara krahasuar me të kaluarën, por mbetet prapa Serbisë që ka dronë luftarakë dhe marrëveshje për Bayraktar TB2. Kroacia ka sisteme më të avancuara, Maqedonia e Veriut është në zhvillim, ndërsa Mali i Zi në faza fillestare.
“Në këtë kuptim, FSK me Puma fiton një hap cilësor në fuqizimin e survejancës dhe inteligjencës, por qëndron ende pas Serbisë për sa u përket UAV-ve të armatosur dhe shtrirjes strategjike. Megjithatë, avantazhi i bashkëpunimit direkt me SHBA-në dhe NATO-n ofron FSK-së përfitime të ndjeshme në trajnime, modernizim dhe integrim të sistemeve.
Nevoja për plane shtesë për UAV nga SHBA dhe vendet aleate
• Futja e Puma është një veprim themelor i planit 10-vjeçar 2018-2028 për modernizimin e FSK-së, por për kapacitete të plota ajrore pa pilot, kërkohen edhe platforma të tjera.
• Në perspektivë afatmesme, FSK-së i nevojiten UAV me kapacitete më të gjata qëndrimi dhe distanca operacionale më të mëdha se Puma, për të mbuluar territorin dhe për të operuar në skenarë rajonalë ose multinacionalë.
• Vendimi strategjik do të ishte drejtimi i investimeve në kombinimin e UAV-ve të vegjël taktikë (si Puma) për misione të shpejta dhe fleksibile, me sisteme të mesme ose të mëdha të armatosura (si Bayraktar TB2) në bashkëpunim me SHBA ose Turqinë.
• Kjo do ta vendoste FSK-në në një nivel më të fuqishëm për zhvillimin dhe modernizimit e FSK-së, duke shtuar aftësinë jo vetëm për vëzhgim, por edhe për reagim të shpejtë dhe sulme precize në rast nevoje.
Përmbledhje dhe përfundime të integruara:
Marrja e fluturakeve pa pilot RQ-20 Puma përbën një avancim të rëndësishëm në kapacitetet e survejancës dhe kontrollit territorial të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), në përputhje me strategjinë e saj afatgjatë të modernizimit dhe zhvillimit ushtarak. Ky hap pozicionon FSK-në mbi disa vende të rajonit, si Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut, në fushën e UAV-ve për mbledhje informacioni dhe mbikëqyrje, megjithëse Serbia ruan avantazhin me sistemet e saj të avancuara dhe dronët e armatosur.
Për të përmbushur objektivat strategjike dhe për të krijuar një infrastrukturë të balancuar dhe moderne të kapaciteteve pa pilot, është thelbësore që FSK të zhvillojë dhe zbatojë plane për zgjerim me UAV më të mëdhenj, sulmues dhe me shumë funksione, në bashkëpunim të ngushtë me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e NATO-s. Një fokus i veçantë duhet të vihet edhe në investime në infrastrukturën e komandimit, trajnime të avancuara dhe mbështetje logjistike për përdorimin efektiv dhe koordinuar të këtyre sistemeve, duke krijuar një forcë sigurie më të përgatitur, dinamike dhe teknologjikisht të avancuar në rajonin e Ballkanit”, përmbyll ai për “Bota sot”.
