TË FUNDIT

Pse pranoni atë që nuk dëshironi? Frika nga refuzimi mund t’ju largojë nga vetja

Thoni “po” për të mos zhgënjyer të tjerët, edhe kur brenda vetes mendoni ndryshe. Psikologjia shpjegon pse ndodh kjo dhe si të vendosni kufij pa u ndier fajtorë

Sa herë keni pranuar një kërkesë, megjithëse keni dashur ta refuzoni? Sa herë keni heshtur kur një koment ju ka lënduar, keni mbështetur një mendim që nuk e ndani ose keni ndryshuar planet vetëm për të mos mërzitur dikë?

Ndonjëherë, pas këtyre vendimeve qëndron frika nga refuzimi. Nevoja për t’u pranuar është njerëzore, por kur miratimi i të tjerëve bëhet më i rëndësishëm se nevojat personale, rrezikojmë të humbim lidhjen me dëshirat tona.

Imagjinoni një bisedë mes miqsh. Të gjithë pajtohen për një çështje, ndërsa ju mendoni ndryshe. Keni argumente, por heshtni. Më vonë pyesni veten pse nuk folët.

E njëjta gjë ndodh kur ndihmoni një koleg edhe pse jeni të rraskapitur, merrni pjesë në një takim që nuk dëshironi ose shmangni kundërshtimin për të mos shkaktuar konflikt.

Pse kërkojmë kaq shumë miratim?

Përkatësia është nevojë themelore njerëzore. Dëshirojmë të ndihemi të dashur, të pranuar dhe pjesë e një grupi. Kur frika nga humbja e këtyre lidhjeve bëhet e tepruar, mund të fillojmë ta përshtatim sjelljen vazhdimisht me pritshmëritë e të tjerëve.

Kjo nuk nënkupton dobësi karakteri. Ndonjëherë lidhet me përvoja të hershme, kur një fëmijë mëson se miratimin e merr duke qenë i bindur, duke shmangur mosmarrëveshjet ose duke kënaqur të gjithë. Një sjellje e tillë mund të vazhdojë edhe në moshë madhore.

Gradualisht, personi fillon të parashikojë reagimet e të tjerëve, t’i peshojë fjalët pa fund dhe të ndiejë përgjegjësi për pakënaqësinë e tyre.

Shpesh kjo shoqërohet me bindjen se kundërshtimi do ta prishë afërsinë. Prandaj njeriu thotë “s’ka problem”, edhe kur ka problem, dhe përpiqet t’i kuptojë dëshirat e të tjerëve përpara se të shprehë të vetat.

Eksperimenti që zbuloi fuqinë e grupit

Në vitet 1950, psikologu amerikan Solomon Asch studioi sa ndikon shumica në gjykimin individual. Pjesëmarrësit duhej të tregonin se cila nga disa vija kishte të njëjtën gjatësi me një vijë shembull.

Përgjigjja ishte e dukshme. Megjithatë, njerëzit e tjerë në dhomë, të udhëzuar nga studiuesi, jepnin qëllimisht përgjigje të gabuara.

Në rreth 37 për qind të përgjigjeve vendimtare, pjesëmarrësit iu bashkuan shumicës së gabuar. Kjo shifër u referohet përgjigjeve, jo përqindjes së njerëzve që u bindën gjithmonë.

Studimi tregoi se presioni shoqëror mund të ndikojë edhe kur faktet janë të qarta. Disa fillojnë të dyshojnë në gjykimin e tyre; të tjerë nuk duan të bien në sy duke kundërshtuar.

Kur kompromisi bëhet mohim i vetes

Marrëdhëniet e shëndetshme kërkojnë kompromis. Problemi shfaqet kur vetëm një person lëshon pe, vazhdimisht.

Ndoshta ndiheni fajtorë kur thoni “jo”, shqetësoheni për reagimin e dikujt ose mendoni gjatë nëse e keni ofenduar. Pranoni detyrime që nuk i dëshironi dhe më pas ndieni lodhje, zemërim apo zhgënjim ndaj vetes.

Ndihma e dhënë me dëshirë ndryshon nga ajo që e jepni vetëm sepse keni frikë se mos humbni dashurinë ose respektin e dikujt.

Vendosja e kufijve nuk është egoizëm. Ajo u jep hapësirë nevojave tuaja dhe mund të përmirësojë marrëdhëniet, sepse i bën pritshmëritë më të qarta.

Nuk keni pse t’i përgjigjeni menjëherë çdo kërkese. Mund të thoni: “Do ta mendoj dhe do të të tregoj”. Nëse përgjigjja është negative, shpreheni qartë dhe me mirësjellje, pa u justifikuar gjatë.

Disa njerëz mund të zhgënjehen, sidomos nëse janë mësuar që gjithmonë t’u dilni në ndihmë. Por zhgënjimi i tyre nuk provon se keni vepruar gabim.

Filloni me situata të vogla, ku pasojat janë të kufizuara. Vëreni si ndiheni pasi vendosni një kufi dhe lejojini vetes kohë për t’u mësuar me shqetësimin. Me praktikë, refuzimi bëhet më i natyrshëm.

Para se të pranoni diçka, pyesni veten: A kam kohë? A kam energji? A e dua vërtet këtë?

Nuk është problem të ndryshoni mendim kur mësoni diçka të re apo të bëni lëshime për njerëzit e dashur. Problemi fillon kur dëshira për t’u pranuar ju bën të mos dëgjoni më veten.

Herën tjetër, përpara një “po”-je automatike, mendoni: “A e dëshiroj këtë, apo thjesht kam frikë të mos zhgënjej dikë?” /Telegrafi/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *