Kur shteti hesht, diplomacia humb terren: Kosova përballë sfidës së afirmimit ndërkombëtar

Heshtja diplomatike nuk është neutralitet

Në marrëdhëniet ndërkombëtare, shtetet nuk maten vetëm me atë që deklarojnë, por edhe me atë që bëjnë, me kohën kur reagojnë dhe me aftësinë për t’i mbrojtur interesat e tyre përmes diplomacisë. Një shtet që nuk artikulon qëndrimet e veta, nuk ndërton aleanca funksionale dhe nuk ndërhyn në kohën e duhur në proceset ndërkombëtare, rrezikon ta humbasë ndikimin e tij politik dhe diplomatik.

Pikërisht këtu qëndron një nga problemet më serioze të diplomacisë së Republikës së Kosovës: mungesa e një veprimi të qëndrueshëm, të koordinuar dhe strategjik në raport me zhvillimet ndërkombëtare.

Heshtja, në politikën ndërkombëtare, nuk është gjithmonë neutralitet. Ajo, herë-herë, mund të interpretohet si mosnjohje e rëndësisë së çështjeve që kërkojnë trajtim diplomatik, si pranim i heshtur i zhvillimeve të pafavorshme, por edhe si paaftësi për ta ushtruar në mënyrë efektive pozitën dhe përgjegjësinë shtetërore.

Një shtet që hesht kur duhet të flasë, që nuk reagon kur duhet të veprojë dhe që nuk përfaqëson interesat e veta kur vendoset për të ardhmen e tij, rrezikon ta shndërrojë heshtjen në dobësi politike.

Kjo është arsyeja pse diplomacia e Kosovës duhet të dalë nga logjika e reagimeve të vonuara dhe të kalojë në një politikë të iniciativës, parashikimit dhe veprimit të vazhdueshëm.

Serbia vepron, Kosova nuk duhet të mjaftohet me reagime

Serbia ka ndërtuar një diplomaci të orientuar drejt lobimit, komunikimit institucional dhe ndikimit në qarqet politike ndërkombëtare. Pavarësisht qëndrimeve të saj ndaj shtetësisë së Kosovës, ajo vazhdon të investojë në marrëdhënie diplomatike dhe në përpjekje për të ndikuar në perceptimin ndërkombëtar të çështjes së Kosovës.

Përballë kësaj qasjeje, Kosova nuk mund të mbështetet vetëm në historinë e saj, në të drejtën e saj për pavarësi dhe në mbështetjen e fituar nga aleatët ndërkombëtarë. Këto janë themele të rëndësishme, por nuk e zëvendësojnë diplomacinë e përditshme.

Pavarësia nuk është vetëm akt juridik i shpalljes së shtetit; ajo është edhe përgjegjësi e vazhdueshme për ta mbrojtur, konsoliduar dhe afirmuar subjektivitetin ndërkombëtar.

Kosova duhet ta kuptojë se argumentet historike dhe juridike fitojnë efekt politik vetëm kur shoqërohen me përfaqësim profesional, komunikim diplomatik dhe veprim institucional.

Marrëdhëniet me SHBA-në: partneritet strategjik, jo vetëm deklarata politike

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë qenë dhe mbeten partneri strategjik më i rëndësishëm i Kosovës. Roli amerikan në çlirimin, ndërtimin dhe afirmimin ndërkombëtar të shtetit të Kosovës përbën një kapitull të veçantë të historisë sonë moderne.

Por partneriteti strategjik nuk duhet të trajtohet si një kapital politik i trashëguar, i cili ruhet vetvetiu pa angazhim institucional.

Ai kërkon komunikim të vazhdueshëm, mirëkuptim politik, koordinim strategjik dhe diplomaci profesionale. Administratat amerikane mund të ndryshojnë, përbërjet politike të Kongresit mund të ndryshojnë, por interesat strategjike të SHBA-së në Ballkan kërkojnë marrëdhënie të qëndrueshme dhe komunikim të vazhdueshëm me institucionet e Kosovës.

Për këtë arsye, Kosova duhet ta fuqizojë praninë e saj në Uashington, veçanërisht në Kongresin amerikan, në administratën amerikane, në institucionet e sigurisë dhe në qarqet akademike e strategjike.

Ambasada e Kosovës në Uashington duhet të jetë një qendër aktive e diplomacisë politike, jo vetëm institucion për organizimin e takimeve protokollare.

Nevojitet një ekip profesional, i përbërë nga diplomatë, juristë ndërkombëtarë dhe ekspertë të marrëdhënieve ndërkombëtare, i cili do të ndjekë zhvillimet politike, do të paraqesë argumentet e Kosovës dhe do të ndërtojë komunikim të drejtpërdrejtë me vendimmarrësit amerikanë.

Bashkimi Evropian dhe përgjegjësia për një dialog të drejtë

Edhe Bashkimi Evropian duhet të kuptojë se procesi i dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë nuk mund të prodhojë stabilitet të qëndrueshëm nëse përgjegjësitë dhe detyrimet nuk trajtohen me standarde të barabarta.

Dialogu nuk duhet të shndërrohet në një proces ku Kosovës i kërkohen vazhdimisht kompromise të reja, ndërsa Serbia nuk përballet me përgjegjësi të qarta për veprimet dhe politikat e saj.

Kosova duhet të kërkojë barazi në trajtim, reciprocitet në zbatimin e marrëveshjeve dhe garanci ndërkombëtare për çdo proces që prek rendin e saj kushtetues dhe sovranitetin shtetëror.

Kjo nuk nënkupton refuzimin e dialogut. Përkundrazi, nënkupton ndërtimin e një dialogu të drejtë, të balancuar dhe në përputhje me parimet e së drejtës ndërkombëtare.

E drejta ndërkombëtare duhet të jetë instrument aktiv diplomatik

Kosova ka argumente të fuqishme juridike për ta afirmuar shtetësinë e saj. Opinioni këshillëdhënës i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, i 22 korrikut 2010, mbetet një nga argumentet më të rëndësishme në këtë drejtim.

Gjykata konstatoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare.

Ky përfundim juridik nuk duhet të mbetet vetëm pjesë e historisë diplomatike të Kosovës, por duhet të përdoret vazhdimisht në komunikimin me shtetet që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e saj.

Institucionet e Kosovës duhet të hartojnë një strategji të posaçme për njohje të reja, duke identifikuar shtetet prioritare, interesat e tyre politike dhe ekonomike dhe mundësitë konkrete për ndërtimin e marrëdhënieve diplomatike.

Nuk mjafton të thuhet se Kosova ka të drejtë të jetë shtet. Kjo e drejtë duhet të argumentohet, të përfaqësohet dhe të mbrohet në çdo forum ndërkombëtar.

Një mekanizëm konkret për rikthimin e diplomacisë aktive

Kosovës i nevojitet një mekanizëm i përhershëm i koordinimit diplomatik, i cili do të përfshijë Presidencën, Qeverinë, Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Ministrinë e Mbrojtjes dhe përfaqësues të ekspertizës juridike e ndërkombëtare.

Ky mekanizëm duhet të ketë objektiva të matshme:

1. Brenda tre muajve të hartojë një strategji të përbashkët për politikën e jashtme dhe afirmimin ndërkombëtar të Kosovës.

2. Brenda gjashtë muajve të krijojë një platformë funksionale të koordinimit diplomatik me partnerët strategjikë, veçanërisht SHBA-në, NATO-n dhe Bashkimin Evropian.

3. Të fuqizojë ekipin profesional të lobimit në Uashington dhe në qendrat e tjera të rëndësishme ndërkombëtare.

4. Të hartojë një program të posaçëm për njohje të reja dhe për anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare.

5. Të sigurojë raportim të rregullt institucional për rezultatet e politikës së jashtme dhe përgjegjësinë e përfaqësuesve diplomatikë.

Këto nuk janë kërkesa abstrakte, por hapa konkretë për ta kthyer diplomacinë në një instrument real të shtetësisë.

Kosova duhet të flasë me zërin e një shteti sovran

Republika e Kosovës nuk ka nevojë për diplomaci që zgjohet vetëm kur paraqitet një krizë, kur Serbia ndërmerr një ofensivë diplomatike apo kur partnerët ndërkombëtarë kërkojnë sqarime për zhvillimet politike në vend.

Ajo ka nevojë për diplomaci që parashikon, vepron, argumenton dhe ndërton marrëdhënie strategjike.

Heshtja diplomatike, kur bëhet praktikë institucionale, nuk është thjesht mungesë komunikimi. Ajo mund të shndërrohet në sinjal dobësie, në hapësirë për veprimin e kundërshtarëve dhe në humbje të mundësive për afirmimin ndërkombëtar të shtetit.

Kosova nuk mund ta mbrojë sovranitetin vetëm me deklarata, as ta sigurojë të ardhmen vetëm duke u mbështetur në meritat historike të aleatëve të saj. Ajo duhet të dëshmojë se di të ushtrojë përgjegjësitë e një shteti sovran.

Prandaj, është koha që diplomacia e Kosovës të kalojë nga heshtja në komunikim, nga reagimi në iniciativë, nga pritja në veprim dhe nga përfaqësimi formal në diplomaci strategjike.

Sepse, në marrëdhëniet ndërkombëtare, nuk mjafton të kesh të drejtë; duhet të kesh edhe aftësinë institucionale, politike dhe diplomatike për ta mbrojtur atë.

Shtetësia nuk mbrohet me heshtje. Ajo mbrohet me vizion, argument, aleanca dhe veprim diplomatik të pandërprerë.

Situata e krijuar në Universitetin e Shkencave të Aplikuara në Ferizaj (UShAF), me dy ushtrues detyre të rektorit, është një zhvillim që tejkalon një mosmarrëveshje të zakonshme administrative. Kjo ngre shqetësime serioze për…

1. SHQIPËRIA: NGA PROTESTA Për të kuptuar epilogun e protestave në Shqipëri dhe Kosovë, duhet të analizojmë jo vetëm pakënaqësinë qytetare, por edhe raportet ndërmjet pushtetit, opozitës, shoqërisë civile,…

Të martën, më 17 nëntor, në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallin aktgjykimin e dytë ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi brenda dy muajsh. Këtë herë gjykohet ajo që prokuroria thotë se…

Një shqetësim dhe brengë e jona e përbashkët, që duhet të na mundojë të gjithëve, si komb dhe si shoqëri në përgjithësi! Të gjitha eksodet dhe shpërnguljet, në të gjitha kohërat dhe etapat historike,…

Ligji i imponuar për Gjykatën Speciale të Kosovës në Hagë është kthyer mbrapsht nga ana e presidentes Shiroka-Pula për t’u rishqyrtuar në Kuvend. Prej disa ditësh grupet parlamentare diskutojnë, por nuk merren vesh për…

Në traditën dhe kulturën shqiptare, mikpritja dhe mirënjohja nuk kanë qenë kurrë thjesht zakone kalimtare, por shtylla të shenjta mbi të cilat është ndërtuar vetë qenia jonë kombëtare. Historia na ka mësuar se një…

Që në fillim më duhet ta sqaroj se, për mua si sociolog, dokumenti ku evidentohet qëndrimi i opozitës serbe ndaj Kosovës nuk mund të ndëlidhet vetëm me shpresën si synim e ambicie se ata do të jenë më liberalë, por edhe me…

Krahina e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, në funksion të artikulimit të një platforme të përbashkët politike, duhet domosdoshmërisht të dëshmojë unitet, harmonizim të qëndrimeve dhe konsensus politik ndërmjet…

Kryeministri Edi Rama u kërkoi të shtunën socialistëve, në Asamblenë Kombëtare në Gjirin e Lalzit, të votonin përjashtimin nga partia të Elisa Spiropalit, ish-kryetares së Kuvendit dhe ish-ministres së Jashtme, si dhe të Plarent…

Sigurisht, po i ndjek me shqetësim të shtuar revoltat studentore, në fakt zemërimin e mbarë-shqiptarëve kundër elitës së Tiranës, në fakt sekt-zullumqarësh, që në 35 vite, privatizuan politikën, përmorën…

I. Rinia në shesh, intelektualët në dilemë dhe përgjegjësia morale e një kombi. Ka çaste në historinë e një kombi kur vlera e individit nuk matet më me titujt që mban, diplomat që zotëron, postet që ka ushtruar apo…

Kraja vazhdon të jetojë përmes traditës kulturës dhe bashkimit të shqiptarëve .Andaj mos thoni se Kraja po braktiset, po vetmohet apo po harrohet! Dita e sotme dëshmoi të kundërtën. Rruga kryesore e saj ishte mbushur me vizitorë…

Zhvillimet e fundit politike në Shqipëri dhe Kosovë po dëshmojnë intensifikimin e një konkurrence shumëdimensionale ndërmjet dy kryeministrave, Edi Ramës dhe Albin Kurtit, e cila, përtej marrëdhënieve ndërpersonale dhe dallimeve…

Profili i personalitetit të zgjedhur nga populli, me emrin deputet, ka një domethënie shumëdimensionale për një shoqëri demokratike dhe të avancuar. Dikur, deputeti zgjidhej me votën e popullit nga regjioni i caktuar, ku qytetarët, në…

Shqipëria sot ndodhet në udhëkryq. Sovraniteti i saj është i kërcënuar nga regjimi i korrupsionit, vjedhjes dhe tradhtisë. Shqipëria sot është kapur dhe është marrë peng nga politika dhe oligarkia. Realiteti vërteton se…

Ishte kohë burrash të mëdhenj në muajin e Shenjtë të nëntorit; dritëdhënës vizionarë dhe trima atdhetarë, të frymëzuar nga shpirti i pavdekshëm i GJERGJ KASTRIOTIT, Simbolit tonë Hyjnor. Sot, 118 vite më…

Pas gati 12 orësh punë, seanca e Kuvendit të Kosovës u ndërpre të premten mbrëma për mungesë kuorumi. Në sallë kishin mbetur vetëm 38 deputetë, dhe ligji që ngushton mandatin e Gjykatës Speciale mbeti pa u votuar për…

Përkthim, përshtatje dhe riformulim i materialit Evropa po përballet me një dilemë gjithnjë e më serioze të sigurisë: si ta forcojë aftësinë ushtarake për të parandaluar agresionin rus, pa rrezikuar që një konflikt…

Qeveria e RMV-së përveç futjes së bullgarëve në kushtetutën e saj duhet të bëjë edhe disa korrigjime kushtetuese për t'u baraspeshuara me emrin e shtetit të saj RMV: – Nëse shqiptarët janë 20 %, në…

Në historinë e popujve të Europës, pak kombe kanë kaluar nëpër udhëkryqe aq të trazuara historike e fetare sa kombi shqiptar. E megjithatë, përballë perandorive që synonin ta tjetërsonin dhe ta përçanin nga brenda,…

Më shumë se tri dekada pas rënies së Murit të Berlinit, duket se telefoni i kuq ende nuk ia ka lëshuar vendin telefonit të kaltër. Kjo është metafora që shpreh një paradoks të madh të kohës sonë. demokracia u shpall…

Centralizimi politik përcakton se cili nivel i qeverisjes mban autoritetin përfundimtar. Kuptimi i tij kërkon vëmendje ndaj pushteteve, autonomisë territoriale dhe kontrollit të pushtetit. Kur një vendim publik prek një vend të tërë, kush e ka…

Dhuna seksuale e përdorur sistematikisht gjatë luftës në Ksovë mbetet një nga kapitujt më të errët të historisë moderne europiane. Mijëra gra dhe vajza përpara se të detyroheshin të linin vatrat e tyre gjatë…

Në politikën ndërkombëtare, paraqitja publike e një kryeministri në konferenca prestigjioze, forume ekonomike, panaire, samite dhe tubime ndërkombëtare është pjesë e rëndësishme e diplomacisë…

Kuvendi i Kosovës pritet të vendosë sot nëse do ta rimiratojë pa asnjë ndryshim ligjin që ngushton mandatin e Gjykatës Speciale. Është i njëjti ligj që presidentja Justina Shiroka-Pula ua ktheu deputetëve me kërkesë të…

Kuvendi i Kosovës pritet të votojë sot, si pikë të fundit të seancës që vazhdon nga ora 11:00, për rikonfirmimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara pikërisht në formën që e miratoi më 6 tetor. Kërkesën e bëri…

Shkupi po grumbullon kriza për nesër. Maqedonia e Veriut po hyn në një periudhë të ndjeshme politike, ku deklaratat, përplasjet dhe vendimet e papërgjegjshme mund të prodhojnë pasoja shumë më të mëdha sesa interesat e…

Rasti i Alta Bankës, i nisur si krizë bankare në Beograd pas ndërrimit të pushtetit në Serbi, është kthyer në Maqedoninë e Veriut në përplasjen më të ashpër të kësaj vjeshte mes dy partive kryesore shqiptare….

Ndryshimet klimatike nuk janë më një kërcënim i largët, një parashikim teorik apo një shqetësim që u përket vetëm studiuesve të atmosferës dhe ekologjisë. Ato janë shndërruar në një realitet që prek…

Politikani republikan me origjinë shqiptare, Joe Hoxha, ka fituar mandatin e tretë në Dhomën e Përfaqësuesve të shtetit të Connecticut-it, në zgjedhjet e mesmandatit të mbajtura javën e kaluar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës….

Në filozofinë e historisë, ekziston një e vërtetë e pamëshirshme që përsëritet në fatin e popujve të vegjël: asnjë pushtues i jashtëm nuk mund ta mposhtë përfundimisht një komb, nëse ai komb nuk prodhon…

Nëntori është muaji më simbolik i historisë shqiptare. Është muaji i flamurit, i pavarësisë, i kujtesës kombëtare dhe i atyre ngjarjeve që përcaktuan fatin e Shqipërisë dhe të Kombit shqiptar. Është…

Qeveria Kurti IV është formuar me 62 vota në Kuvendin e Republikës së Kosovës, përkatësisht me mbështetjen e 53 deputetëve të Lëvizjes Vetëvendosje dhe nëntë deputetëve nga komunitetet joshumicë, kryesisht nga…

Shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, me dhimbjen e historisë, krenarinë e identitetit dhe të drejtën për barazi shtetërore. Ka momente në historinë e një shteti kur politika duhet të ndalet dhe të dëgjojë zërin e…

Ligji për Dhomat e Specializuara do të rikthehet në Kuvend "më së largu të hënën" dhe do të kalojë me votat e Vetëvendosjes. Këtë e paralajmëroi mbrëmë ushtruesja e detyrës së kryetares së…

Me dhimbje të thellë dhe pikëllim të veçantë mora lajmin për ndarjen nga jeta të mikut tim, bashkëkombësit dhe intelektualit të shquar shqiptar, Prof. Dr. Mehdi Hyseni. Largimi i tij nga kjo jetë përbën një humbje…

Analisti dhe publicisti Lirim Gashi i ka propozuar ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla-Schwarz, që ta marrë si këshilltar juristin Gazmend Halilaj. Në një shkrim të publikuar në rrjetet sociale, Gashi rendit shtatë arsye…

Deklaratat e fundit të z. Armend Zemaj lidhur me numrin e mjekëve të papunë, licencimin dhe punësimin e mjekëve të kthyer nga jashtë kërkojnë një reagim jo vetëm politik, por mbi të gjitha profesional, shkencor dhe…

Protestat studentore në Shqipëri vazhdojnë, ndërsa protestuesit kërkojnë dorëheqjen e Kryeministrit Edi Rama. Studentët nuk po përballen thjesht me një qeveri; ata po përballen me një sistem të tërë kontrolli…

Shtëpia e Bardhë e ka zgjedhur kandidatin, por kjo ende nuk do të thotë se Kosova ka ambasador amerikan. Presidenti Donald Trump ka nominuar Mikhail Bogachekun, drejtor ekzekutiv në Organizatën e Shteteve Amerikane (OAS), për ambasador të SHBA-së në…

Prej dy ditësh po lexoj lajmin për vdekjen e Xhevat Prekazit, një mitrovicas shqiptar, apo, më konkretisht, një emër i njohur i futbollit të ish-Jugosllavisë. Ndarja e tij nga jeta kërkon përmbajtje dhe respekt për dhimbjen e familjes…

Më 9 nëntor 1989, bota dëshmoi një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë bashkëkohore: rënien e Murit të Berlinit. Pas 28 vjetësh ndarje, ky mur, simbol i diktaturës komuniste, i shtypjes së lirive njerëzore…

Tragjizmi i një gruaje të fortë, intelektuale e dinjitetshme, me personalitet dhe integritet unik, në luftën e saj e vetmuar, për ta pasur pranë djalin e saj Anin, fisnikërisht, u bë kurban i tij. Arlindë Zekaj e parashikoi ekzekutimin e saj,…

Delegacioni i parë i Listës Studentore që erdhi në Kosovë pas fitores në Serbi la pas vetëm një mesazh. Pas vizitës së 8 dhe 9 nëntorit, kandidati Fegja Dimoviq e quajti Kosovën "pjesë përbërëse të…

Gjuha shqipe do të ketë vend në provimin e jurisprudencës, por jo deri në fund. Kryeministri Hristijan Mickoski deklaroi të hënën se kandidatët do ta japin pjesën teorike në gjuhën në të cilën kanë studiuar. Simulimet e…

Të gjithë e dimë historinë e emrimit si ministër i Jashtëm i Republikës së Shqipërisë të shqiptarit nga Kosova, Gent Cakaj. Kryeministri Edi Rama e emroi atë në krye të diplomacisë shqiptare. Presidenti Ilir Meta nuk e…

Lufta në Ukrainë po hyn në një fazë të ndërlikuar, ku, përveç përballjes ushtarake në front, gjithnjë e më shumë po goditen infrastruktura energjetike, objektet strategjike dhe korridoret logjistike. Këto zhvillime nuk…

Kosova në krizë besimi me aleatët strategjikë

Centralizimi politik dhe administrativ nuk janë të njëjta në demokraci

Kthimi në dinjitetin e humbur

Pse telefoni i kuq ende nuk ia lëshon vendin telefonit të kaltër

Kur shteti hesht, diplomacia humb terren: Kosova përballë sfidës së afirmimit ndërkombëtar

Rama e shet si sukses një togfjalësh në raportin e BE-së, por Shqipëria po humb terren në integrim

Vdekja e debatit – kriza e mendimit kritik në shoqëri dhe në universitet

Një universitet, dy rektorë!

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Sot mbushen 3 vite kur u nda përgjithmonë nga familja dhe farefisi më i dashuri ynë. Në këtë ditë të…

…n’ Maje, atje ku Qielli i thot’ Tokës: Frikë mos ki, Unë jam me Ty! Ka qet’si, rrjetat nuk…

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

Holly Ramsay ka tërhequr vëmendjen me paraqitjen e saj elegante në festën e 60-vjetorit të babait të saj të…

Aktorja Zendaya ka tërhequr vëmendjen në një shfaqje speciale të filmit “The Odyssey” në Los Angeles, ku u…