Dy aplikime nga 99: Pse të rinjtë shqiptarë po i kthejnë shpinën Akademisë Ushtarake

Lajmi se Akademia Ushtarake "Gjeneral Mihailo Apostollski" në Shkup nuk ka pranuar këtë vit asnjë kadet shqiptar ka ndezur një përplasje që shqiptarët e Maqedonisë së Veriut e njohin mirë. BDI-ja fajëson VLEN-in dhe Qeverinë. VLEN-i dhe Ministria e Mbrojtjes ia kthejnë fajin trashëgimisë së BDI-së. Para se të hyjmë në lojën e fajeve, duhet ndarë qartë ajo që dihet nga ajo që vetëm pretendohet.

Ministria e Mbrojtjes ka konfirmuar se në konkursin për 29 vende për kadetë u paraqitën gjithsej 99 kandidatë. Prej tyre, 46 i plotësuan kriteret. Nga aplikuesit, 95 ishin maqedonas, dy shqiptarë, një rom dhe një vlleh. Njëri nga dy shqiptarët u tërhoq nga procedura, ndërsa tjetri u rendit i 43-ti. Kështu, këtë vit Akademia nuk ka asnjë kadet shqiptar.

Sipas Ministrisë, konkursi u publikua edhe në një gazetë ditore në gjuhën shqipe, në faqen zyrtare dhe në rrjetet sociale. Ligji për Akademinë Ushtarake parasheh që gjatë pranimit në konkurs publik "do të mbahet llogari për përfaqësim të drejtë dhe adekuat" të komuniteteve.

Sipas regjistrimit të vitit 2021, shqiptarët përbëjnë 24,3 për qind të popullsisë rezidente. Sipas të dhënave të Ministrisë, në janar 2025 përfaqësimi i shqiptarëve në Armatë ishte 24,26 për qind. Zëvendësministri Admir Shabani ka deklaruar këtë vit se në administratën e Ministrisë kjo shifër është 17 për qind.

Çfarë nuk është konfirmuar

Pretendimi se kjo ndodh "për herë të parë që nga viti 1995" vjen nga BDI-ja. Ministria nuk e ka kundërshtuar publikisht, por as nuk ka publikuar të dhëna për pranimet e viteve të kaluara. E njëjta vlen për deklaratën e zëvendësministrit Shabani. Sipas tij, edhe gjatë qeverisjes së BDI-së aplikonin vetëm një ose dy shqiptarë në vit.

Pa këto të dhëna, asnjëra palë nuk mund ta provojë versionin e saj. Pa të dhëna mbetet edhe pretendimi i BDI-së nga gushti, se asnjë nga dhjetë drejtorët e Ministrisë së Mbrojtjes nuk është shqiptar.

Vlerësim: Problemi është te dera, jo te lista

Shifra kyçe e kësaj historie nuk është zero, por dy. Nga një komunitet që përbën rreth një të katërtën e popullsisë erdhën dy aplikime nga 99, pra rreth dy për qind. Me kaq pak kandidatë, asnjë dispozitë ligjore për përfaqësim adekuat nuk mund të prodhojë rezultat. Kur nuk ka kë të përzgjedhësh, nuk ka çfarë të korrigjosh në listë.

Kjo megjithatë nuk e shfajëson Ministrinë. Ligji nuk kërkon vetëm që konkursi të shpallet edhe në shqip. Ai kërkon që përfaqësimi të merret parasysh. Një institucion që sheh se nga një e katërta e popullsisë vijnë vetëm dy aplikime ka detyrë të pyesë pse, jo vetëm ta konstatojë. Parimi "të pranohen më të mirët" dhe parimi i përfaqësimit nuk përjashtojnë njëri-tjetrin. Ato përputhen vetëm kur rrethi i aplikuesve është i gjerë. Këtë vit nuk ka qenë.

Hendeku po zhvendoset lart

Shifrat e përgjithshme tregojnë se ushtarët shqiptarë janë afër peshës së tyre në popullsi. Akademia Ushtarake, megjithatë, nuk përgatit ushtarë, por oficerë, pra komandantët e brezit të ardhshëm. Një vit pa kadetë shqiptarë sot nuk vihet re. Do të vihet re pas 15 a 20 vitesh, në shtabet ku merren vendimet. Prandaj ky rast është më serioz se ç'duket nga një konkurs me 29 vende.

Loja e fajeve nuk zgjidh asgjë

Të dyja palët kanë qenë në pushtet. BDI-ja e ka mbajtur vetë postin e ministrit të Mbrojtjes, si në vitin 2012 me Fatmir Besimin. VLEN-i sot ka zëvendësministrin në të njëjtin dikaster. Nëse BDI-ja ka të drejtë që VLEN-i ka dështuar, duhet të shpjegojë pse problemi nuk u zgjidh kur vetë kishte ndikim. Nëse Shabani ka të drejtë që gjendja është e trashëguar, pyetja për të është çfarë ndryshoi në dy vitet e fundit.

Deri tani, të dyja palët kanë prodhuar komunikata. Asnjëra nuk ka paraqitur një plan.

Pse ka rëndësi edhe për Perëndimin

Maqedonia e Veriut është anëtare e NATO-s që nga viti 2020. Një ushtri aleate fiton legjitimitet edhe nga fakti që i përfaqëson të gjithë qytetarët e saj. Për të rinjtë shqiptarë, karriera e oficerit në një ushtri të NATO-s nuk është vetëm uniformë. Ajo sjell shkollim, misione ndërkombëtare dhe lidhje me ushtritë perëndimore, përfshirë atë amerikane. Kur shqiptarët heqin dorë nga kjo rrugë, vendet ku merren vendimet për sigurinë e vendit u mbeten të tjerëve.

Pyetjet që kërkojnë përgjigje

Pse aplikojnë kaq pak të rinj shqiptarë? Mund të ndikojnë besimi i ulët te institucionet e sigurisë, perceptimi se gradat e larta mbeten të mbyllura, pagat, ose largimi masiv i të rinjve drejt diasporës. Nga janari, pagat në Armatë do të rriten me 10 për qind. Asnjëra nga këto arsye nuk është matur me studim. Pa matje, çdo shpjegim mbetet hamendësim, edhe ky i yni.

Hapi i parë do të ishte i thjeshtë. Ministria e Mbrojtjes duhet të publikojë të dhënat për aplikimet dhe pranimet në Akademi sipas përkatësisë etnike, të paktën për dhjetë vitet e fundit. Kjo do t'i jepte fund debatit nëse BDI-ja apo Shabani thonë të vërtetën. Më pas duhet një fushatë e synuar në qytetet me shumicë shqiptare, kurse përgatitore për testet dhe bashkëpunim real mes partive shqiptare, në pushtet dhe në opozitë.

Zero kadetë këtë vit është sinjal paralajmërues. Nëse vitin e ardhshëm sërish aplikojnë vetëm dy, i vetmi rezultat i kësaj vjeshte do të kenë qenë komunikatat.

ANALIZË – Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara nuk e vendosin presidentin, por mund ta ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si ai qeveris. Donald Trump do të mbetet në Shtëpinë e Bardhë deri në janar të vitit 2029….

Vrasja e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës ka tronditur Kosovën dhe me të drejtë ka nxjerrë qytetarët në rrugë. Një grua që bëri gjithçka që i kërkonte ligji, që denoncoi dhunën, kërkoi…

Një javë pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, Kosova ende nuk ka gjetur gjuhën e duhur për të folur për të. 49-vjeçarja kishte trokitur në çdo derë institucionale: kishte denoncuar…

Bashkimi Evropian-BE është një bashkim politik dhe ekonomik i 27 shteteve evropiane që bashkëpunojnë për të garantuar paqen, sigurinë, përparimin dhe zhvillimin e bashkimit. Objektivat e tij kryesore janë -Paqja dhe stabiliteti midis…

Urdhri i gjykatës, aktakuza dhe ndalimi nuk e shpëtuan Arlinda Zekajn. Hallkat që dështuan janë prokuroria dhe policia, por zhurma politike po drejtohet kryesisht te Ministria e Drejtësisë. Dorëheqja e një ministreje nuk ndreq zinxhirin që…

Të dielën mbrëma, ndërsa në Beograd festohej rënia e Aleksandar Vuçiqit, disa qindra të rinj qëndronin sërish para Kryeministrisë në Tiranë, duke kërkuar dorëheqjen e Edi Ramës. Të hënën, në…

Rënia e Aleksandar Vuçiqit pas 14 vjetësh në pushtet u prit me lehtësim në shumë kryeqytete të rajonit. Por për shqiptarët – si për ata të Luginës së Preshevës, ashtu edhe për Kosovën – pyetja nuk…

Serbia hyri natën e së dielës në një epokë të re politike. Pas 14 vjetësh pushtet të pandërprerë të Partisë Përparimtare Serbe (SNS), Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, duke ia…

Një ditë para se të përballej me votuesit e vet, Aleksandar Vuçiqi gjeti kohë të mbronte Edi Ramën nga protestuesit në Tiranë. Kjo nuk ishte rastësi. Për më shumë se një dekadë, kryeministri shqiptar dhe lideri serb…

Lidhjet me diasporën, turizmi dhe zhvillimi i aviacionit i japin peshë strategjike një transportuesi të Kosovës. Menaxhimi profesional dhe financimi i qëndrueshëm mund ta kthejnë këtë ambicie në një investim me vlerë për…

Behajdin Allaqi, profesor gjimnazi nga Prizreni dhe një nga anëtarët e LPRK-së që morën pjesë në themelimin e UÇK-së, u zhduk më 11 qershor 1998. Trupi i tij nuk është gjetur kurrë. Më 16 shtator 2026, Dhomat e…

Ligji që u prezantua si mbështetja më e fortë institucionale për ish-drejtuesit e UÇK-së në Hagë u kthye të enjten në Kuvend. Kërkesën e bëri vetë partia që e kishte sponsorizuar. Në më pak se një…

Pas fjalimit të Konjufcës në Këshillin e Sigurimit, Serbia mbeti përballë pyetjeve që i shmang prej vitesh: 12 mijë të vrarët, 1.577 të zhdukurit dhe Radoiçiqi që jeton i lirë. Por sa prej këtyre çështjeve do…

Më 20 tetor, kryetarja e Dhomave të Specializuara, Ekaterina Trendafilova, doli me një video për pavarësinë e gjykatës. Brenda pak orësh i reaguan Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së dhe deputeti i PDK-së,…

Më 16 shtator, kur Dhomat e Specializuara dënuan Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, në sallën e gjyqit u përmendën edhe shtatë emra të tjerë. Ata nuk ishin të akuzuar, por gjykata i cilësoi…

Marrëdhënia mes SHBA-së dhe Ukrainës ka arritur në pikën më të ulët që nga takimi shpërthyes në Shtëpinë e Bardhë. Për Kosovën, që e ka Amerikën partnerin kryesor strategjik, kjo krizë tregon sa e…

Dokumentet themeluese përcaktojnë kufijtë e ndërhyrjes së Kuvendit në Dhomat e Specializuara. Çdo ndryshim duhet të kalojë provën e Kushtetutës, marrëveshjes me BE-në dhe mbrojtjes së të drejtave të njeriut. Ligji…

Propozimi financiar i Qeverisë së Kosovës, i bërë publik nga senatori Dick Durbin, e kthen idenë e një baze të përhershme amerikane në një temë konkrete diplomatike. Prishtina po i ofron Uashingtonit pikërisht atë që ai u…

Më 12 tetor, brenda pak orësh, u dëgjuan dy qëndrime që nxorën në pah përplasjen e re mes Prishtinës dhe Brukselit. Në Luksemburg, para takimit të ministrave të Jashtëm të BE-së, komisionarja për Zgjerim, Marta Kos,…

Prokuroria kërkon gjashtë vjet burgim për Hashim Thaçin, të cilat të vuhen pas dënimit për krime lufte. Ajo e akuzon për përpjekje për të ndikuar te dëshmitarët. Mbrojtja kërkon pafajësi dhe pohon se bisedat në…

Në një intervistë ekskluzive për “Bota sot”, më 19 janar 2000, Ekrem Rexha – Komandant Drini, deklaroi se Prizreni ishte çliruar pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Ai kritikoi gjithashtu…

Marrëveshja e minutave të fundit shmangu zgjedhjet e reja, por hapi një provë tjetër për shtetin: a do të veprojnë institucionet sipas përgjegjësive kushtetuese edhe kur kjo bie ndesh me interesat e partive që i mundësuan…

Miratimi me 88 vota ishte fitore politike për përkrahësit e ndryshimeve, por jo domosdoshmërisht fitore juridike. Përpara se ligji të prodhojë pasoja mbi dënimet dhe proceset në Hagë, ai mund të përballet me Presidenten, Gjykatën…

Pas zgjedhjes së Justina Shiroka-Pulës presidente, Hykmete Bajrami rikujtoi qëndrimin e saj se “gjashtë deputetë të LDK-së nuk e çojnë vendin në zgjedhje”. Në fund, Kosova vërtet nuk shkoi në zgjedhje. Por rruga që…

Kosova shmangu zgjedhjet e reja, PDK-ja siguroi miratimin e ndryshimeve të Ligjit për Dhomat e Specializuara, ndërsa Albin Kurti siguroi votat për presidente. Por, pas kompromisit politik të natës së 6-7 tetorit, beteja më e vështirë sapo fillon: a…

Kuvendi i Kosovës miratoi në lexim të parë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara me 91 vota pro. Vetëvendosje dhe Albin Kurti i mbështetën ndryshimet, ndërsa LDK-ja nuk mori pjesë në votim. Por përtej debatit për…

PDK-ja e ka bërë ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara kusht për marrëveshjen mbi presidentin. Bedri Hamza ka thënë se ndryshimet duhet të miratohen plotësisht para se partia të hyjë në zgjidhjen përfundimtare të…

Vizita e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Prishtinë më 1 tetor 2026, erdhi në një moment kur Kosova po përballet me pasoja të rëndësishme politike dhe shoqërore të aktgjykimit të Gjykatës Speciale…

Kosova po hyn në një javë vendimtare për funksionimin e institucioneve. Data 6 tetor 2026 nuk është thjesht një afat politik, por kufiri kushtetues brenda të cilit Kuvendi duhet ta zgjedhë presidentin e Republikës. Këtë afat e ka…

Miratimi i deklaratës së Kuvendit të Kosovës lidhur me aktgjykimin e Gjykatës Speciale ka hapur një debat që shkon përtej fatit juridik të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Ai prek raportin ndërmjet…

E emëruar në drejtimin e AKI-së gjatë debatit Thaçi–Vuçiq për ndryshimin e kufijve, e shkarkuar nga Osmani dhe Kurti, e më pas e vendosur nga Edi Rama në krye të inteligjencës shqiptare. Ndërkohë, institucionet e…

Protestat kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale po zhvillohen nën motot “Jo në emrin tim” dhe “Liria ka emër”. Në sheshet e Prishtinës janë vendosur fotografitë e Hashim Thaçit, Kadri Veselit dhe ish-drejtuesve…

Aktgjykimi i shkallës së parë nuk është vendim kundër UÇK-së dhe as nuk i ka zbardhur vrasjet e pasluftës. Por gjetjet për shënjestrimin e kundërshtarëve politikë, përfshirë njerëz të lidhur me LDK-në…

Në politikën ndërkombëtare, një vendim gjyqësor nuk jeton vetëm në faqet e aktgjykimit. Ai hyn në tekstet e historisë, në debatet diplomatike dhe në duart e kundërshtarëve të një shteti. Prandaj pyetja nëse…

Deklaratat e ditëve të fundit nuk mund të kalojnë më si shpërthime emocionale. Kur një deputet kërkon armatosjen e qytetarëve dhe figura të tjera paralajmërojnë se “kallet Kosova e krejt shqiptaria”, publiku ka të…

Në fillim të këtij shtatori ishte në Shqipëri i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan, Donald Trump, për Partneritetet Globale, Paolo Zampolli. Ai u shfaq papritmas fillimisht në kryegjyshatën e Bektashinjve në Tiranë në…

Kushtetuta si kufi i pushtetit Në Republikën e Shqipërisë, çdo analizë mbi marrëdhënien ndërmjet parasë, krimit dhe politikës duhet të nisë nga parimi themelor kushtetues se e drejta përbën bazën dhe kufijtë e…

Sot, 28 vjet pas Prekazit, Prokuroria Speciale e Kosovës ka vendosur para drejtësisë një dosje që për dekada ka rënduar mbi kujtesën e Kosovës. Aktakuza është ngritur në mungesë ndaj 35 personave, të cilët akuzohen…

Distancimi nga Baton Haxhiu, Berat Buzhala dhe nga përpjekjet për ta orientuar LDK-në drejt një blloku me PDK-në mund të shënojë fillimin e një kthese. Por deklaratat duhet të pasohen me veprime politike. Intervista e fundit e Lumir Abdixhikut…

Aktakuza e Prokurorisë Speciale ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh nuk hap vetëm një çështje penale ndaj një individi. Ajo ngre një pyetje shumë më të madhe: a kemi të bëjmë me një përpjekje të…

Hyrje 58 jetë të humbura në vetëm shtatë muaj në aksidente rrugore në Kosovë nuk janë thjesht një statistikë. Pas çdo numri qëndron një familje e tronditur, fëmijë që mbeten pa prindër, prindër…

Beteja për Presidentin e Kosovës mund të mos jetë vetëm garë për një emër apo një post. Pas saj po afrohet një ndryshim i madh institucional: në gusht të vitit 2027 përfundojnë mandatet e pesë gjyqtarëve të…

Ky hulumtim shkencor është hartuar mbi bazën e dokumentacionit të ruajtur në Österreichisches Staatsarchiv (ÖStA) në Vienë, posaçërisht në Haus-, Hof- und Staatsarchiv (HHStA), Politisches Archiv (PA), si dhe, për kufirin…

Më 7–8 korrik 2026, Ankara do të jetë mikpritëse e Samitit të 36-të të NATO-s, ku liderët e vendeve anëtare do të diskutojnë sfidat më të rëndësishme të sigurisë euroatlantike dhe prioritetet strategjike…

1.Ballkani në prag të një rikonfigurimi të ri ekonomik dhe strategjik Ballkani Perëndimor po hyn në një fazë të re të rivalitetit ekonomik dhe gjeostrategjik, ku infrastruktura e transportit nuk përfaqëson më vetëm një…

Dosja përfundimtare e Prokurorisë në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit nuk është vendim gjykate dhe nuk përbën në vetvete dëshmi të fajësisë. Ajo është…

Luftërat e shekullit XXI po dëshmojnë se konceptet tradicionale të fuqisë ushtarake po ndryshojnë me ritme të jashtëzakonshme. Në të kaluarën, epërsia në fushëbetejë matej me numrin e tankeve, avionëve luftarakë,…

Arlinda nuk është kartë politike

Ligji kaloi, presioni u shtua: Kush përfiton nëse largohet Gërvalla?

Tre skenarë për Amerikën: Çfarë ndryshon për Trumpin, botën dhe Kosovën pas zgjedhjeve të mesmandatit

Si u përfshi BIA në mbledhjen e votave për SNS-në në Kosovë dhe Serbi?

Drejtësia duhet të ushtrohet në Kosovë!

Ben Blushi: “Shqiptarët e Kosovës urrejnë Shqipërinë”

Filozofia politike si të jetojmë së bashku

Brukseli paralajmëron Shkupin: Maqedonia e Veriut mes stagnimit politik dhe rrezikut të humbjes së perspektivës evropiane

Aksident mes tri veturave në Prishtinë, ka të lënduar

Arrestohet 20 vjeçari në Kaçanik, kishte urdhëresë gjyqësore

24 orët e së shtunës: Dy të vdekur nga aksidentet, 32 të lënduar

I shkon te shtëpia dhe e kanos babain e saj, arrestohet shtetasi maqedonas në Podujevë

“Mbi 100 të pushkatuar…”, si u shtyp kryengritja antikomuniste në Malësi të Madhe, më 25 janar 1945! Fati tragjik i krerëve të lëvizjes

Arrestimi i intelektuales disidente, si u persekutua Musine Kokalari! Pas gjashtë muajsh hetuesie, e nxorën në gjyq! Aktakuza e prokuror Nevzat Haznedari

10 kuriozitete që nuk i dini për Groenlandën

Shkencëtarët identifikojnë ADN-në më të vjetër njerëzore

Edhe sot, pas 14 vitesh, më mungon zëri yt, këshillat e tua dhe prania jote. Thonë se koha i shëron plagët, por mungesa…

Më mungoni në çdo hap të jetës. Dashuria, mirësia dhe kujtimi për ju nuk do të shuhen kurrë. U…

U bënë tri dekada – një jetë e tërë prej kur tragjikisht u nda prej nesh vajza e axhës Drita (Riza)…

Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci. Koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe…

Modelja e njohur Brooks Nader ka tërhequr vëmendjen me një paraqitje tejet joshëse, duke u shfaqur e veshur si një lepurushe…

Bianca Censori njihet për paraqitjet e saj ekstravagante dhe veshjet që ekspozojnë trupin, ndërsa këtë herë ka…