Izraeli sheh Kosovën si destinacion serioz për investime në teknologji dhe energji
Në një kohë kur Kosova po synon zgjerimin e bashkëpunimit ekonomik ndërkombëtar dhe tërheqjen e investimeve të huaja, marrëdhëniet tregtare me Izraelin po marrin një dinamikë gjithnjë e më konkrete.
Zëvendëspresidenti i Dhomës Ekonomike Izrael–Kosovë, Roy Roznek, në një intervistë për Bota Sot, flet për hapat e ndërmarrë deri më tani, sektorët me potencial më të madh investimi, sfidat e klimës së biznesit në Kosovë dhe iniciativat konkrete që synojnë ta shndërrojnë interesin dypalësh në partneritete reale dhe të qëndrueshme.
Intervista e plotë:
ImageRoy RoznekFoto galeri
“Bota sot”: Si do t’i përshkruanit hapat që keni ndërmarrë si Zëvendëspresident i Dhomës Ekonomike Izrael-Kosovë dhe cilat janë prioritetet tuaja në këtë rol?
Roy Roznek: Si Zëvendëspresident i Dhomës së Tregtisë së Izraelit (FICC), fokusi im kryesor ka qenë ndërtimi i urave praktike midis kompanive, institucioneve dhe vendimmarrësve në të dy vendet. Kjo përfshin organizimin e takimeve të biznesit, delegacioneve, informimeve të fokusuara në sektorë dhe dialogut të vazhdueshëm me palët e interesuara qeveritare dhe private. Prioriteti im është ta shndërroj interesin në veprim duke lehtësuar partneritete reale, mundësi tregtare dhe bashkëpunim afatgjatë në vend që të qëndroj në nivelin e deklaratave.
“Bota sot”: Çfarë ju motivon më shumë në përgjegjësinë tuaj në lidhje me zhvillimin e bashkëpunimit ekonomik midis Kosovës dhe Izraelit?
Roy Roznek: Ajo që më motivon më shumë është plotësueshmëria e fortë midis dy ekonomive. Izraeli sjell inovacion, teknologji dhe përvojë, ndërsa Kosova ofron një fuqi punëtore të re, hapje ndaj bashkëpunimit dhe një treg në rritje. Përtej ekonomisë, unë besoj se bashkëpunimi i qëndrueshëm në biznes krijon besim, stabilitet dhe marrëdhënie afatgjata midis kombeve.
“Bota sot”: Si ka evoluar bashkëpunimi tregtar midis dy vendeve që kur keni filluar misionin tuaj këtu?
Roy Roznek: Që kur kam filluar misionin tim, kemi parë një rritje të qartë të interesit të ndërsjellë, veçanërisht nga kompanitë izraelite që eksplorojnë Kosovën si një destinacion biznesi dhe investimi. Dialogu është bërë më i strukturuar, më profesional dhe më i fokusuar në mundësi konkrete. Ndërsa ka ende hapësirë për t’u rritur, trajektorja është qartësisht pozitive.
“Bota sot”: Cilët sektorë kryesorë i shohin bizneset izraelite si me potencialin më të madh të investimeve në Kosovë?
Roy Roznek: Bizneset izraelite shohin potencial të fortë në ndërtim dhe materiale ndërtimi, energji të rinovueshme, TIK dhe siguri kibernetike, teknologji bujqësore, prodhim dhe fusha të lidhura me infrastrukturën. Ekziston gjithashtu një interes në rritje për arsim, trajnim dhe shërbime profesionale, ku njohuritë izraelite mund të shtojnë vlerë të konsiderueshme.
“Bota sot”: Si e vlerësoni klimën e biznesit në Kosovë dhe cilat janë sfidat kryesore me të cilat përballen investitorët ndërkombëtarë nga perspektiva juaj?
Roy Roznek: Kosova ofron një klimë të favorshme biznesi me kosto konkurruese, një fuqi punëtore të re dhe të motivuar dhe një dëshirë të qartë për të tërhequr investime të huaja. Sfidat kryesore për investitorët ndërkombëtarë lidhen me burokracinë, qartësinë rregullatore dhe nevojën për përmirësime të vazhdueshme në infrastrukturë dhe procese administrative. Këto sfida nuk janë unike dhe po adresohen gradualisht.
“Bota sot”: A ka ndonjë iniciativë të re që synon rritjen e investimeve dypalëshe në teknologji, energji apo fusha të tjera?
Roy Roznek: Po, aktualisht janë në zhvillim e sipër disa iniciativa, duke përfshirë delegacione biznesi specifike për sektorin, korniza bashkëpunimi të fokusuara në teknologji dhe diskutime rreth partneriteteve për energjinë e rinovueshme dhe inovacionin. Disa nga këto iniciativa po koordinohen me organet qeveritare, dhomat e tregtisë dhe kompanitë private në të dy vendet.
“Bota sot”: A mund të veçoni disa nga shembujt më të suksesshëm të projekteve ose kompanive izraelite që operojnë aktualisht në tregun e Kosovës?
Roy Roznek: Ndërsa disa projekte janë ende në fazat e hershme ose nuk janë publikuar publikisht, tashmë ka kompani izraelite aktive në Kosovë në fusha të tilla si konsulenca, shërbimet e lidhura me ndërtimin dhe zgjidhjet teknologjike. Këto suksese të hershme shërbejnë si pika të rëndësishme referimi për kompani të tjera që po shqyrtojnë hyrjen në treg.
“Bota sot”: Si ndikon bashkëpunimi ekonomik në marrëdhëniet më të gjera kulturore dhe diplomatike midis Kosovës dhe Izraelit?
Roy Roznek: Bashkëpunimi ekonomik forcon marrëdhëniet diplomatike dhe kulturore duke krijuar ndërveprime të përditshme dhe praktike midis njerëzve, jo vetëm institucioneve. Partneritetet në biznes nxisin mirëkuptimin, besimin dhe respektin e ndërsjellë, të cilat natyrshëm thellojnë lidhjet diplomatike dhe marrëdhëniet midis njerëzve.
“Bota sot”: Sa i rëndësishëm është roli i Dhomës Ekonomike në mbështetjen e sipërmarrësve vendas që dëshirojnë të bashkëpunojnë me partnerë izraelitë?
Roy Roznek: Dhoma e Tregtisë Izraelite (FICC) luan një rol vendimtar si lehtësues dhe udhëzues. Ajo i ndihmon sipërmarrësit vendas të kuptojnë kulturën e biznesit izraelit, të identifikojnë partnerë të përshtatshëm dhe të lundrojnë në fazat fillestare të bashkëpunimit. Pa një mbështetje të tillë, shumë mundësi thjesht nuk do të materializoheshin.
“Bota sot”: Çfarë objektivash strategjikë ka Dhoma Ekonomike dhe çfarë synon të arrijë gjatë vitit të ardhshëm?
Roy Roznek: Objektivat tona strategjike përfshijnë rritjen e vëllimit të tregtisë dypalëshe, zgjerimin e numrit të partneriteteve aktive të biznesit, organizimin e delegacioneve të synuara dhe forcimin e bashkëpunimit institucional. Gjatë vitit të ardhshëm, synojmë të kalojmë nga diskutimet eksploruese në zbatim dhe rezultate të matshme.
“Bota sot”: A ka ndonjë projekt apo ide konkrete që mund ta ndani me lexuesit tanë, e cila është afër zbatimit?
Roy Roznek: Një iniciativë konkrete që po përparon aktualisht është organizimi i takimeve të fokusuara B2B midis kompanive izraelite dhe furnizuesve kosovarë në sektorë të caktuar, së bashku me konferenca profesionale në fusha të tilla si teknologjia dhe pronësia intelektuale. Këto projekte janë afër zbatimit dhe pasqyrojnë qasjen tonë praktike dhe të orientuar drejt rezultateve.
